Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дате Цунамура (伊達綱村) – Эдо дәуірінің басындағы жапон самурайы, Солтүстік Жапониядағы Сендай доменінің 4-ші даймёсы және Дате кланының 20-шы мұрагер басшысы. Цунамураның билікке келуі 1671 жылғы «Дата содо» немесе «Дата көтерілісіне» әкеп соқты, ол театрларда көрсетілді және Эдо дәуірі даймёлары арасындағы наразылық пен бірліксіздік туралы ең белгілі оқиғалардың біріне айналды.
Date Tsunamura (伊達綱村) was an early Edo period Japanese samurai, and the 4th daimyō of Sendai Domain in northern Japan, and the 20h hereditary chieftain of the Date clan. Tsunamura's succession led to the Date Sōdō or "Date Disturbance" of 1671, which has been retold in theatre, and has become one of the more well known tales of unrest and disunity among the daimyō of the Edo period.
Өмірбаян
Цунамура – Дате Цунамунэнің бір әйелден емес, басқадан туған үлкен ұлы болды. Балалық шағында Камечиё Мару (亀千代丸) деп аталды. Кейін Дате Цунамото (伊達綱基) деп те аталды, бірақ Токугава Иетсуна сёгунның генпуку рәсімінде оның есімі Дате Цунамура болып өзгертілді. Өмірінің соңында Саконоэ гон сёсё (Сол гвардияның генералы) және Муцу но ками атағын алды, ал әскери шені – аға төртінші дәреже, төменгі санат болды. Цунамура 2 жасында даймё болды, себебі оның әкесі, Ичиносеки доменінің даймёсы Дате Мунекацу және Иванума доменінің даймёсы Тамура Мунейоситің саяси махинациялары салдарынан лауазымынан алынған еді. 1660-1671 жылдары екі ағасы кішкентай Цунамураның қамқоршысы болды, оның билігін өздеріне қаратып, ашкөздігімен, жемқорлығымен және жаман басқаруымен танылды. Аймақ тұрақты шаруалар көтерілістеріне ұшырады және (халық ауыз әңгімелерінде) Цунамура бірнеше рет ағаларынан өлтіруден мүжілді. Оқиғалар Date Sōdō-мен аяқталды, ол бунраку және кабуки сияқты халықтық өнер түрлерінде де танымал тақырыпқа айналды. Дате кланының тармақтарынан шыққан туысы және Дате Цунамунэнің вассалы Аки Мунешиге доменнің дұрыс басқарылмауы туралы сёгунат шенеуніктеріне шағымдануға мүмкіндік алды. Аки және доменнің әртүрлі шенеуніктері рōдзю кеңесі мен Тайро Сакай Тадакиё алдына шақырылды. Акидің және Мунекацу мен Мунейосидің вассалдарының куәліктері үйлеспеді, ал Мунекацудың вассалы Харада Мунесуке берген куәлік ерекше жағымсыз әсер қалдырды. Содан кейін Харада Акиді қосымша куәлік беруге үлкермес бұрын өлтірді, бірақ күзетшілер оны да өлтірді. Сот Акинің пайдасына шешім шығарды. Цунамура даймё лауазымында қалуға рұқсат алды, бірақ оның ағалары Мунекацу мен Мунейоси лауазымдарынан алынды. Цунамура өз билігін жүзеге асыра бастағаннан кейін, оның алғашқы қадамдарының бірі – желден қорғайтын қабырғалар салу және өзендерде суару және су тасқынынан қорғау жұмыстарын жүргізуге бұйрық беру болды. Ол сондай-ақ конфуциандық ілімді зерттеуге баса назар аударды, Сэндайға бірнеше белгілі ғалымдарды шақырды, сонымен қатар көптеген буддалық храмдар мен синтоисттік қасиетті орындардың құрылысын демеушілік етті. 1689-1690 жылдары Хиконэ доменінің Ии Наокиімен бірге Никко Тосёгуінің жөндеу жұмысына көмектесті. Осы әрекеттерінің арқасында ол жақсы басшы ретінде танылды, бірақ барлық қоғамдық жұмыстар мен храмдар салуға кеткен қаржылық жүктеме доменді қарызға ұшыратты. 1683 жылы домен қағаз ақша шығарды, бірақ инфляцияның күшеюіне байланысты бұл ақша қабылданбады. 1693 жылы оның жоғары лауазымды вассалдарының шыдамы түсті, және олар кланның аға мүшелері арқылы Цунамураға тирандық билікке қарсы ескерту жіберді. Цунамураның ашудан сөйлей алмағаны айтылады, бірақ ол қолдау таба алмады. 1697 жылдың күзінде, ол өз еркімен лауазымынан кететінін көрсетпегендіктен, оның вассалдары оны күштеп зейнеткерлікке жіберуді жоспарлады, бірақ келісімге келе алмады. Цунамура 1703 жылға дейін лауазымында қалды, содан кейін ұлы болмағандықтан (әйелі Инаба Масаноридің қызы) лауазымын туысы Дате Ёсимураға тапсырды. Цунамура 1719 жылы қайтыс болды, оның қабірі Дате кланының мазар емес, Сэндайдағы Дайнендзиямада орналасқан. 1924 жылы ол қайтыс болғаннан кейін аға үшінші дәрежеге көтерілді.
Tsunamura was the eldest son of Date Tsunamune by a concubine. His childhood name was Kamechiyo maru (亀千代丸). He was later styled Date Tsunamoto (伊達綱基), but his name was changed to Date Tsunamura during his genpuku ceremony, which was held by shōgun Tokugawa Ietsuna. In later life, his courtesy title was Sakonoe gon shōshō (General of the Left Guards) and Mutsu no kami and his Court rank was Senior Fourth Rank, Lower Grade. Tsunamura became daimyō at the age of 2, when his father was relieved of his position due to political manipulations by his uncles, Date Munekatsu, daimyō of Ichinoseki Domain and Date Masamune's 10th son, and Tamura Muneyoshi, daimyō of Iwanuma Domain. From 1660 to 1671, the two uncles acted as guardians for the infant Tsunamura, usurping his authority and becoming notorious for their greed, corruption and misgovernment. The domain was beset by constant peasant rebellions and (according to popular history) Tsumanura narrowly avoided assassination by his uncles on several occasions. Events came to a head with the Date Sōdō, which also became a favorite theme of popular fiction, including bunraku and kabuki. Aki Muneshige, a relative from a cadet branch of the Date clan and retainer of Date Tsunamune managed to register a complaint to the shogunate officials about the mismanagement of the domain. Aki and various domain officials were summoned before the council of rōjū and the Tairō Sakai Tadakiyo. Testimony between Aki and the retainers of Munekatsu and Muneyoshi did not agree, and the testimony of Munekatsu's retainer Harada Munesuke made a particularly poor impression. Harada then murdered Aki before further testimony could be given, before being killed himself by the guards. The court ruled in favor of Aki. Tsunamura was allowed to remain daimyō; however, his uncles Munekatsu and Muneyoshi were removed from office. Once Tsunamura actually was able to exercise his own authority, one of his first actions was to order the construction of windbreaks and irrigation and flood control works on rivers. He also emphasized the study of Confucianism, bringing several noted scholars to Sendai, as well as sponsoring the construction of numerous Buddhist temples and Shinto shrines. From 1689 to 1690 he assisted in the repair of the Nikkō Tōshō gū along with Ii Naooki of Hikone Domain. Through these efforts, he gained the reputation of being a good ruler; however, the fiscal burden of all of these public works and temple building drove the domain into debt. In 1683, the domain issued a paper currency; however, with rampant inflation, the domain money was not well received. In 1693, his senior retainers had enough, and through senior clan members issued a petition to Tsunamura warning against rule by tyranny. Tsunamura was reportedly rendered speechless with rage, but was unable to gather support. In Autumn 1697, with no sign that he would voluntarily reign from office, his retainers plotted to have him forcibly placed into retirement, but no agreement could be reached. Tsunamura remained in office until 1703, when he resigned in favor of his cousin, Date Yoshimura, as he had no son by his wife (the daughter of Inaba Masanori). Tsunamura died in 1719, and his grave is at Dainenjiyama in Sendai, rather than the Date clan mausoleum. In 1924, he was posthumously elevated to Senior Third Rank.