Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрлері Amaranthus spinosus, әдетте тікенді амарант, тікенді шошқа, тікенді амарант немесе тікенді амарант деп аталады, тропикалық Америкаға жататын өсімдік, бірақ көптеген континенттерде енгізілген түр ретінде және кейде зиянды арамшөп ретінде кездеседі. Бұл Азиядағы күріш өсірудің маңызды арамшөптері болуы мүмкін.
Amaranthus spinosus, commonly known as the spiny amaranth, spiny pigweed, prickly amaranth or thorny amaranth, is a plant that is native to the tropical Americas, but is present on most continents as an introduced species and sometimes a noxious weed. It can be a serious weed of rice cultivation in Asia.
Бояуды қолдану
Кхмер тілінде ол pti banlar деп аталады, ал вьетнам тілінде dền және оның күлін тарихи түрде сұр мата бояуы ретінде қолданған.
Тамақпен пайдалану
Бірнеше туыс түрлер сияқты, А. spinosus Африкадағы бағалы азық өсімдігі болып табылады. Бразилияда ол "caruru de porco" деп аталады, таза көмірленген немесе тұзды қамырды дайындауға қосылады, мысалы, angu (pt) және елдің ішкі аймақтарында жиі кездеседі. Ол Тай асханасында да бағаланады, онда оны фак хом (ผักขม) деп атайды. Тамил тілінде ол "муллик керай" деп аталады. Санскрит тіліндегі таṇḍulīyaka сөздерімен бірдей болуы мүмкін. Оны Филиппинде тамақ ретінде пайдаланады, онда оны кулитис деп атайды. Мальдив тілінде массагу деп аталатын бұл өсімдіктің жапырақтары Мальдивтер тамағында қолданылады. Мексикада Мексика нарықтарында Quelite quintonil деп белгіленген түрлердің бірі. Бангладеште оны "Катаноте (কাটানটে) " деп атайды. Манипури тілінде ол "Ченгкрук" деп аталады және оны басқа көкөністермен араластырылған сусындар мен араластырып жеуге қолданылады. Маврикийде оны "Бреде малбар" деп атайды. Тұқымдарды әнші құстар жейді.
Дәстүрлі медицина
Үндістанның халық медицинасында Amaranthus spinosus жемістерінің күлін сары ауру үшін қолданады. Оның тамырлары мен жапырақтарының суын Вьетнамда диуретик ретінде қолданған.