Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдікші - бұл ынталы және білімді бағбан (әуесқой немесе кәсіби), балабақшашы немесе балабақшашы. "Өсімдікші" еркек немесе әйел адамға қатысты болуы мүмкін, бірақ кейде өсімдікші әйел немесе тіпті өсімдікші деген терминдер қолданылады. Кейде бұл сөз "ботаник" немесе "бақшашыл" дегенге ұқсас деп айтылады, бірақ бұл кәсіби қатысуды білдіреді, ал "өсімдікші" өсімдіктерге деген көзқарасты (әлде тіпті мағынасыздықты) көрсетеді. Бағбан - өсімдікші, бірақ өсімдікші міндетті түрде бағбан емес.
A plantsman is an enthusiastic and knowledgeable gardener (amateur or professional), nurseryman or nurserywoman. "Plantsman" can refer to a male or female person, though the terms plantswoman, or even plantsperson, are sometimes used. The word is sometimes said to be synonymous with "botanist" or "horticulturist", but that would indicate a professional involvement, whereas "plantsman" reflects an attitude to (and perhaps even an obsession with) plants. A horticulturist may be a plantsman, but a plantsman is not necessarily a horticulturist.
Белгілі өсімдіктер
Джон Трэдскант аға (1570-1638 жылдары) және оның ұлы Джон Трэдскант кіші (1608-1662) тарихи өсімдіктер тізіміне басшылық етуі керек. Шарль де л'Эклюз, Каролус Клюзиус (15261609), Карл Линней (17071778) ретінде танымал. Бұл ерте ботаниктер, олар өздері сипаттаған көптеген өсімдіктерді өсірген (ал кейде жинаған), сондықтан оларды өсімдіктер деп сипаттауға болады (бірақ мұндай термин олардың өмірінде болған жоқ). Ал, өз өмірін жабайы табиғаттағы өсімдіктерді іздеуге және жинауға арнаған (және жоғалтқан) Дэвид Дуглас (17991834) сияқты саябақшы өсімдіктер аулаушылар сирек бағбан болған және олар жинаған өсімдіктерді сирек өсірген, сондықтан, мүмкін, өсімдіктер ретінде есептелмейді, үлкен білімі мен бағышталуына қарамастан. Августин Генри (18571930) - 19 ғасырдың аяғында Батыс Қытайда өсімдіктер жинаушы, кейін өмірінде орман шаруашылығының профессоры болды. Екінші жағынан, Э.Х. Уилсон (18761930), Қытайдағы жұмысымен де танымал (ол Эрнест "қытай" Уилсон ретінде белгілі болды), бағбан ретінде бастады және Кеудегі Корольдік ботаникалық бақшада жұмыс істегеннен кейін, алдымен Джеймс Вейч пен ұлдарына (балабақшашылар) және кейіннен Арнольд Арборетумына өсімдіктер жинаушы болды. Ирландиялық балабақшашы Уильям Бейлор Хартланд (18361912) 19-ғасырдың аяғында Корктегі балабақшасынан нарцисске маманданған. Ол сондай-ақ алмаға қатысты да білікті маман еді. Олардың терең білімінің арқасында өсімдіктерді селекциялау бойынша мамандарды өз салаларында өсімдіктер ретінде қарастыруға болады (бұл термин көбінесе өсімдіктердің кең ауқымына энциклопедиялық қызығушылық білдіреді). Уильям Робинсон (1838-1935) және бақ дизайнері Гертруда Джекилл (1843-1932) сияқты ықпалды бақ жазушылары өздерінің жазулары арқылы өсімдіктер туралы білімдерін таратты, сонымен қатар Марджерри Фиш (1892-1969) және Вита Саквилл Вест (1892-1962) сияқты өсімдіктерді жақсы көретіндердің кейінгі буыны, оның күйеуі Харольд Николсонмен бірге құрылған Сиссингхерст замонындағы бақшасы қазір Ұлттық Траст иелігінде және Ұлыбританиядағы ең танымалдардың бірі. Реджинальд Фаррер (1880-1920) - белгілі өсімдік аулаушы және альпілік өсімдіктер мен тау жыныстары бақшасы саласындағы ықпалды жазушы.
John Tradescant the elder (ca 1570s–1638) and his son, John Tradescant the younger (1608–1662), must head the list of historic plantsmen. Charles de l'Ecluse, better known as Carolus Clusius (1526–1609), and Carl Linnaeus (1707–1778) are other examples. These early botanists, who certainly grew (and sometimes had also collected) many of the plants they described, can therefore be described as plantsmen (though such a term did not exist in their lifetimes). By contrast, adventurous plant hunters such as David Douglas (1799–1834), who dedicated (and lost) his life to searching out and collecting plants from the wild, were seldom gardeners and rarely grew the plants they had collected, so perhaps do not count as plantsmen, despite their great knowledge and dedication. Augustine Henry (1857–1930) was a pioneering plant collector in Western China in the late 19th century who became a professor of forestry in later life. On the other hand, EH Wilson (1876–1930), also famed for his work in China (to the extent that he was known as Ernest "Chinese" Wilson), began as a gardener and, after working at the Royal Botanic Gardens, Kew, became a plant collector, first for James Veitch & Sons (nurserymen) and later for the Arnold Arboretum. Irish nurseryman William Baylor Hartland (1836–1912) specialised in daffodils in the late 19th century from his nursery in Cork. He was also an authority on apples. Because of their in depth knowledge, specialist plant breeders may be considered as plantsmen in their own fields (though the term is often taken to imply a more encyclopaedic interest in a wide range of plants). Influential garden writers such as William Robinson (1838–1935) and garden designer Gertrude Jekyll (1843–1932) disseminated their knowledge of plants through their writing, as did a later generation of plant lovers including Margery Fish (1892–1969) and Vita Sackville West (1892–1962), whose garden at Sissinghurst Castle, created with her husband Harold Nicolson, is now owned by the National Trust and one of the most popular in Britain. Reginald Farrer (1880–1920) was a notable plant hunter and influential writer in the more specialised area of alpine plants and rock gardening.
Қазіргі заманғы өсімдіктер
Қазіргі кездегі танымал британдық өсімдіктер арасында Рой Ланкастер, Ұлы Дикстердің марқұм Кристофер Ллойд (19212006) және марқұм Бет Чатто (19232018) бар. Атаққа ие болған американдық питомниктер мен өсімдік жинаушылар арасында Terra Nova питомниктерінің өсімдік селекционері Дэн Хеймс (өзін "бақшашыл" деп атайды), Heronswood-тің негізін қалаушы Дэн Хинкли (қазіргі тәуелсіз автор, оқытушы және бақшашылдық кеңесшісі) және танымал Plant Delights питомнигінің иесі Тони Авент бар. Еуропалық кандидаттарға Диппеге жақын жердегі Ле Вастеривалдің марқұм принцессасы Грета Стурдза; Белгиядағы Калмтут Арборетумының негізгі жасаушылары марқұм Роберт және Елена де Белдер; және Швециядағы Энкопингтегі Скампстон Холл, Солтүстік Йоркшир және RHS Garden, Висли, Суррей сияқты бау-бақшаларда көпжылдық және шөптердің батыл ағымымен "прайрия стилі" отырғызуды пайдаланған голландиялық дизайнер Пит Оудольф кіреді. Оудольф Нью-Йорктегі Батери Парктегі (Нью-Йорк) 11 қыркүйек құрбандарына арналған еске алу бағын жобалауда. Француз ландшафт сәулетшісі Луи Бенех - атақты өсімдік өсіруші.
Notable modern British plantsmen include Roy Lancaster, the late Christopher Lloyd of Great Dixter (1921–2006) and the late Beth Chatto (1923–2018). American nurserymen and plant collectors who qualify for the title include plant breeder Dan Heims of Terra Nova Nurseries (who styles himself a "hortiholic"), Dan Hinkley, co founder of Heronswood (now an independent author, lecturer and horticultural consultant), and Tony Avent, owner of the renowned Plant Delights Nursery. European candidates include the late Princess Greta Sturdza of Le Vasterival, near Dieppe; the late Robert and Jelena de Belder, the principal creators of Arboretum Kalmthout, Belgium; and influential Dutch garden designer Piet Oudolf, who has pioneered the use of "prairie style" planting with bold drifts of perennials and grasses at gardens such as Scampston Hall, North Yorkshire and the RHS Garden, Wisley, Surrey in the UK and at Enköping in Sweden. Oudolf is designing a Garden of Remembrance for the victims of 9/11 in Battery Park (New York). Landscape architect Louis Benech of France is also a famous plantsman.