Кіріспе
Дэвид Боуидің 1971 жылғы "Changes" әні – ағылшын әнші-әндер авторы Дэвид Боуидің 1971 жылғы "Hunky Dory" альбомынан шыққан ән. RCA Records оны 7 қаңтар 1972 жылы альбомнан жеке сингл ретінде жариялады. 1971 жылдың басында Америкадағы концерттік турдан кейін жазылған "Changes" сол жылдың маусым және шілде айларында Лондондағы Trident Studios студиясында жазылды. Боуи мен Кен Скотттың бірлесіп продюсерлік еткен бұл әнде Рик Уэйкмен пианинода орындады, ал кейін "Марстан келген жәндіктер" деп танылатын Мик Ронсон, Тревор Болдер және Мик Вудманси де қатысты. Мансабының осы кезеңінде Боуи көптеген музыкалық стильдермен тәжірибе жасады, бірақ ешқайсысы оған жұлдыздық атақ әкелмеді. "Changes" әнінің мәтіні осыны көрсетеді, алғашқы шумақ көркемдік жаңарудың және рок-музыканың бағытынан алшақтаудың қажеттілігін көрсетеді. Екінші шумақ балалар мен ата-аналары арасындағы қақтығыстарды қамтиды, оларды балаларына жасөспірім кезінде өздері болуға рұхсат етуге шақырады – бұл тақырыпта Боуи бұрын да сөз сөйлеген болатын. Музыкалық тұрғыдан алғанда, "Changes" – ерекше пианино рифімен ерекшеленетін арт-поп ән. Ән жеке сингл ретінде сәттілікке жете алмады, бірақ "Ziggy Stardust" альбомы жарық көргеннен кейін танымал болды. Кейін RCA оны 1975 жылы "Space Oddity" әнінің қайта жариялануындағы B-жағы ретінде таңдады, ол Боуидің Ұлыбританиядағы бірінші номерлі хитіне айналды. "Changes" Боуидің ең жақсы әндерінің бірі саналады, көптеген адамдар оның вокальдық өнерін және Уэйкменнің пианинода орындауын жоғары бағалайды. Ол сондай-ақ бірнеше үздік әндер тізіміне енді. Оның өмірбаянын жазғандар бұл әнді оның бүкіл мансабының манифесті деп қарастырды, ол музыкалық стильдердің үнемі өзгеретінін болжады. Боуи концерттік турларында "Changes" әнін жиі орындады, ол 2016 жылы қайтыс болғанға дейін сахнада орындаған соңғы ән болды. Ән көптеген жинақ альбомдарда пайда болды және бірнеше альбомның атауы осы әнмен байланысты. Көптеген әртістер бұл әнді кавер жазды, соның ішінде 2004 жылғы "Shrek 2" фильмі үшін австралиялық әнші Баттерфлай Бучер, оның нұсқасында Боуидің жаңа вокалы да бар.
"Changes" is a song by the English singer songwriter David Bowie from his 1971 album Hunky Dory. RCA Records then released it as a single from the album on 7 January 1972. Written following his promotional tour of America in early 1971, "Changes" was recorded at Trident Studios in London between June and July that year. Co produced by Bowie and Ken Scott, it featured Rick Wakeman on piano and the musicians who would later become known as the Spiders from Mars—Mick Ronson, Trevor Bolder and Mick Woodmansey. At this point in his career, Bowie had experimented with numerous musical styles, all of which failed to earn him stardom. The lyrics of "Changes" reflect this, with the first verse focusing on the compulsive nature of artistic reinvention and distancing oneself from the rock mainstream. The second verse concerns clashes between children and their parents, urging them to allow their children to be themselves as teenagers, a topic Bowie had spoken out about before. Musically, "Changes" is an art pop song that features a distinctive piano riff. The song flopped as a single, later garnering success following the release of Ziggy Stardust. RCA later chose it as a B side for the reissue of "Space Oddity" in 1975, which became Bowie's first UK number one single. "Changes" is regarded as one of Bowie's best songs, with many praising Bowie's vocal performance and Wakeman's piano playing. It has also appeared on several best of lists. His biographers have viewed the track as a manifesto of his entire career, predicting a constant change of musical styles. Bowie performed "Changes" frequently during his concert tours; it was the final song he performed on stage before his death in 2016. The song has appeared on numerous compilation albums and is the namesake of several. Several artists have covered the song, including Australian singer Butterfly Boucher for the 2004 film Shrek 2, whose version featured new vocals from Bowie.
Жазу және жазу
1971 жылдың басында Америка бойынша промо-турнесін аяқтағаннан кейін Дэвид Боуи Лондонның Беккенхэм қаласындағы Хэддон-холл үйіне оралды және әндер жаза бастады. Барлығы ол онда үштен астам ондаған ән жазды, олардың көпшілігі келесі альбомы «Hunky Dory» және оның жалғасы «Ziggy Stardust пен Марстан келген жәндіктердің өрлеуі мен құлауы» альбомында пайда болды. Осы әндердің бірі – «Changes» болды, оның демо-жазбасын 1971 жылдың мамыр және маусым айлары аралығында жасады. Боуидің фортепианода орындаған демо-жазбасында түпкі нұсқасынан өзгеше мәтін болды және ол әлі шығарылмаған күйде сақталып тұр. «Hunky Dory» альбомына жұмыс 1971 жылдың 8 маусымында Лондонның Trident Studios студиясында басталып, 6 тамызда аяқталды. «Changes» әні маусым мен шілде айлары аралығында жазылды. Боуи мен Кен Скотттың бірлестік туындысы болған бұл әнді пианист Рик Уэйкмен және кейіннен «Марстан келген жәндіктер» деп танымал болған музыканттар – гитарист Мик Ронсон, басист Тревор Болдер және барабаншы Мик Вудмансимен бірге жазды. Танымал сессиялық музыкант және Strawbs тобының мүшесі Уэйкмен «Hunky Dory» сессияларында ойнауға шақырылып, келісім берді. Ол бұрын Боуидің 1969 жылғы аттас альбомында Mellotron ойнаған еді. 1995 жылы ол 1971 жылдың маусым айының соңында Боуимен Хэддон-Холлде кездескенін еске алды, онда Боуи оған «Changes» және «Life on Mars?» әндерінің демо-жазбаларын «олардың табиғи күшінде» орындап берді. Ол былай деді: «Мен өмірімде бір отырыста естіген ең керемет әндер жиынтығы болды. Оларды студияда жазу үшін күте алмадым». Боуи түпкі нұсқада саксофонмен соло орындайды – бұл аспапты алғаш рет пайдалануы. Ол бұл солоны «мен әлі де мелодиялық саксофонды қолдану идеяларын іздеп жүрген кезде» жазғанын айтты. Боуи бұл әннің «алғашқыда түнгі клуб әнінің пародиязы ретінде, бір рет ойнап тастау үшін жазылғанын» мәлімдеді.
Музыка
Музыкалық тұрғыдан алғанда, "Changes" – арт-поп ән. Көбінесе 4/4 уақыт өлшемінде орындалса да, уақыт белгісі екі рет ("әртүрлі адам" және "мойындары ішінде") 2/4-ке өзгереді, сондай-ақ әр тактыда әртүрлі аккордтар бар төрт бірдей 3/4 тактысы Вудмансидің барабан соқпаларымен бірге дыбыстайды. Джеймс Перонның сөзінше, бұл "стандартты британдық поп-әнінің құрылымы", "нақты белгіленген" куплеттері, припевтері және бридж бөлімдері бар. Ән тоникалық аккордтан (C мажор 7-ші) фортепиано мен скрипкалармен басталады, содан кейін жарты тонмен жоғарылайды: Dadd6th, D minor7, E7, F7. Сынаушы Уилфрид Меллерс бұл кіріспеді "анархияға жақын" деп сипаттап, реттіліктің "дәстүрлі музыкалық грамматиканы бұзатынын" айтады. Содан кейін фортепиано сол реттілікті орындайды: C–E–G–B (Cmaj7), D–F–A–C (Dm7), F–A–C–E (Fmaj7) және E–G–B–D (E7). О'Лири бұл прогрессияны "Боуидің өзіндік ерекшелігі" деп атайды: ол "техникалық тұрғыдан "бұрыс" болғанына қарамастан, "дұрыс" естілген кездейсоқ қозғалыстар арқылы табылды". Боуидің "о, иә" дегеннен кейін фортепиано мен бас-барабаннің сегіздік ноталары ерекше риф басталар алдында күткендік сезімін күшейтеді. Автор Питер Доггеттің айтуынша, Боуи гитарада немесе фортепианода аккордтардың өзгеруін білмеген, бірақ "оның саусақтары кілтпе бойымен ақырындап жоғары да төмен жылжып, таныс пішіндерді кеңейтіп немесе оларды бір-екі қадаммен қайталап ойнаған". Фортепиано, саксофон, бас және скрипкалармен орындалатын риф – Доггеттің айтуынша, "диатоникалық төмендеу" болатын сегіздік ноталық мелодия. О'Лири рифтің әннің барлығында екі рет ғана пайда болатынын атап өтеді: бірінші куплет алдында және бірінші припевтен кейін. Фортепиано мен бас "О, сендер әдемі заттар!" әніне ұқсас, C-ден D-ге дейінгі гаммамен жоғары-төмен қозғалады. Доггет былай деп жазады: "Фортепиано бір орында екі-үш такттан артық тұрудан қорыққандай болды, себебі тоқтауы мүмкін еді. Тынышсыз қозғалыс арқасында ол мүмкіндіктерін ашық ұстап, рухын сақтап қалды". "О, сендер әдемі заттар!" сияқты, "Changes" да басталғандай аяқталады: C мажор 7-ші аккордымен, бірақ аккордтардың реті кері. Саксофон, фортепиано, скрипкалар мен бас соңғы ноталарын орындайды, дыбыс алысқа қарай жоғалып кетеді.
Әндер мәтіні
"Changes" әнінің сөздері көркемдік жаңарудың міндетті сипатына және рок-музыканың бағытынан алшақтауға баса назар аударады. Перон оларды "ой қозғаушы" және "көзге көрінетін автобиографиялық" деп сипаттайды. Манджерлері мен лейблдері карьерасының осы кезеңінде Боуиге музыкалық даму жолын жиі көрсетіп, оны фолк, хард-рок және соул сияқты жанрларды зерттеуге итермеледі. Бұл әннің бірінші шумағында көрінеді, онда баяндаушы өзінің нағыз кім екенін анықтауға көмектесетіндей айнаға қарайды. Перон бұл шумақтың оның бұрынғы стильдерінің ешқайсысы оған жұлдыздық атақ әкелмегенін, бірақ олар "шынайы Дэвид Боуи стилі" емес екенін "ашық мойындауы" екенін айтады. Биограф Николас Пегг "Мен өзімді маған қаратып алдым" деген жолдың Боуидің 1970 жылғы "The Width of a Circle" әніндегі өзімен кездесуін бейнелейтінін анықтайды. О'Лири "Changes" әнінде Боуи "үнемі өзгеріске ұшырайтын өмірге" міндеттенгенін жазады. "Рок-н-роллерлер, сақтаныңыздар!" деп айтқан Боуи "қазіргі рок-музыканттарына үмітсіздік білдіріп", "өзі мен рок-қауымдастығы арасындағы қашықтықты арттырып" отыр. "Марста өмір бар ма?" сияқты, "Changes" әні де Франк Синатраның "My Way" әніне жауап ретінде жазылған; биограф Дэвид Бакли "бұрылып, таңғажайыпқа бетпе-бет қарау" деген жолды "қоштасу емес, болашақты болжау" деп атайды. Баклидің сөзіне қарағанда, "ерекше қызығушылық" фразасы "жаңалық пен ерекшеліктерді іздеуді ғана емес, сонымен қатар өнерде жаңаруға мәжбүрліктің күшін де білдіреді". Бірінші шумақ Боуидің жұлдыздыққа ұмтылуындағы үш маңызды компонентті аңғартады: жеке басының мәселесі, кейіпкердің "өзгергіштігі" және бірінші және үшінші жақтағы "ойнақылық сезімі", Зигги Стардусттың тууына себеп болды. 1970-ші жылдар бойы Боуи музыкалық және визуалды жағынан өзін қайталаудан "үрейленді". Ол өзін "жалғаншы" деп атады және өзін "поп-музыканың алдамшысы, жалғандық шебері" деп жариялады. Пегг өзін "жалғаншы" деп тану оған мазасыздық тудырады, себебі ол өзінің беделіне басқалардың пікірінің әсері тимейді деп санайды. Әннің хорында Боуи "өзгерістер" сөзінің басындағы "ch" дыбысын кекештейді, бұл ағылшын рок-тобы The Who-ның, әсіресе 1965 жылғы "My Generation" әнімен салыстырылады. Екі ән де кекештейтін дауыспен және ұқсас мәтінмен ерекшеленеді ("Мен қартаймай өлемін деп үміттенемін" және "жақын арада сіз қартайып қаласыз"). Екінші шумақта балалар мен ата-аналар арасындағы қақтығыстар туралы айтылады, олар балаларына ересек болғанда өздерінің кім екенін көрсетуге рұхсат беруге шақырылады. Бұл "Уақыт мені өзгерте алады, бірақ мен уақытты іздей алмаймын" деген жолда көрінеді, Пегг бұл жолдың Боб Диланның "Уақыт өзгереді" әнімен ұқсас екенін айтады. Боуи бұл мәселе туралы 1968 жылы The Times газетіне берген сұхбатында былай деген: "Біздің ата-анамыздың буыны бақылауын жойып, бас иді, олар болашақтан қорқады. Менің ойымша, жағдайдың нашарлауына олардың кінәсі бар". Rolling Stones журналының "Hunky Dory" альбомына берген шолуында Джон Мендельсон мұны мойындап, "Changes" әнін "жас жігіттің ұрпақтар арасындағы шиеленіске тап болғанда қалай әрекет ететінін түсінуге тырысуы" деп сипаттады. NME редакторы Рой Карр мен Чарльз Шаар Мюррей бұл әнді "қазіргі балаларды жаңа нәсіл" деп жариялап интерпретациялады.
Шығару
RCA Records 1971 жылдың 17 желтоқсанында "Hunky Dory" альбомын шығарды, ал ашылу трегі ретінде "Changes" әні таңдалды. Кейіннен ол 1972 жылдың 7 қаңтарында RCA 2160 каталогтық нөмірімен және альбомнан алынған "Andy Warhol" әні B-жағы ретінде альбомның алғашқы синглы ретінде жарық көрді; бұл RCA арқылы шығарылған Боуидің тұңғыш синглы болды. Францияда B-жағы "Song for Bob Dylan" болды, лейблде "Andy Warhol" деп көрсетілгеніне қарамастан. Бұл сингл Боуидің АҚШ-тағы ресми дебюті ретінде танылды. Шығарылғаннан кейін, альбом сияқты, коммерциялық тұрғыдан сәтсіз болды, Ұлыбританияда чарттарға ілесе алмады және АҚШ-тың Cash Box Top 100 және Billboard Hot 100 чарттарында тиісінше 59-шы және 66-шы орындарға жетті. Осыған қарамастан, ол ағылшын диджейі Тони Блэкберннің аптаның үздік жазбасы атанды. Боуидің келесі альбомы "The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars" (1972) сәтті болғанға дейін "Hunky Dory" мен "Changes" әніне назар аударылмады, Пеггтің айтуынша, ол тез арада "платтадағы сүйікті" болып, "поп мәдениетінің санасына" еніп кетті. Кейінірек Карр мен Мюррей "Oh! You Pretty Things" әнін "Changes" әнінен гөрі альбомнан шығаруға болатын "нақты сингл" деп сараптады. 1975 жылы RCA "Changes" әнін, Ziggy Stardust альбомынан қалған "Velvet Goldmine" әнімен бірге "Space Oddity" әнінің Ұлыбританияда қайта шығарылған B-жағы ретінде шығарды, ол Боуидің Ұлыбританиядағы бірінші номерлі хитіне айналды. Бастапқы нұсқаның қайта шығарылуы АҚШ-та да жақсы нәтиже көрсетті, Cash Box Top 100 және Billboard Hot 100 чарттарында тиісінше 38-ші және 41-ші орындарға көтерілді, ал Канаданың RPM Top Singles чартында 32-ші орынды иеленді. Cash Box журналы бұл әнге "жақында есімде қалған ең жұқпалы хордың бірі" деген баға берді. Record World оны "Боуидің ерекше музыкалық көзқарасының тартымды бөлігі" деп сипаттап, "ерекше, бірақ поп және прогрессивті стильге бейімделген" деді. "Hunky Dory" альбомын шолып жазған NME журналының Дэнни Хэллоуэй "Changes" әнін "фантастикалық поп-ән" деп атап, оны Боуидің "өмір тарихы" деп сипаттады. Rolling Stone журналындағы басқа бір шолуда Джон Мендельсон әннің хорын "қарсы келуге мүмкін емес" деп атады. "Changes" әніне оң бағалаулар берілді. "The Complete David Bowie" кітабында Пегг Уэйкменнің фортепиано орындауын "керемет" деп бағалап, әнді Боуидің "маңызды жазбаларының" бірі деп атады. Пол Тринка ән бастапқыда коммерциялық сәттілікке жете алмағанын, бірақ ол "сенушілер тобын жігерлендіріп, алтын баласының келесі айларда атаққа жетуіне көмектесетінін" жазды. AllMusic журналының Нед Раггет хорды "абсолютті түрде керемет" деп атап, Уэйкменнің фортепианосынан бастап Боуидің вокалына және Марстан келген жәндіктердің орындауына дейін барлық аспектісін жоғары бағалады. Ол былай деп қорытындылады: "Бастың төмен қарай түсетін акорды сол глэм-рок элементінің үстемдігін көрсетеді, ал Кен Скотттың продюсерлігі мен Мик Ронсонның керемет кыллы аранжировкасы – тіпті Боуидің саксофондық партиясы да – бұл туындыны толықтырады". "Changes" әні Боуидің ең үздік әндерінің тізіміне жиі енді. Mojo журналы оны 2015 жылы Боуидің бесінші үздік трегі деп атады. Ultimate Classic Rock журналы сол жылы Боуидің он үздік әнінің тізімінде оны екінші орынға қойып, "әдемі ән" деп атады және Боуидің вокалын "рок тарихындағы ең ерекше дауыстардың бірін" көрсеткендігі үшін мақтады. Rolling Stone журналының редакторы "Changes" әнін Боуидің 30 маңызды әнінің бірі деп атап, Боуидің бұл ән "түнгі клуб әнінің пародиязы" ретінде басталғанын, бірақ ол "кекекшіл рок әнұранына" айналғанын жазды. The Guardian газетінде Алексис Петридис 2020 жылы Боуидің 50 ең үздік әнінің тізімінде оны 15-ші орынға қойып, "керемет жазылған, қарсы тұруға мүмкін емес миссиялық мәлімдеме" деп атады, ол кезде көп назар аудармады. Басқа тізімдерде "Changes" әні NME, Uncut және Smooth Radio журналдарының 2018, 2015 және 2020 жылғы тізімдерінде тиісінше үшінші, сегізінші және тоғызыншы орындарда болды. 2016 жылы Ultimate Classic Rock журналы Боуидің барлық синглдерін нашардан жақсыға қарай бағалаған тізімде "Changes" әнін "Heroes" әнінен кейін екінші орынға қойып, оны "әлі күнге дейін жарқырап тұрған "Ziggy" кезеңінің поп-жирлендіруі" деп атады.
Марапаттар
"Өзгерістер" көптеген ең жақсылар тізіміне енді. 2015 жылы Ultimate Classic Rock әнді 1970-ші жылдардың ең үздік 200 әнінің тізіміне қосты, олар: "Карьерасы басталар алдында Боуи болашағына үлкен үміттер арта бастады, Марстан келген белгілі бір рок-н-ролл саяхатшысына ұқсайтын дауыста өзгерістер туралы ән айтты. Бірнеше қиын жылдардан кейін Боуи 1971 жылы шыққан "Hunky Dory" альбомында өзінің даусын тапты. "Өзгерістер" – оның өнерін таныстыруы." Ән 2010 жылы Rolling Stone журналының "Барлық уақыттың 500 ең ұлы әні" тізімінде 128-орында болды, ал 2021 жылы жаңартылған тізімде 200-орынға көтерілді. Бұл Боуидің Рок-н-ролл Даңқы залының рок-н-роллға әсер еткен 500 әнінің тізіміне енген төрт әнінің бірі. 2016 жылдың соңында Американдық Жазу Академиясы әнді Грэмми Даңқы залына енгізді.
Талдау
Боуидің өмірбаясын жазғандар «Changes» әнін оның бүкіл мансабының манифесті ретінде сипаттайды. 1970 жылдары Боуи музыкалық стильдері мен сыртқы келбетін үнемі өзгертіп отырды; Доггеттің атап өтуінше, 1974 және 1977 жылдар аралығында шығарған әрбір альбомы – «Diamond Dogs», «Young Americans», «Station to Station» және «Low» – келесісін болжау мүмкін емес еді. Ол көптеген басылымдар мен өмірбаяндарда мансабындағы үнемі жаңаруы үшін «рок хамелеоны» деп аталды, бұл «Өзгерістер» әнінің жалпы тақырыбымен үйлеседі. Бакли 1971 жылды Боуи үшін шешуші жыл деп санайды; ол сол жылы «поп-арттың провокаторына» айналды. Рок музыканттары дәстүрлерге және қалыптасқан стандарттарға назар салған кезде, Боуи түбірінен өзгеше болуға және дәстүрге қарсы шығуға тырысты, өзін қайта-қайта жаңартып, осылайша жаңа стандарттар мен конвенцияларды құрды. Боуи концерттік турнелерінде «Changes» әнін жиі орындады. Әртістің айтуынша, «бұл концерттерде тоқтамай сұрайтын әнге айналды: «Dye vid, Dye vid – do Changes!» Мен оның осыншалықты танымал болатынын білмедім». 1972 жылғы 1 қазанда Бостон музыкалық залында жазылған бұрын жарияланбаған нұсқасы 1989 жылы «Sound + Vision Plus» жинағында және 1973 жылғы «Aladdin Sane» альбомының 2003 жылғы қайта басылымында жарық көрді. «Diamond Dogs» турнесінен орындалған әндер «David Live» (1974), «Cracked Actor (Live Los Angeles '74)» (2017) және «I'm Only Dancing (The Soul Tour 74)» (2020) альбомдарында жарияланды. 1976 жылғы «Isolar Tour», Гластонбери фестивалі және «Reality» турнесінен тікелей жазбалар «Live Nassau Coliseum '76», «Glastonbury 2000» (2018) және «A Reality Tour» (2010) альбомдарында шықты. 2006 жылғы 9 қарашада Боуи Нью-Йорктегі «Black Ball» қайырымдылық шарасында американдық әнші Алисия Кизбен бірге осы әнді орындады. «Wild Is the Wind» және «Fantastic Voyage» әндерін де орындаған Боуи 2016 жылы қайтыс болғанға дейін соңғы рет сахнада көрінді.