Кіріспе
Украиналық суретші, ақын және публицист (18821967) Давид Давидович Бурлюк (Дави́д Дави́дович Бурлю́к; 21 шілде 1882 15 қаңтар 1967) - орыс ақыны, суретші және публицист украин тектес футурист және неопримитивист қозғалыстарымен байланысты. Бурлюк "орыс футуризінің атасы" деп сипатталған.
David Davidovich Burliuk (Дави́д Дави́дович Бурлю́к; 21 July 1882 – 15 January 1967) was a Russian poet, artist and publicist of Ukrainian origin associated with the Futurist and Neo Primitivist movements. Burliuk has been described as "the father of Russian Futurism."
Ерте өмір
Давид Бурлюк 1882 жылы 21 шілдеде Ресей империясының Харьков губернаторлығында Рябушский ауылында (Лебединге жақын, Украина) дүниеге келген. Бурлюктің отбасы өнерге бейім еді; оның екі ағасы Николай мен Володимир Бурлюк да талантты суретшілер еді. Бурлюк отбасының бір бөлігі атасының жағынан Гетманаттағы басты лауазымдарды атқарған украиндық казактардан тараған. Оның анасы Людмила Михневич белорус ұлтынан еді.
Білім, мансап
1898-1904 жылдары ол Казань мен Одесса өнер мектептерінде, сондай-ақ Мюнхендегі Корольдік академияда оқыды. Оның ашығысты, сыртқа қараған мінезін Мюнхен академиясының профессоры Антон Азбе мойындады, ол Бурлюкты "жақсы жабайы дала аты" деп атады. 1907 жылы ол ресейлік өнер әлемімен байланыс орнатты; ол Михаил Ларионовпен танысып, дос болды. 1908 жылы Киевте "Звено" ("Қосылым") тобымен көрме ұйымдастырды. Көрме сәтсіз өтті, себебі олардың барлығы беймәлім суретшілер еді. Көп ұзамай топ әдеби Кубо-футуризмге айналды, бұл Ресейдегі футуризмнің басым түрі. Басынан аяғына дейін Кубо футуризм әрқашан да оның жайында жанжалдың ауа-райы болды. 1913-1944 жылдары Маяковский, Каменский және Бурлюк поэзия турларына шығуға шешім қабылдады; ашу-ыза әрқашан соңынан еріп, тіпті Маяковский Пушкинді оқыған кезде де болды. Кейінірек Александр Родченко сол концерттің "бұл менің бірінші рет осындай ашулы, ашулы аудиторияны көргенім" екенін айтты. 1917 жылы ол Александра Экстер мен Казимир Малевичті қамтыған Мәскеудегі суретшілер салонында "Джек-оф-Даймондс" тобымен көрмеге қатысты. 1916 жылы оның ағасы Владимир Бурлюк әскери қызметке шақырылып, 1917 жылы Салоникиде Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Келесі жылы анархизм құлағаннан кейін (оның тастап кеткен үйде тұрған кезінде анархистермен достық қарым-қатынас жасады), Бурлюк Ресейден қашып кетіп, Америка Құрама Штаттарына сапар шегеді. Бұл процесс оны 1922 жылға дейін толық аяқталмаған Сібір, Жапония және Канада арқылы алып барды. 1922 жылы ол АҚШ-қа қоныс аударды. 1925-26 жылдардағы механикалық адамның келуі атты осы кезеңдегі колласаль өлшемідегі сурет Бруклин мұражайының 1926 жылғы "Анонимді қоғам" жинаған заманауи өнердің халықаралық көрмесіне қойылды. Нью-Йоркте Бурлюк кеңесшілдік бағыттағы топтарда белсенділік танытты және Қазан төңкерісінің 10 жылдығына арналған өлең жазды. Ол "Русский голос" газетінің тұрақты тілшісі болды. Бурлюк өзінің жинақтарын, брошюраларын және журналдарын әйелі Мария Никифоровнамен бірге басып шығарды, ал достары арқылы осы басылымдарды негізінен КСРО-да таратты. 1925 жылы Бурлюк Украинаның Революциялық шеберлер қауымдастығының (АРМУ) негізін қалаушы болды. 1927 жылы Ленинградтағы (Санкт-Петербург) Ресей мұражайында Казимир Малевич, Александр Шевченко және Владимир Татлинмен бірге соңғы көркемдік үрдістер көрмесінде қатысты. Бурлюк "Менің ата-бабаларым, қырық жыл: 1890-1930" атты автобиографиялық эскиздердің авторы болды.
Кейінгі жылдар
1930 жылдары Оня Ла Тур Бурлюктың кем дегенде жүзден астам туындысын жинаған заманауи өнердің құмар жинаушысы болды. 1940 жылы Бурлюк Кеңес үкіметінен туған жеріне баруды өтінді. Алғашында ол өзінің замандасы және досы Владимир Маяковскийге қатысты архивтік материалдардың үлкен жиынтығын ұсынды, оны Бурлюк 100 -ден астам түпнұсқа суреттермен бірге Маяковский мұражайына тарту етуге ұсынды. Бурлюк өтініші қабылданбады. Ол Кеңес Одағына тек 1956 жылы ғана баруына рұқсат алды. 1962 жылы ол әйелімен бірге Австралияға барып, Брисбендегі Мортон галереясында көрме өткізді. Бұл оның жалғыз австралиялық көрмесі болды. Ол жерде болған кезінде Бурлюк австралиялық көріністермен жұмыс жасап, кейбір эскиздер жасаған. 1937 жылдан 1966 жылға дейін Бурлюк пен оның әйелі Марусия "Color & Rhyme" журналын басты назарда ұстап, Бурлюк іс-әрекетін картаға түсірді. Оның үйі мен студиясы әлі күнге дейін сақталған.
In 1962, he and his wife traveled to Australia where he held an exhibition at Moreton Galleries, Brisbane. It was his only Australian exhibition. During his stay there, Burliuk painted some sketches and works with Australian views. From 1937 to 1966, Burliuk and his wife, Marusia, published Color & Rhyme, a journal primarily concerned with charting Burliuk's activities. His house and studio still remain.
Мұра
Орыс поэзиясында Бурлюк - жол салушы. 1990 жылы Ресейдің футуристік поэзия академиясы жыл сайын эксперименталды поэзия үшін Давид Бурлюк сыйлығын (Отметина) құрды.
Қызықты деректер
Бурлюк Владимир Маяковскийдің "Шалбардағы бұлт" поэмасының ІІІ бөлімінде (Шалбардағы бұлт, 1915) кездеседі. Бурлюктың суреті (әдетте ойдан шығарылған) Виктор Пелевиннің "Чапаев және бос" романында кездеседі. Суретші суретті қара жазумен, бірақ "Құдай" сөзінің штемпелімен суреттеген.