Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның Триссур қаласында орналасқан Шығыс христиан шіркеуі. Ассирияның Шығыс шіркеуімен бірлікте болатын Үндістандағы шіркеу.
Eastern Christian Church based in Thrissur, India
the church in India in communion with the Assyrian Church of the East
Калдей сирия шіркеуі (Classical Syriac: ܥܕܬܐ ܕܡܕܢܚܐ ܕܐܬܘܖ̈ܝܐ; Malayalam: കൽദായ സുറിയാനി സഭ / Kaldaya Suriyani Sabha) – Үндістанда, Триссур қаласында орналасқан Шығыс христиан дінінің бір тармағы. Ол Ассирияның Шығыс шіркеуінің метрополитендік провинциясы ретінде ұйымдастырылған және Үндістанның Малабар жағалауындағы Шығыс сириялық дәстүрінің (содан аталған) христиан қауымдастықтарын білдіреді. Оның басшысы – Мар Авгин Куриакосе. Шіркеу Шығыс сириялық дәстүрін қолданады және Әдай және Мари қасиеттілерінің құдайлық литургиясын пайдаланады. Оның мүшелері – 1-ші ғасырда апостол Томастың жариялау қызметіне бастау алатын Сент-Томас христиандары (сонымен қатар Насрани деп те аталады), олар негізінен Керала штатында шоғырланған, бұл аймақта шамамен 15 000 мүшесі бар. Калдей сирия шіркеуі – ежелгі Шығыс шіркеуінің бір бөлігі ретінде 16-шы ғасырға дейін белсенді болған Үндістанның тарихи шіркеулік провинциясының қазіргі заманғы жалғасы. 16-шы ғасырдың соңынан 20-шы ғасырдың басына дейінгі ұзақ шиеленістер мен күрестерден кейін, Мар Абималек Тимофейдің (1945 жылы қайтыс болған) басшылығымен шіркеу нығайтылды, ол Шығыс шіркеуінің қасиеттісі ретінде құрметтеледі.
The Chaldean Syrian Church of India (Classical Syriac: ܥܕܬܐ ܕܡܕܢܚܐ ܕܐܬܘܖ̈ܝܐ; Malayalam: കൽദായ സുറിയാനി സഭ / Kaldaya Suriyani Sabha) is an Eastern Christian denomination, based in Thrissur, in India. It is organized as a metropolitan province of the Assyrian Church of the East, and represents traditional Christian communities of the East Syriac Rite (hence the name) along the Malabar Coast of India. It is headed by Mar Awgin Kuriakose. The Church uses the East Syriac Rite, and employs the Divine Liturgy of Saints Addai and Mari. Its members constitute a traditional community among Saint Thomas Christians (also known as Nasrani), who trace their origins to the evangelistic activity of Thomas the Apostle in the 1st century. They are based mostly in the state of Kerala, numbering some 15,000 members in the region. The Chaldean Syrian Church is a modern day continuation of the historical ecclesiastical province of India, that was active in continuity until the 16th century, as part of the ancient Church of the East. After the long period of internal schisms and struggles, that lasted from the end of the 16th to the beginning of the 20th century, the Church was consolidated during the tenure of Mar Abimalek Timotheus (d. 1945), who is revered as a saint by the Church of the East.
Ерте тарих
Үндістандағы христиан дінінің бастауы 1 ғасырда елші Томаның Үндістанда жақсы хабарды таратуымен байланысты деп саналады. Осы дәстүрді құрметтей отырып, Үндістандағы христиандар Сент-Томас христиандары деп аталды. 3 ғасырға қарай Үндістандағы христиан қауымдары мен көршілес Парсы империясы арасындағы қарым-қатынас нығайып, Селеукия Ктесифон патриархтарының, ежелгі Шығыс Халдей Сирия шіркеуінің басшылары ретінде, Үндістанға өз билігін орнатуына жағдай жасады. Шығыс Сириялық рәсім Шығыс шіркеуінің негізгі литургиялық рәсімі болғандықтан, осы рәсімді негізінен Малабар жағалауында орналасқан Үндістанның христиан қауымдары да қолданды. 7 ғасырда Үндістан жеке шіркеулік провинция ретінде белгіленді, оны митрополит епископтар басқарды. Орта ғасырлар бойы Үндістан митрополиттері Шығыс шіркеуінің шіркеулік иерархиясына бағынды. 1490-1491 жылдары Патриарх Шемон IV Үндістан христиандарының өтінішіне жауап беріп, Мар Йоханнан мен Мар Авгин есімді екі епископты тағайындап, оларды Үндістанға жіберді. Олардан кейін Мар Яхбаллаха, Мар Динкха және Мар Якобин 1503-1504 жылдары қызмет етті. Соңынан 1597 жылы қайтыс болған митрополит Абрахам келді. Осы кезде Малабар жағалауындағы христиандар португалдықтардың Үндістанға келуіне байланысты жаңа қиындықтарға тап болды.
Christianity in India traditionally traces its origin to Thomas the Apostle, who is believed to have evangelized in India in the 1st century. Honoring that tradition, Christians in India became known as Saint Thomas Christians. By the 3rd century, relations between Christian communities in India and neighbouring Persian Empire were well established, thus enabling Patriarchs of Seleucia Ctesiphon, as heads of the ancient Chaldean Syrian Church of the East, to establish their jurisdiction over India. Since the East Syriac Rite was the principal liturgical rite of the Church of the East, that rite was also used by the Christian communities of India, located mostly along the Malabar Coast. In the 7th century India was designated as its own ecclesiastical province, headed by metropolitan bishops. Throughout the entire medieval period, Metropolitans of India belonged to the ecclesiastical hierarchy of the Church of the East. In 1490–1491, Patriarch Shemon IV responded to the request of Christians from India, and appointed two bishops, Mar Yohannan and Mar Awgin, dispatching them to India. These bishops, were followed by Mar Yahballaha, Mar Dinkha and Mar Yaqobin 1503–1504. They were later followed by Metropolitan Abraham, who died in 1597. By that time, Christians of the Malabar Coast were facing new challenges, caused by the establishment of Portuguese presence in India.
Ішкі шиеленістер мен күрес кезеңдері
Португалдықтардың Үндістанға келуі және Малабар жағалауында біртіндеп орнасуы, одан кейін католик шіркеуінің миссионерлік қызметі ілесіп келді. Португалия билігі жергілікті христиандарды қорқытып, оларды Гоадағы Рим-католик епархиясының қарамағындағы Шығыс католиктері болуға мәжбүрледі. Гоа архиепископтары, португалдықтармен және иезуиттермен бірге, Малабар жағалауындағы жергілікті христиандарға толық билік етуді талап етті. Осы процесте жергілікті литургиялық рәсім латыншаланды, несториандық деп күдікпен киелі кітаптар өртелді, ал Месопотамиядағы Шығыс шіркеуімен байланыс Диампер Синодында (1599) айыпталды. Португалиялық падроадо жүйесінің мәжбүрлеу әрекеттері қарсылыққа әкелді, ал 1653 жылы жергілікті христиан қауымының дәстүрлі тобы Архиекон Мар Тома I басшылығымен көтеріліс жасады, ол Кунан Кресінің серті деп аталды. Осы оқиғаларға жауап ретінде Рим Малабар жағалауына "Халықтарды евангелизациялау қауымынан" кармелиттерді жіберді. Олар алғаш рет 1655 жылы келді және тікелей Архиекон Мар Тома I-мен жұмыс істей бастады. Олар Архиеконды итермелей алмағанымен, кармелиттер басқа жергілікті басшылардың, соның ішінде Палливеттил Чанди, Александер Кадавил және Муттам викарийі, Мар Томаның үш кеңесшісінің қолдауын алды. Нәтижесінде 1661-1662 жылдары 116 шіркеудің ішінде кармелиттер 84 шіркеуді қайтарып алды, ал Мар Тома I-ге 32 шіркеу қалды. Сегіз жүз төрт шіркеу және олардың қауымдары кейіннен Сиро-Малабар шіркеуі мен Халдейлік Сирия шіркеуінің тамыры болды, ал қалған отыз екі шіркеу және олардың қауымдары Путенкурдың ядросын құрады, ол кейіннен Батыс Сириялық рәсімнің енгізілуінен кейін Маланкара Сириялық Якобит шіркеуіне айналды. Бұл процесс 1665 жылы Антиохиялық Сириялық-Ортокдокс Патриархы жіберген епископ Мар Грегориос Абдал Джалель Үндістанға келген кезде басталды. Мар Тома басшылығындағы диссиденттер тобы оны Шығыс шіркеуінің жіберген Шығыс Сириялық рәсімнің епискобы деп қате түсініп қарсы алды. Сент-Томас христиандарының көпшілігі католик ықпалына қарсылық білдіруден бірте-бірте бас тартса да, 1665 жылы Сириялық Ортокдокс шіркеуінің епискобы Мар Грегориостың келуі тұрақты айырылысқа қарай жаңа қадам болды. Батыс Сириялық рәсімді (Батыс Сириялық рәсім) және Антиохиялық Сириялық Ортокдокс шіркеуінің теологиясын қабылдағандар "Жаңа Топ" (Путенкуттар, сондай-ақ Якобиттер деп те аталады) ретінде танылды, ал қалған католик фракциясы "Ескі Топ" (Пажаякуттар) ретінде танылды, кейіннен Сиро-Малабар Католик шіркеуі ретінде танылды. Христиан қауымының аз бөлігі Шығыс Сириялық рәсімнің дәстүрлі қолданылуын сақтап қалуға және Шығыс шіркеуінің Патриархтарымен байланыстарды қалпына келтіруге тырысты, олар Үндістанға мерзімімен елшілер жіберді. XVIII ғасырдың басында (1708 ж.) Патриархтың тапсырмасымен епископ Мар Габриэль (1733 ж. қайтыс болды) Үндістанға келді. Ол дәстүрлі қауымдастықты қайта жаңғыртуға қол жеткізді, бірақ Батыс Сириялық (Якобит) және католиктік тараптардың бәсекелестігіне тап болды.
The arrival of Portuguese in India, and gradual establishment of their presence along the Malabar Coast, was consequently followed by the missionary activity of the Catholic Church. Portuguese authorities used intimidation to force local Christians into becoming Eastern Catholics, under the jurisdiction of the Roman Catholic Diocese of Goa. The Archbishops of Goa, backed by the Portuguese, and the Jesuites, claimed full jurisdiction over the local Christians of the Malabar Coast. In the process, local liturgical rite was Latinized, holy books were burned under the suspicion of Nestorianism, and connection with the Church of the East in Mesopotamia was denounced at the Synod of Diamper (1599). Coercive actions of the Portuguese padroado system ultimately caused resistance, and in 1653 a traditionalist faction of the local Christian community decided to follow Archdeacon Mar Thoma I in a rebellion, which became known as the Coonan Cross Oath. As a response to these events, Rome sent Carmelites from the "Congregation for the Evangelization of Peoples" to the Malabar Coast. They first arrived in 1655, and began to deal directly with the Archdeacon Mar Thoma I. Although they were unable to sway the Archdeacon, Carmelites gained the support of other local leaders, including Palliveettil Chandy, Alexandar Kadavil and the Vicar of Muttam, the three councilors of Mar Thoma. As a result of this, between 1661 and 1662, out of the 116 churches, the Carmelites reclaimed eighty four churches, leaving Mar Thoma I with thirty two churches. The eighty four churches and their congregations were the body from which the later Syro Malabar Church and the Chaldean Syrian Church have descended, while the other thirty two churches and their congregations represented the nucleus of the Puthenkoor, which was eventually turned into the Malankara Syrian Jacobite Church, after the introduction of the West Syriac Rite. That process was initiated in 1665, when Mar Gregorios Abdal Jaleel, a Bishop sent by the Syriac Orthodox Patriarch of Antioch, arrived in India. The dissident group under the leadership of Mar Thoma welcomed him, apparently mistaking him for a Bishop of East Syriac Rite sent by the Church of the East. Though most of the Saint Thomas Christians gradually relented in their strong opposition to the Catholic influence, the arrival of the Bishop Mar Gregorios of the Syriac Orthodox Church in 1665 marked the new step towards permanent schism. Those who accepted new liturgical practices (West Syriac Rite) and theology of the Syriac Orthodox Church of Antioch became known as the "New Party" (Puthenkuttukar, also known as the Jacobites), while the remaining pro Catholic fraction became known as "Old Party" (Pazhayakuttukar), and later came to be known as the Syro Malabar Catholic Church. A minority within the Christian community tried to preserve the traditional use of the East Syriac Rite and re establish ties with Patriarchs of the Church of the East, who occasionally sent emissaries to India. At the very beginning of the 18th century ( 1708), bishop Mar Gabriel (d. 1733) arrived to India, sent by the Patriarch. He succeeded in reviving the traditionalist community, but was faced with rivalry both from West Syriac (Jacobite) and pro Catholic party.
Шығыс сириялық ырымдардың қайта жаңғыруы
Чалдейлік сирия шіркеуінің қазіргі митрополиті Мар Апрем Мукен шіркеу Үндістандағы ежелгі Шығыс шіркеуінің иерархиясының жалғасы екенін айтады. 1862 жылы Үндістандағы қауым мен патриарх Шимун XVIII арасында тікелей байланыс орнатуға тырысылды, ол Үндістанда туған Мар Абдишо Тонданатты (1900 жылы қайтыс болды) Үндістан митрополиті етіп тағайындады, бірақ оның міндеті өте қиын болды. Шығыс Сириялық обрядты христиандарды Үндістанда өз билігіне бағындыру үшін Халдейлік католик патриархы Иосиф Аудо Папа Пий IX-қа өтініш жіберіп, оның юрисдикциясын растауын сұрады. Ол жауап күтпей, 1874 жылдың шілдесінде 'Акра епископы Мар Элиас Меллусты Үндістанға жіберді. Мар Меллус Триссур ауданындағы жергілікті христиан қауымдарын, сондай-ақ Коттайам ауданындағы кейбір шіркеулерді оны өздерінің епископы деп мойындауға көндірді. Шіркеулер Сиро-Малабар (сол кезде Халдейлік Сириялықтар деп те аталған) деп аталғанымен, шын мәнінде Иринджалакудадан Баратапужа өзенінің солтүстігіне және оңтүстігіне, сондай-ақ Миначил талуындағы кейбір шіркеулерде Сиро-Малабарлар (сол кезде Халдейлік Сириялықтар деп те аталған) жартылай католик және жартылай несториан болып, Шығыс Сириялық обрядымен таңылды. Дегенмен, 1877 жылға қарай 24 000 жақтасы Триссур қаласындағы "Қайғылы Анамыз" шіркеуіне (қазіргі Март Мариам соборы) қосылды. Бұған жауап ретінде Рим Папасы Мар Меллусты елден шығарып, оны 1882 жылы Месопотамияға қайтарып жіберді. 1882 жылдан кейін Меллустың көптеген жақтастары Сиро-Малабар католик шіркеуіне оралды, бірақ шамамен 8000 христиан дәстүрлі шіркеу тәртібін қалпына келтіруді талап етті. Осы талаптарға жауап беру үшін Мар Абдишо Тонданат өзінің қызметін жандандырып, Шығыс Сириялық обрядты жергілікті христиандардың дәстүрлі шіркеу құрылымын толыққанды қалпына келтіру арманына жете алды. Ол 1900 жылы қайтыс болғанға дейін жергілікті шіркеуді ұйымдастыруға белсенділік танытты, ол Халдейлік Сириялық шіркеуі деп аталды. Оның қайтысынан кейін жергілікті христиандар Қочанистегі Ассириялық Шығыс шіркеуінің патриархы Мар Шимун XIX-ға жүгінді, ол жақсы жауап берді және 1907 жылдың желтоқсанында Мар Абималек Тимофейді Үндістан митрополиті етіп тағайындады. Ол 1908 жылдың ақпанында өзінің епархиясына жетіп, басқаруды қолға алды. Мар Абималек Томафей шіркеу тәртібін ұйымдастырып, жергілікті Триссур шіркеуінде Шығыс Сириялық обрядтар мен ілімдерін қайта жаңғыртты. Бұл реформалар кейбір жақтастардың Сиро-Малабар католик шіркеуінен бөлініп, қайта қосылуына себеп болды, бірақ реформалар арқылы Үндістанның бастапқы Шығыс Сириялық бағытындағы шіркеуі 1599 жылғы Диампер синодына дейін болғандай қайта жанданды.
The Chaldean Syrian Church's current Metropolitan, Mar Aprem Mooken, has argued that the church represents a continuation of the ancient Church of the East hierarchy in India. In 1862, an attempt was made to reestablish direct ties between the community in India and the Patriarch Shimun XVIII, who consecrated an Indian born Mar Abdisho Thondanat (d. 1900) as Metropolitan of India, but his task proved to be very difficult and challenging. In order to place Christians of the East Syriac Rite in India under his authority, Chaldean Catholic Patriarch Joseph Audo sent a request to Pope Pius IX, asking for confirmation of his jurisdiction. Without waiting for a reply, he dispatched Mar Elias Mellus, Bishop of 'Aqra, to India in July 1874. Mar Mellus had substantial success convincing local Christian communities in Thrissur District, and also some churches in Kottayam District, to recognize him as their bishop. Although the churches were called by the name Syro Malabar (also known as Chaldean Syrians at that time), the actual situation was that from Irinjalakuda to northwards and south of Bharathapuzha River, and in some churches in Meenachil taluk, the Syro Malabarians (also known as Chaldean Syrians at that time) were half Catholic and half Nestorian, with an East Syriac liturgy. Nevertheless, by 1877, 24,000 followers had joined his group, based in Our Lady of Dolours Church (now Marth Mariam Cathedral) in the parish of Thrissur. In response, the Pope dispatched Latin Catholic leaders to remove Mar Mellus from the country and sent him back to Mesopotamia in 1882. After 1882, the majority of Mellus' followers returned to the Syro Malabar Catholic Church, but some 8,000 Christians maintained their demand for restoration of traditional ecclesiastical order. In order to answer those requests, Mar Abdisho Thondanat revived his activity, fulfilling the aspirations of local Christians of the East Syriac Rite for the full reestablishment of traditional ecclesiastical structure. Until his death in 1900, he partially succeeded in organizing the local church, that was named the Chaldean Syrian Church. After his death, local Christians appealed to Mar Shimun XIX, Patriarch of the Assyrian Church of the East in Qochanis who was forthcoming, and in December 1907 consecrated Mar Abimalek Timotheus as metropolitan bishop for India. He reached his diocese in February 1908, and took over the administration. Mar Abimalek Thomotheus organized ecclesiastical order and revived East Syriac rites and teachings in the local Thrissur church. These reforms caused some followers to break away and rejoin the Syro Malabar Catholic Church, but through the reforms, the original East Syriac oriented Church of India was revived, as it was prior to the Synod of Diamper in 1599.
Қазіргі шидайлық және татуласу
1952 жылдың маусым айында Патриарх Шимун XXI Тома Дармоны Тричурде орналасқан Үндістанның жаңа митрополиті етіп тағайындады. Оның қызмет ету кезеңінде бірнеше шіркеулер салынды, жаңа дін қызметкерлерін дайындау ұйымдастырылды және Мар Нарсай баспасы құрылды. 1964 жылдың қаңтар айында дау туындап, Патриарх Тома Дармоны митрополит лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Туындаған даудың бірнеше себебі болды, соның ішінде мұрагерлікпен байланысты мәселелер және шіркеу күнтізбесін реформалау ұсынысы. Тома Дармо бұл шеттетуге бағынбады, нәтижесінде қауым екіге бөлінді – бірі митрополитті, екіншісі Патриархты қолдады. 1968 жылы Тома Дармо жаңа құрылған Көне Шығыс шіркеуінің басшысы болу үшін Иракқа кетті. Ол Aprem Mooken-ді Көне Шығыс шіркеуіне қосылған топ үшін Үндістанның жаңа митрополиті етіп тағайындады. Сонымен қатар, Шығыс Ассириялық шіркеуінде қалған қауымның қалған бөлігі Патриарх Шимун XXI тағайындаған өз әкімшілері мен иерархтарымен басқарылды. Олардың біріншісі – 1967 жылы Патриархтың Үндістандағы өкілі болып тағайындалған Иран епископы Мар Динкха Ханания болды. 1971 жылдың қазанында Патриарх Шимун XXI Мар Тимофей II-ні (2001 жылы қайтыс болды) Үндістанның жаңа митрополиті етіп тағайындады. Келесі жылдары бұл айырылысты емдеуге бірнеше әрекеттер жасалды. 1995 жылы Шығыс Ассириялық шіркеуінің жаңа Патриархы Динкха IV кезінде митрополит Aprem Mooken-мен келісімге қол жеткізілді, осылайша татуласу процесі басталды. Осы оқиғада 1964 жылғы шеттетуден кейін Тома Дармо жасаған тағайындамалардың заңдылығы мойындалды және 1997 жылы Шығыс Ассириялық шіркеуінің Киелі Синоды шеттетуді жойды. Үндістандағы Халдейлік Сириялық шіркеу қазір Шығыс Ассириялық шіркеуінің төрт архиепископтығының бірі болып табылады. Оның шамамен 45 000 жатағы бар. Қазіргі митрополит Мар Aprem Mooken (1968 жылы тағайындалды) штаб-пәтері Триссур қаласында орналасқан. Оның тақ орны – Март Мариам Валияпалли. Халдейлік Сириялық жоғары мектебі де шіркеумен байланысты.
In June 1952, Patriarch Shimun XXI appointed Thoma Darmo as new Metropolitan of India, based at Trichur. During his tenure, several churches were built, preparation of new clergy was organized, and the Mar Narsai Press was established. In January 1964, a dispute broke out, and Thoma Darmo was suspended from the metropolitan office by the Patriarch. Emerging dispute had several causes, including issues related to hereditary succession and proposed reform of church calendar. Thoma Darmo did not submit to the suspension, and the community became divided, splitting in two fractions, with one following the Metropolitan, and other remaining loyal to the Patriarch. In 1968, Thoma Darmo left for Iraq, to become head of the newly formed Ancient Church of the East. He appointed Aprem Mooken as new Metropolitan of India, for the fraction that joined the Ancient Church of the East. In the same time, the other part of community, that remained within the Assyrian Church of the East, were led by their own administrators and hierarchs, appointed by Patriarch Shimun XXI. First of them was Mar Dinkha Khanania, at that time Bishop of Iran, who was appointed Patriarchal delegate for India, in 1967. In October 1971, Patriarch Shimun XXI appointed Mar Timotheus II (d. 2001) as new Metropolitan for India. During the following years, several attempts were made to heal the schism. In 1995, under new Patriarch Dinkha IV of the Assyrian Church of the East, an agreement with Metropolitan Aprem Mooken was reached, thus initiating the process of reconciliation. On that occasion, the validity of ordinations performed by Thoma Darmo after the suspension of 1964 was recognized, and in 1997 the suspension itself was annulled by the Holy Synod of the Assyrian Church of the East. The Chaldean Syrian Church in India now constitutes one of the four Archbishoprics of the Assyrian Church of the East. Its followers number around 45,000. The present Metropolitan, Mar Aprem Mooken (ordained in 1968), is headquartered in Thrissur City. His seat is the Marth Mariam Valiyapalli The Chaldean Syrian Higher Secondary School is also affiliated with the church.