Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эмоцияларды білдіру (ЭЭ) – психиатриялық науқастың туыстары науқас туралы спонтанды түрде қалай сөйлейтініне негізделген отбасылық ортаның өлшемі. Үйдегі ЭЭ деңгейінің жоғары болуы шизофрения және әлеуметтік дауылпаздық бұзылысы сияқты психикалық аурулары бар науқастардың жағдайын нашарлатуы мүмкін, сондай-ақ психикалық аурулардың дамуына ықпал ететін тәуекел факторы болып табылады. Науқастың айналасындағы эмоцияларды білдірудің жоғары деңгейі шизофрения, тамақтану тәртібінің бұзылуы және көңіл-күйдің бұзылуының қайталануын болжауға қабілетті мықты факторлар екені эмпирикалық жолмен дәлелденді. Бұған қоса, бұл бірполярлы депрессия, екіполярлы бұзылыс, деменция және диабеттің прогрессирлеуіне әсер ететін фактор ретінде де зерттелді.
Expressed emotion (EE), is a measure of the family environment that is based on how the relatives of a psychiatric patient spontaneously talk about the patient. A high level of EE in the home can worsen the prognosis in patients with mental illness, such as schizophrenia and social anxiety disorder, or act as a potential risk factor for the development of psychiatric disease. Higher degrees of expressed emotion in the environment of a patient have been empirically found to be robust predictors of relapse of schizophrenia, eating disorder, and mood disorders. It has also been investigated as a contributor to the progress of unipolar depression, bipolar disorder, dementia, and diabetes.
Тарих
1956 жылы Джордж Браун Лондонда шизофрениямен ауыратын науқастардың қайта жатуы туралы зерттеу жүргізіп, ата-анасымен немесе әйелімен бірге тұруға жіберілген науқастардың бауырларымен немесе туыс еместермен пансионатта тұруға жіберілгендерге қарағанда жиі қайта жатқанын анықтады. Сондай-ақ, аналарымен бірге тұратын науқастардың аналары жұмыс істемеген жағдайда қайта жату ықтималдығы жоғары екені белгілі болды, бұл белгілі бір отбасы мүшелерімен қарым-қатынас ұзақтығының аурудың қайталануымен байланысты екенін көрсетеді. Жанис Х. Дженкинс және оның командасы мексикалық иммигранттардың АҚШ-тағы психикалық ауруға шалдыққан туыстарына көрсеткен жылу және көңіл жағдайлы эмоционалдық жауаптары еуроамерикандықтарға қарағанда аурудың жақсы бағытына ықпал ететінін көрсеткен алғашқы зерттеуді жүргізді.
A 1956 study of readmissions of schizophrenia patients in London by George Brown found that patients discharged to live with their parents or wives were more frequently readmitted than those discharged to live with siblings or non family in lodging houses. It also found that those that lived with their mothers were more likely to be readmitted if the mothers did not work outside the home, suggesting that the duration of exposure to certain family members was related to relapse. Janis H. Jenkins and her team conducted the first study showing that Mexican immigrants’ familial emotional responses of warmth and sympathy toward mentally ill kin in the United States contributes to a more favorable course of illness than in the case of their Euro American counterparts.
Сезімнің жоғары деңгейі
Отбасы мүшелерінде жоғары деңгейдегі эмоциялық білімдер болған жағдайда, олар жаушыл, өте сыншыл және науқасқа шыдамсыз болады. Олар осы қарым-қатынас арқылы көмектеседі деп ойлайды. Олар ауруға байланысты мінез-құлықты ғана емес, сонымен қатар науқастың жеке тұлғасына тән мінез-құлықтарын да сынап бағалайды. Эмоциялық білімдердің жоғары деңгейі, төмен деңгейге қарағанда қайталануға көбірек әкеп соқтырады. Жоғары ЭБ-нің үш өлшемі – жаушылдық, эмоционалдық араласу және сын айтулар.
Family members with high expressed emotion are hostile, very critical and not tolerant of the patient. They feel like they are helping by having this attitude. They not only criticize behaviors relating to the disorder but also other behaviors that are unique to the personality of the patient. High expressed emotion is more likely to cause a relapse than low expressed emotion. The three dimensions of high EE are hostility, emotional over involvement and critical comments.
Жаулық
Кешірімсіздік – науқасқа қатысты теріс көзқарас, себебі отбасы ауруды бақылауға болатындықтан және науқастың жақсаруды қаламағандығынан туындайды. Отбасылық проблемалардың көбі науқастың кінәсіне жатады және науқастың отбасы ішіндегі мәселелерді шешуде қиындықтары болады. Отбасы көптеген проблемалардың себебі науқастың психикалық ауруы деп санайды, шын мәнінде олай болмаса да.
Hostility is a negative attitude directed at the patient because the family feels that the disorder is controllable and that the patient is choosing not to get better. Problems in the family are often blamed on the patient and the patient has trouble problem solving in the family. The family believes that the cause of many of the family's problems is the patient's mental illness, whether they are or not.
Сезімге тым берілу
Эмоционалдық шамадан тыс араласу – науқасқа қатысты отбасы мүшесінің сезімдері мен мінез-құлқының жиынтығын көрсетеді, бұл шамадан тыс қорғау немесе өзін-өзі құрбан ету, мақтау мен кінәлауды артық пайдалану, алдын ала пікірлер мен көзқарас білдіру сияқтылармен байланысты. Көңілдік жағдайы жоғары отбасы мүшелері көбірек бұрынғылық танытады. Сондықтан, эмоционалдық қатысы жоғары отбасылар науқастың өзіне көмектесе алмайтынына және проблемаларының себебі оларға сырттан келгенін сенуі мүмкін, демек, жоғары қатысы бақылауға алу және науқас үшін іс-әрекеттер жасау стратегиясына әкеледі. Сонымен қатар, науқастар мұндай жоғары бұрынғылық пен эмоционалдық көрініс салдарынан отбасылық күтіммен қарым-қатынас жасағанда қатты алаңдаушылық пен көңілсіздік сезіне алады. Жалпы алғанда, эмоционалдық экспрессиясы жоғары (EE) отбасылары ауру жақынмен нашар қарым-қатынас жасайды, себебі олар көбірек сөйлеп, тиімді тыңдай алмайды. Эмоционалдық шамадан тыс араласу, жауыздық пен сынға қарағанда басқаша көрініс берсе де, қайталануға себеп болатын жағымсыз әсермен ұқсас. Туысқан соншалықты үстемдік танытады, науқас осындай қайғыдан туындаған стреспен өмір сүре алмайды және оны жеңу үшін қайтадан ауруға түседі.
Emotional over involvement reflects a set of feelings and behavior of a family member towards the patient, indicating evidence of over protectiveness or self sacrifice, excessive use of praise or blame, preconceptions and statements of attitude. Family members who show high emotional involvement tend to be more intrusive. Therefore, families with high emotional involvement may believe that patients cannot help themselves and that their problems are due to causes external to them, and thus high involvement will lead to strategies of taking control and doing things for the patients. In addition, patients may feel very anxious and frustrated when interacting with family caregivers with high emotional involvement due to such high intrusiveness and emotional display towards them. On the whole, families with high EE appear to be poorer communicators with their ill relative as they might talk more and listen less effectively. Emotional over involvement demonstrates a different side compared to hostile and critical attitudes but is still similar with the negative affect that causes a relapse. The relative becomes so overbearing that the patient can no longer live with this kind of stress from pity, and falls back into their illness as a way to cope.
Сын еткен пікірлер
Сынды жазбалар науқастың отбасына салмақ түсіретіні, науқастың нұсқауларды орындамайтыны немесе оның жалқау немесе өзімшіл екені туралы шағымдарды қамтиды. Науқастың айналасындағылардың мінез-құлқы науқастың ауруының барысына әсер етеді. Ғалымдар жоғары деңгейдегі эмоциядан төмен деңгейдегі эмоцияға өтуге отбасылық терапевт, психиатр немесе отбасымен жұмыс істейтін маман, әсіресе психоздық науқасы бар отбасыларды емдеу тәжірибесі бар адам көмектеседі деп санайды.
Critical comments include complaints that the patient is a burden to the family, that the patient is not following instructions, or that the patient is lazy or selfish. The behavior of everyone around the patient influences the course of the patient's illness. Academics suggest that movement from high to low expressed emotion is best facilitated by a family therapist, psychiatrist, or family worker, preferably one experienced in the treatment of families with a psychotic family member.
Қолданылу мерзімі
Кейбір зерттеулер эмоциялардың білдірілуі мен психоздың алғашқы эпизоды, аурудың ауырлығы, басталу жасы және аурудың ұзақтығы арасында ешқандай байланыс жоқ екенін көрсетеді. Балалық шақтағы көптеген маңызды психикалық аурулардың барысы мен нәтижесімен байланысты әдебиеттер де бар. Бір зерттеуде ата-аналардың сынға қатысты жоғары деңгейі (CRIT) – ата-ана мен бала арасындағы мәселелі қарым-қатынастың көрсеткіші ретінде пайдаланылуы мүмкін екені көрсетілді. Әлеуметтік үдемелі бұзылысында ата-аналардың жоғары деңгейдегі эмоциялары (эмоционалдық шамадан тыс араласу, сын, жауыртпалық) балаларының емдеу нәтижесімен күшті байланысты екені анықталды.
Some studies show that there is no link between expressed emotion and first episode psychosis, illness severity, age of onset, and illness length. There is also literature that links EE to the course and outcome of numerous major childhood psychiatric disorders. One study showed that one component, high parental dimensions of criticism (CRIT), can be used as an index of problematic parent–child interactions. In social anxiety disorder, it has been found parents' high level of expressed emotion (emotional overinvolvement, criticism, hostility) is strongly associated with treatment outcome in their children.