Виктор Кожены: Қашқын қаржыгер және халықаралық іздеуде
Viktor Kožený
Виктор Кожены: қашқан қаржыгер, 1963 ж. туған. Гарвардта оқыған деген мәлімдеме бар, Біріккен Ұлттар ұйымының іздеу тізімінде. Багама аралдарында тұрып жатыр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чех туған қашқан қаржыгер (1963 жылы туған)
Czech born fugitive financier (born 1963)
Виктор Кожены (1963 жылдың 28 маусымында Прагада, Чехословакияда туған) – қашқан қаржыгер. Bloomberg News хабарлауынша, ол 1989 жылы Гарвард университетін экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірген. Алайда, 2015 жылға дейін Гарвард түлектерінің тізілімінде оны табу мүмкін болмады. Виктор Кожены – 2005 жылы Багам аралдарында тұтқындалған, бірақ 2007 жылы босатылған ирланд азаматы. Қазір Багам аралдарында қоршалған аумақта тұрып жатыр. Оны әділет алдына келтіруге бағытталған күш-жігер Чехия мен АҚШ тарапынан жасалып жатыр. 1990 жылдардың басында посткоммунистік кезеңдегі ең ірі алаялықтардың бірін жасаған Коженыге қатысты халықаралық ордер шығарылды. Оның адвокаты кейіннен Кожененің тапсырысымен айыптаманы жариялады. 2010 жылы чех соты Коженді алаяқтық қылмысы үшін кінәлі деп танып, 10 жылға бас бостандығынан айырды және жүздеген миллион АҚШ доллары көлемінде зиянды өтеуге міндеттеді. 2012 жылы Прагадағы Жоғары сот бұл үкімді аз өзгерістермен бекітті. Осы үкімге негізделген сот ісі алаяқтық құрбаны тарапынан Нью-Йоркте АҚШ билігі ұстап алған активтерге қатысты қозғалды. Бұл іс бойынша жауапкер – Кожененің анасы Житка Чватикке тиесілі компания. Компания 2014 жылы апелляциялық шағымында жеңіліске ұшырағаннан кейін, оның активтері сот арқылы қайтадан тоңдырылды. Іс әлі де қаралып жатыр. 2019 жылдың қаңтарына қарай Кожены чех және американдық құқық қорғау органдары тарапынан әлі де халықаралық іздеуде. Ол іс жүзінде Багам аралдарында тұрып, ирланд паспортын ұстап отыр.
Viktor Kožený (born 28 June 1963 in Prague, Czechoslovakia) is a fugitive financier. According to Bloomberg News, he graduated from Harvard in 1989 with a bachelor's degree in economics. However, he cannot be located in the Harvard Alumni directory as of 2015. Viktor Kožený is an Irish citizen imprisoned in the Bahamas in 2005 but released in 2007. He currently lives in a gated community in the Bahamas. Efforts to bring him to justice stem from both the Czech Republic and the USA. An international warrant has been issued for Kožený, who in the early 1990s ran one of the great scams of the post Communist era. His defense counsel later published the indictment upon order from Kožený. In 2010, Kožený was convicted of fraud by a Czech court and sentenced to 10 years imprisonment and ordered to pay damages equal to hundreds of millions in USD. In 2012, the judgment was reaffirmed by the High Court in Prague with minor changes. An enforcement action based on this judgement has been lodged by the fraud victim in New York, targeting assets frozen by US authorities. The defendant in the case is a company owned beneficially by Kožený's mother, Jitka Chvatik. Assets of the company have been refrozen by the court after the company lost an appeal in 2014. The case is still pending. As of January 2019, Kožený is still internationally wanted by the Czech and US criminal justice. He is effectively confined to The Bahamas, holding his Irish passport.
Чехияның жекешелендіруі
Купондық жекешелендіру кезінде Чехия мемлекеттік активтері чех азаматтарына купондық жүйе арқылы берілуі тиіс болған, олар осы купондарды компаниялардың акцияларын сатып алуға пайдалана алатын еді. Бірақ, өзара қорлар құрылды, олардың ең табыстысы Кожены бастаған «Гарвард Капитал және Консалтинг» (Гарвард университетімен ешқандай байланысы жоқ) болды. АҚШ инвесторлары оған ақшаларын берді, ал Кожены Манахэттен округінің танымал прокуроры Роберт Моргентаудың заңдық қудалауына ұшырады, ол оның Әзербайжан шенеуніктеріне пара бергені үшін Нью-Йоркте айыптама тартты. Оның алаяқтық қылмысы бойынша сот 2010 жылдың 1 маусымында басталды. Багам аралдарының билігі 2012 жылы Privy Council-дің шешімімен Коженені АҚШ-қа беруден бас тартты, себебі қылмыс экстрадицияға жатпайтын қылмыс екені анықталды. Дегенмен, Кожененің серігі Фредерик Бурк 2009 жылы АҚШ сотында пайда болды. Сот Кожены мен оның жақтастары Әзербайжан президенті Гейдар Әлиевке, оның ұлы Ильхам Әлиевке және тағы екі жоғары лауазымды Әзербайжан шенеунігіне пара бергенін дәлелдегенін қабылдады. Айыптамаға сәйкес, параның жалпы сомасы 11 миллион АҚШ долларына жеткен.
During the voucher privatization, Czech state assets were supposed to be handed over to Czech citizens through a system of vouchers, which could then be used to buy shares in companies. However mutual funds were founded, most successfully the one started by Kožený, Harvard Capital and Consulting (which has no affiliation with Harvard University). U. S. investors handed their money to him, Kožený faced a serious legal action by famed Manhattan District Attorney Robert Morgenthau, who had filed an indictment in New York for his bribery of Azeri officials. His trial for the scam began on 1 June 2010. The Bahamian authorities later refused to turn Kožený over to the US authorities upon a 2012 ruling of the Privy Council which stated the offence was not an extraditable one. However Kožený's partner, Frederic Bourke, appeared in a US court in 2009. The court accepted it to be proven that Kožený and his entourage bribed the President of Azerbaijan Heydar Aliyev, his son Ilham Aliyev, and two other high ranking Azerbaijani officials. According to the indictment, the total amount of bribes reached USD 11million.