Кіріспе

Орта ғасырлық шығыс славян тайпасы
Волинян тайпасы (Волиняни, Volyniany, Wołynianie) – ерте орта ғасырлардағы шығыс славян тайпасы, 987–1199 жылдары Волыния княздығында қоныстанған.

Ресейлік перспектива

1922 жылы Кеңес Одағы құрылғанға дейін Волынь сияқты аймақтардағы ресейлік тарихнама Шығыс Еуропа жерлерін Романовтардың билігін негіздеу үшін біріктірді. Осыдан тарихнаманың екі бағыты 20 ғасырға дейін қалыптасты. Бұл айырмашылық 13 ғасырдағы моңғол шапқыншылығына дейін Киев Русінің тұрақтылығына байланысты пікір келіспеушіліктерден туындайды. Соловьев пен Ключевский Киев Русі мемлекетінің шапқыншылық кезінде ыдырап бара жатқанын айтты, ал басқалары, көбінесе совет тарихшылары, Греков сияқты, Киев Русінің негізгі княздықтары, осы кезде Галиция-Волынь сияқты, моңғолдар шапқыншылығына дейін тұрақты болды деп санайды.

Украинаның көзқарасы

Украинаның өзінің ортағасырлық тарихын зерттеуі казак жылнамаларын зерттеуден басталады. 17-18 ғасырларда жазылған бұл жылнамалар Украина тарихын Киелі кітап дәуірінен бастап хазарлар дәуіріне дейін баяндайды. 1920 жылдары кеңес цензурасы Украинаның ерекше ұлттық және тарихи тұғырларын көрсеткен әдеби еңбектерді зерттеу мен жариялауды шектеді, себебі мұндай еңбектер Украинаның мәскеулік емес, демек, орыс емес екенін көрсететін. 19 ғасырдағы романтизм дәуірі адамның тапқырлығын ең маңызды тарихи күш ретінде алға тартты, ал Максимович және Костомаров сияқты авторлар бұл теорияны насихаттау үшін «Украина халқының Жаратылыс кітабы» сияқты еңбектер жариялады. Бұл аймақ қазіргі Польшаның шығыс бөлігін, Украинаның батысын және Оңтүстік Беларусьті қамтыды. Қазіргі украиндықтар өз тегін волындықтар мен Киев Русінен шығарады. Жылнамадағы мәліметтерге сәйкес, волындықтар дулебтер мен бужандардың ұрпақтары саналады. Әл-Масуди мен Абрахам ибн Якуб жазған дәстүрлерге қарағанда, ежелгі заманда Валитаба және олардың патшасы Маджик, кейбір деректерде Валиана деп аталған, волындықтармен теңестірілді және «түпнұсқа, таза қанды сакалиба, ең жоғары құрметке ие» болып, қалған славян тайпаларына үстемдік еткен. Бірақ «келіспеушіліктер» салдарынан «алғашқы ұйымдары жойылды» және «халық фракцияларға бөлінді, олардың әрқайсысын өз патшалары басқарды», бұл аварлардың шабуылынан кейін құлаған славян федерациясының болғанын көрсетеді.

Христиандық

981 жылы князь Ұлы Владимир волындықтарды Киев Русіне бағындырды. Ұлы Владимир Киев Русі мемлекетін жаңғырту жолында волындықтарды Шығыс православиесіне христиандыққа көшірді. Шығыс славяндары христиан дініне енгенге дейін де, содан кейін де волындықтар Владимирдің бұйрығына қарамастан, түрлі жасанды діндерге және хайуандарға табыну сияқты ғұрыптарды сақтады. Христиан дінін нығайту үшін Ұлы Владимир өзінің ұлы Всеволодты Волыньнің ең ірі қаласы Владимирдің князі етіп тағайындады. Географиялық жағдайы Киев Русінің астанасына жақын болғандықтан, бұл боярлар Киевтің Ұлы князіның бақылауында болды, бұл Волыньға христиандық сияқты жүйелер мен дәстүрлерді толыққанды қабылдауға мүмкіндік берді.