Кіріспе

Финнур Магнуссон, кейде өзінің атын-жөнінің даниялық нұсқасымен, Finno Magnusun, Finn Magnussen немесе Magnusen деп те аталатын (27 тамыз 1781 – 24 желтоқсан 1847), Данияда жұмыс істеген исланд ғалымы және археологы болған.

Өмірбаян

Финнур Магнуссон Исландияның Скалхолт қаласында дүниеге келген. Ол Скалхолт епископы Финнур Йонссонның немересі болды. Ол өзінің Ари Марссоннан тарағанын айтты, ол «Landnámabók» бойынша Винландқа жақын Hvítramannaland жерін ашқан. Финнур Копенгаген университетінде заң оқыды және Рейкьявикте жұмыс істеу үшін Исландияға оралды, 1806 жылы жоғары соттың кеңсе қызметкері болды. 1812 жылы, 1823 жылы ол патшаның жеке архивінде қызметке орналасты, ал 1829 жылы оның басшысы аталды. Ол Исландия мен Фарер аралдарынан Østifternes Stænderforsamling-ке қатысты және 1839 жылы Данияның провинциялық кеңес органына (Rådgivende provinsialstænderforsamlinger) өкілдік етуге тағайындалды. Карл Кристиан Рафн және басқалармен бірге ол Корольдік норвегиялық көне жазбалар қоғамын (Det Kongelige nordiske Oldskriftselskab) құрды. Ол осы қоғамда скандинавиялық мифтерді романтикалық, табиғатқа байланысты тұрғысынан қарастырған алғашқылардың бірі болды. Мысалы, ол валькирияларды метеорлар және Солтүстік шоқ сияқты аспан денелері деп есептеді. 1836 жылы Америкалық ежелгі заттар қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол руналарға қызығушылық танытты және олар бойынша кеңес сұрады, бірақ оның осы саладағы білімі жеткіліксіз болды. Ол Род-Айленд штатындағы Дайтон-Рок петроглифтерін руналық деп мәлімдеді. Швециядағы Рунамо тас бетіндегі рунада жазылған скальдиялық өлеңді түсіндіргенін айтқан кезде ғылыми дауға қатысты; 1844 жылы осы белгілердің табиғи екені анықталды. Ол сондай-ақ Рутвелл кресіндегі руналарды дұрыс түсінбеді. Ол даниялық және исландтық ұлтшылдығы арасында қайшылықты көрмеді және дания тілін өзінің екінші туған тілі деп санады; студент кезінде ол дания тілінде «Ubetydeligheder Inconsequentialities» (1800) атты өлеңдер жинағын жариялады, сонымен қатар исландтық поэзия да жазды. Ол Копенгагенде қайтыс болды.