Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстегі ауыл, Уэльстегі ауыл.
Village in Wales
the village in Wales
Гресфорд ( /ˈɡrɛsfərd/; Gresffordd) – Уэльстің Рексем округіне қарасты ауыл және қауым. 2001 жылғы халық санауы бойынша, Марфорд ауылын да қамтитын қауымның халқы 5 334 адамды құрады, ал 2011 жылғы санауда 5 010 адамға дейін азайды. I санаттағы Барлық Әулиелер шіркеуі, Гресфорд – Уэльстегі ең көрнекті приход шіркеуі деп есептеледі және Уэльстегі кез келген шіркеуде сақталған ортағасырлық әйнектердің ең көп саны осы шіркеуде. Оның қоңыраулары Уэльстің жеті кереметінің бірі саналады. Бұрынғы Гресфорд кеніші – 1934 жылдың 22 қыркүйегінде жер астындағы жарылыстан 266 адамның қаза болуына себеп болған, Ұлыбританиядағы ең ірі көмір кен апаттарының бірі – Гресфорд апатының орын алған жері.
Gresford ('/ɡ//r//ɛ//s//f//ər//d/; Gresffordd ) is a village and community in Wrexham County Borough, Wales. According to the 2001 Census, the population of the community, which also includes the village of Marford, was 5,334, reducing to 5,010 at the 2011 census. The Grade I listed All Saints' Church, Gresford has been described as the finest parish church in Wales, and has the most surviving medieval stained glass of any Welsh church. Its bells are one of the traditional Seven Wonders of Wales. The former Gresford Colliery was the site of the Gresford disaster, one of Britain's worst coal mining disasters, when 266 men died in an underground explosion on 22 September 1934.
Тарих
Англия мен Уэльстің Чеширмен шекарасына жақын орналасқан елді мекен 1086 жылғы «Domesday Book» құрастырылған кезде болған, ол Дүддестанның Чешир жүзінде «Гретфорд» деп тіркелген; онда шіркеу болған, бірақ қазіргі орнында емес, мүмкін. Ескі ағылшын тіліндегі *græs* және *ford* («шөпті броды») сөздерінен туындаған атау кейін «Гресворт», «Кресфорд» және «Греффорд» деп жазылған, бірақ құжаттамалық деректер осы жердің Уэльс басқаруында да, тарихының барлық кезеңінде «Гресфорд» деп аталып келгенін көрсетеді. Уэльс тіліндегі «Гресффорд» түрі *y groesffordd* («жол тоғысы») этимологиясын көрсетеді деп есептелген, бірақ бұл 15-шы ғасыр мен одан кейінгі уэльс генеалогтарының қиялынан туған көрінеді. Дегенмен, бұл форма кем дегенде 19-шы ғасырдан бері БАҚ-та баламалы жазу түрі ретінде қолданылып келеді. Ауылдың өзінде негізінен уэльс тілінде сөйлейтін адамдар оны қолданбаса да, бүгін уэльс баспасөзі мен уэльс тіліндегі БАҚ-та жиі пайдаланылады. Шекаралық аймақтардың көптеген қалалары мен ауылдары сияқты, Гресфорд та ағылшын және уэльс үстемдігінің кезеңдерінен өтті. 1170–1203 жылдары бүкіл аймақ Оуайн Гвинедтің жақтастарымен қайта қоныстандырылды. Осы кезде епископтық Сент-Вербургтың Честерінен Сент-Асафқа көшірілді, ал ауылдың викарийлері аталық есімдері бар уэльстер болды (мысалы, 1284 жылы викарий болған Моруд ап Гвариус). Бірақ, бұл жерде ерте заманнан бері қоныс болған болуы мүмкін, өйткені 1908 жылы шіркеу ішінде римдік алтарь табылған. Алтарьде Немезис бейнеленген болуы мүмкін; бұл және жақын жердегі 150–300 жылдарға дейінгі римдік монеталар қорының табылуы елді мекеннің болуына мүмкін дәлел. Сонымен қатар, шіркеу ауласында ежелгі қарағайлар өседі, олардың ең көнесі 500 жылға дейін соққан, англосаксондық қоныстанғанға дейін. Гресфордқа Врексам бағытынан келгенде, жолдың сол жағында «Cross Tree» деп аталатын ағаш болған, ал оның жанында ежелгі тас айқыш негізі сақталған. Бұл ағаш 1984 жылдан кейін алынып тасталды және оның орнына жас ағаш отырғызылды. 19-шы ғасырдың соңына дейін приход шекарасы үлкен аумақты қамтыды, оның ішінде Бертон, Ллей, Россетт және Гверсилт қалашықтары, сондай-ақ кейінірек Исикоедке енген бірнеше қалашықтар. Приход шіркеуінің қоңыраулары – Уэльстің жеті кереметінің бірі. Гресфорд шіркеуі 1492 жылы салынған және қазіргі приход шекарасындағы халық санына қарағанда үлкен ғимарат. Ғимарат мұнарасының негізінде бұрынғы құрылыстың қалдықтары бар, ал мұнарада бұрынғы трансепттың шатыр сызығын көруге болады. Тастың түсі ерекше, ол Врексам аймағына тән. Бұл құмды қоңыр түсті Миллстон Грит, жергілікті тұрғындар оны «Cefn» тасы деп атайды. Pant Iocyn (кейін Pant yr Ochain) үйі 1550 жылдары Эдвард Алмер, депутат және округтің үш мәрте жоғары шерифі салған, ол Гресфордтан Врексамға дейінгі жолдың бойында орналасқан. Ол шығыс Денбигширдегі маңызды үйлердің бірі болды және 1785 жылы 3-ші баронет сэр Фостер Канлифф сатып алғанға дейін Алмер отбасының ұрпақтарына өткен. 18-шы ғасырдағы қосымша ғимарат қазір гастропаб ретінде қызмет етеді.
Located close to the England–Wales border with Cheshire, the settlement existed at the time of the compilation of the Domesday Book of 1086, when it was recorded as "Gretford" within the Cheshire Hundred of Duddestan; it had a church, though perhaps not on the present site. The name, derived probably from Old English græs and ford ("grassy ford"), was later recorded as "Gresworth", "Cresford" and "Grefford", but documentary evidence shows that the place was clearly locally referred to as "Gresford" throughout its history, even under Welsh administration, and the other names merely represent alternative spellings. The Welsh form "Gresffordd", supposedly believed to indicate an etymology from y groesffordd ("the crossroads"), seems to have been the imaginative creation of Welsh genealogists of the 15th century and later. This form has, however, seen media use as an alternative spelling since at least the 19th century, and although largely unused by the mainly non Welsh speakers of the village itself, is today often used by the Welsh press, and Welsh language media. In common with many of the towns and villages of the border lands, or Marches, Gresford has gone through periods of both English and Welsh dominance. The whole area was resettled by Welsh aligned to Owain Gwynedd in 1170–1203. At this time the bishopric was transferred from that of St. Werburgh's Chester to St. Asaph, and the vicars of the village were Welsh with patronymic names (for example, Morud ap Gwarius, who became vicar in 1284). It is possible, however, that settlement existed on the site from quite an early date, as a Roman altar was found within the church in 1908. The altar is likely to depict Nemesis; this and the unearthing of a Roman coin hoard nearby dating 150–300, is possible evidence of a settlement. There is also a stand of yew trees in the churchyard, the oldest dating to A. D. 500 — long before Anglo Saxon settlement. Approaching Gresford from the Wrexham direction, on the left hand side of the road, there was a tree known as the 'Cross Tree', and alongside this there is the base of an ancient stone cross. This tree was removed after 1984, and has since been replaced with a young tree. Until the late 19th century, the parish boundary encompassed a large area, including the townships of Burton, Llay, Rossett and Gwersyllt, as well as several townships later included in Isycoed. The bells of the parish church, All Saints' Church are one of the traditional Seven Wonders of Wales. Gresford Church dates to 1492 and is a large building considering the size of what the population would have been in the present day boundaries of the parish. The base of the church tower has earlier remnants of a previous building and an earlier roofline of a former transept can be detected in the tower. The colour of the stone is quite distinctive, and is typical of the Wrexham area. It is a sandy brown Millstone Grit, locally referred to as "Cefn" stone. Pant Iocyn (later Pant yr Ochain) house was built in the 1550s alongside the road from Gresford to Wrexham by Edward Almer, MP and three times High Sheriff of the county. It was one of the chief houses in east Denbighshire and descended in the Almer family until it was bought and enlarged by Sir Foster Cunliffe, 3rd Baronet in 1785. The 18th century addition now serves as a gastro pub.
Гресфорд кен орнының
Генри Деннис және оның ұлы Генри Дайк Деннис 1888 жылы Гресфордтың жанында көмір шахтасын салуды бастады, 3280 фут тереңдіктегі шахталарды аяқтауға төрт жыл кетті. Көмір шахтасы Алин аңғарының шетінде, Шрусбери және Честер темір жолының (кейіннен GWR Birkenhead Paddington желісі) және Врексам мен Честер арасындағы ескі басты жолдың арасында орналасқан. Алғашқы көмір 1911 жылдың маусым айынан бастап өндірілді, ал толық өндіріс Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін жетті. Бұл аймақтағы көмір өте жақсы сапалы және қатты жанатын көмір ретінде танымал болды. Гресфорд кеніші Ұлыбританиядағы ең қайғылы көмір шахта апаттарының біріне тосқан орын болды. Гресфорд апаты 1934 жылдың 22 қыркүйегінде болды, жер астындағы жарылыстан кейін 266 адам қаза тапты. Жарылыс кезінде шахтада болған 11 кеншінің ғана денесі табылды. Шахта басының дөңгелегі сақталған және Гресфорд апатының ескерткішінің бір бөлігін құрайды, сондай-ақ оған тақта орнатылған. Апат Роберт Сенттің (Хебберн қаласынан, өзі де кенші болған) жазған "Гресфорд" әнұранында еске алынады, ол "Кеншілер әнұраны" деп те белгілі. Бұл әуен көп жылдар бойы көптеген кен орнының мыс оркестрлерімен орындалып, көптеген жазбаларда кездеседі, сондай-ақ Англияның солтүстігіндегі жыл сайынғы Кеншілер пикниктерінде, әсіресе Дарем кеншілерінің галасында орындалады. Кеніш 1973 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін геологиялық проблемаларға байланысты жабылды.
Henry Dennis and his son, Henry Dyke Dennis, began sinking a coal mine near Gresford in 1888, taking four years for the 3,280 ft deep shafts to be completed. The coalmine was located on the edge of the Alyn Valley, between the Shrewsbury and Chester Railway (later the GWR Birkenhead Paddington line) and the old main road between Wrexham and Chester. The first coal was produced from June 1911, with full production reached before the outbreak of the First World War. The coal was renowned in the area as being of very good quality and hot burning. Gresford Colliery was the site of one of Britain's worst coal mining disasters. The Gresford Disaster occurred on 22 September 1934, when 266 men died following an underground explosion. The bodies of only 11 of the miners underground at the time of the explosion were recovered. The headgear wheel is preserved and forms part of the Gresford Disaster Memorial, along with a plaque. The disaster is commemorated in the hymn tune "Gresford", which is also known as "the Miners' Hymn", written by Robert Saint of Hebburn, himself also a miner. This tune has been played regularly by many colliery brass bands over the years and is found on a number of recordings, and is also played at the annual Miners' Picnics around the North of England, especially at the Durham Miners' Gala. The colliery lasted until 1973 when it was closed due to geological problems.
Көлік
Шрусбери мен Честер темір жолында салынған тастан тұрған Гресфорд (Ллей үшін) аялдамасы, танымал Гресфорд төбесінің ортасында орналасқан. Төбе соншалықтай тік болғандықтан, локомотивтердің жоғары көтерілу үшін жүктерінің бір бөлігін қалдыру қажет болған жағдайда станцияда қосымша теміржол учаскесі (паналау алаңы) керек болды. Кейде көмекші локомотивтер де пайдаланылды. 1956 жылы станцияның мәртебесі төмендетіліп, аялдамаға дейін түсірілді және 1964 жылдан бастап толығымен жабылды.
The stone built Gresford (for Llay) Halt, on the Shrewsbury and Chester Railway was midway up the notorious Gresford Bank. The bank was so steep that a refuge siding was required at the station in the event of engines having to leave some of their load behind to get up the hill. Banking engines were also used on occasions. The station was demoted to halt status in 1956 and was closed altogether from 1964.
Білім
Уэльстегі Барлық Қасиеттілердің ерікті көмекші шіркеу мектебі – ауылдың бастауыш мектебі. Ол әлі де 1874 жылы Томас Воулиер Шорттың естелігіне салынған мектеп ғимаратының бір бөлігін пайдалануда, ол Христос шіркеуінің, Оксфорд университетінің теологы және бұрынғы Сент-Асаф епискобы болған.
All Saints' Voluntary Aided Church in Wales School is the village primary school. It still uses part of the school building constructed in 1874, in memory of Thomas Vowlier Short, a Christ Church, Oxford University theologian, and former Bishop of St Asaph.
Спорт
Гресфордтың футбол командасы бар, «Гресфорд Атлетик» ФК, қазіргі уақытта «Кымру Солтүстік» лигасында өнер көрсетеді. Клуб 1946 жылы құрылған және өз алаңындағы ойындарын «Клэпперс-Лейн» стадионында өткізеді. Гресфордта крикет клубы да бар, ол да «Клэпперс-Лейн» стадионында ойнайды.
Gresford has a football team, Gresford Athletic F. C., which currently competes in the Cymru North. The club was founded in 1946 and plays its home games at Clappers Lane. Gresford has a cricket club, Gresford Cricket Club, which also plays at Clappers Lane.