Кіріспе

Жозе Васкончелостың ғылыми-танымдық кітабы La raza cósmica (Космикалық нәсіл) – 1925 жылы мексикалық философ, білім министрі және 1929 жылғы президенттікке үміткер Жозе Васкончелос Америкадағы болашақ "бесінші нәсілдің" идеологиясын жеткізу үшін жазған және жариялаған испан тіліндегі кітап; әлемдегі барлық нәсілдердің түсіне немесе санына қарамастан, жаңа өркениет құруға бағытталған: Универсополис. Васкончелос әлеуметтік дарвинизм мен нәсілшілдік идеологиялардың этникалық басымдықты растау, түсіндіру және ақтау үшін, сондай-ақ басқаларды қысымға салу үшін ғана жасалғанын айтады. Ол осы теорияларды жоққа шығаруға тырысады және өз сөздерін "мұңайған нәсілдің" мәдени-рухани жағдайын жақсартуға бағытталған идеологиялық күш ретінде мойындайды. Ол әдеби еңбегінде түсіндіргендей, адамдар армиясы бүкіл әлемге өз білімдерін тарату үшін аттанатын болады. Васкончелос Американың Иберия аймақтарының (Португалия мен Испания отарлаған континент бөліктері) "адамзаттың ғаламдық дәуірін" бастауға қажетті аумақтық, нәсілдік және рухани факторларға ие екенін мәлімдейді.

Сын-пікірлер

"La raza cósmica" атты еңбекте айтылған идеялар өте даулы деп саналады. Мысалы, Селарент көптеген адамдардың бұл еңбек пен оның авторының өте расистік екенін ойлағанын айтады, мысалы, Васкончелос «Конфуций моралінің қасиетті кеңесімен тышқандардай көбейетін қытайлықтар» деп жазғанда. (б.19) Дегенмен, алғаш жазылған кезде Васкончелос шығармасы әлеуметтік дарвинизм мен биологиялық расизмге қарсы реакция немесе жоққа шығару болуы керек еді, алайда Хуарес Васкончелос осы арқылы мексикалық консервативті ой-санаға үлес қосып, оны күшейткен болуы мүмкін деп санайды. (б.249) (б.956) Олар местисаж Мексиканың жаңа мәдени үлгісі екенін мәлімдейді; осы фактінің арқасында расизм жоққа шығарылады, себебі барлығы метис (аралас нәсіл) болса, онда расизм болуы мүмкін емес; ал «қара емес» дегені – қара түстің мәдениеттен, нәсілдік санаты ретінде және метистер құрамынан алынып тасталуы. (249) Кинг пен Морас Сьюдің қара түсті жою арқылы халыққа мексикалық ұлттық санасын көтеруге назар аударуға мүмкіндік беретінін, ал оның пікірінше, бұл сана ақ түске негізделген. (249 50) (б.457)