Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық композитор Андреа Лука Лукези (сонымен қатар Луккези деп те жазылады; 23 мамыр 1741 – 21 наурыз 1801) – итальяндық композитор. Ол Моцарт пен Бетховенді білді.
Italian composer
Andrea Luca Luchesi (also spelled Lucchesi; 23 May 1741 – 21 March 1801) was an Italian composer. He knew Mozart and Beethoven.
Өмірбаян
Андреа Лучези Тревизо қаласына жақын Мотта ди Ливенцада Пьетро Лучезе мен Катерина Готтардидің он бірінші баласы ретінде дүниеге келді. Бұл шамалы бай отбасы 14 ғасырда Луккадан Венецияға көшіп келген ақсүйек отбасылардың ұрпақтарынан тараған (содан бері Лучезе деген тегі пайда болды; 1764/65 жылдан бастап Андреа Лучези есімін қолдана бастады, оның замандастары оны Лукези, Лугези, Луккези, Луккецци сияқты түрліше жазған). Ол туған қаласында өсіп, ағасы Маттеодан музыкалық және жалпы білім алды, Маттео дін қызметкері, жеке репетитор және органшы болған. 1757 жылға қарай ол Венецияға көшіп келді. Ақсүйек азамат Жеспо Морозинидің қолдауының арқасында ол көрнекті музыканттармен оқуға мүмкіндік алды: Джоаккино Кокки, Падре Паолуччи, Джузеппе Сарателли, Доменико Галло, Фердинандо Бертони және (олардың ең танымал болғаны) Балдассаре Галуппи. Оның Венециядағы мансабы жылдам дамыды: 1761 жылы органшылар комиссиясының сарапшысы, содан кейін Сан-Сальватореде органшы (1764), «орган немесе чембало», аспаптық, діни және театр музыкасы үшін шығармалардың авторы. Ол ресми салтанаттар үшін шығармалар жазды, соңғысы (1771) – Венециядағы испан елшісі Монтеалегре герцогінің салтанатты жерлеу рәсімі болды. Танымал виртуоз ретінде оны Венецияда және одан тыс жерлерде орган ойнауға шақырды, мысалы, Падуадағы Святой Антоний базиликасының жаңа органының ашылуына қатысты. 1765 жылдың көктемінде оның «L'isola della fortuna» операсы Венадағы Хофтеатрда қойылды. 1771 жылы Италияда гастрольде болған Леопольд пен Вольфганг Моцарт Андреа Лучезимен кездесіп, оның чембалоға арналған концерттерінің бірін алды (Вольфганг 1777 жылға дейін концертті ойнап тұрды, ал Леопольд пен Наннерл концертті оқыту және жаттығу мақсатында жиі пайдаланды). 1771 жылдың соңында Лучези үш жылдық келісімшарт бойынша Боннға сапарлады, оны Кёльн князь-архиепископы Максимилиан Фридрих фон Кенигсегг Ротенфельс шақырды, ол өз сарайлық оркестрінің деңгейін көтеруді қалады. Алдыңғы капельмейстер (Людвиг ван Бетховен аға, яғни Бетховеннің әкесі) қайтыс болғаннан кейін Андреа Лучези 1774 жылы ресми сарай капельмейстері болып тағайындалды. Ол князьдіктің азаматтығын алды және 1775 жылы Максимилиан Фридрихтің аға кеңесшісінің қызы Антонетта Жозефа д'Антоинге үйленді. 1783-84 жылдары Венецияға жасаған сапарынан басқа, ол 1801 жылы қайтыс болғанға дейін Боннда тұрды, бірақ 1794 жылы француз басқыншы әскерлері сарайды басып алғаннан кейін капельмейстерлік қызметі аяқталды. Жасырау Бетховен 1781 жылдан 1792 жылға дейін сарай капелласында органшының, чембало мен альттың көмекшісі болып жұмыс істеді. Бетховеннің музыкалық және композиторлық біліміне Лучезидің қатысуы әсер еткені мүмкін, бірақ екеуінің арасында формалды ұстаз-оқушы қарым-қатынасының куәлігі жоқ. Лучези 1801 жылдың 21 наурызында Боннда 59 жасында қайтыс болды.
Andrea Luchesi was born at Motta di Livenza, near Treviso the eleventh child of Pietro Luchese and Caterina Gottardi. The rather wealthy family descended from groups of noble families who had moved from Lucca to Venice in the 14th century (hence the name Luchese; from 1764/65 Andrea began to use the name Luchesi, which we can find written by his contemporaries also as Lucchesi, Lughesi, Luckesi, Lucchezzy, etc.). He grew up in his native town, receiving musical and general education from his elder brother Matteo, a priest, public tutor and organist. By 1757 he moved to Venice. The protection of the nobleman Jseppo Morosini enabled him to study with eminent musicians: Gioacchino Cocchi, Padre Paolucci, Giuseppe Saratelli, Domenico Gallo, Ferdinando Bertoni and (the best known of them) Baldassare Galuppi. His career in Venice developed quickly: examiner of the organists commission in 1761, then organist at San Salvatore (1764), composer of works for "organ or cembalo", instrumental, sacred and theatre music. He composed for official celebrations, the last (1771) being the solemn funeral of the Duke of Montealegre, Spanish ambassador to Venice. As a famous virtuoso he was invited to play organ in and outside Venice, e. g. was in charge of inaugurating the new organ of the basilica of Saint Anthony in Padua. In the spring of 1765 his opera L'isola della fortuna was performed at the Hoftheater in Vienna. While on tour in Italy in 1771, Leopold and Wolfgang Mozart met Andrea Luchesi and received one of his concertos for cembalo (Wolfgang was still playing the concerto in 1777, while Leopold and Nannerl often used the concerto for teaching and practising purposes). At the end of 1771, Luchesi traveled to Bonn on a three year contract, invited by the Prince Elector Archbishop of Cologne Maximilian Friedrich von Königsegg Rothenfels, who wished to raise the quality level of his court orchestra. After the death of the previous Kapellmeister (Ludwig van Beethoven senior, i. e. the grandfather of Beethoven), Andrea Luchesi was nominated official court Kapellmeister in 1774. He acquired the principality's citizenship and in 1775 married Anthonetta Josepha d'Anthoin, daughter of Maximilian Friederich's senior counselor. With the exception of a visit to Venice in 1783 84, he lived in Bonn until his death in 1801, although his role as Kapellmeister ended in 1794, when the French invasion troops suppressed the court. The young Beethoven was at the court chapel from 1781 to 1792 as assistant organist, cembalo and viola player. Although Beethoven's musical and compositional training was probably influenced by Luchesi's presence, we have no evidence of any formal pupil/teacher relationship between the two. Luchesi died on 21 March 1801 at the age of 59 in Bonn.