Ұганданың Кидепо аңдар паркі: Карамжа аймағындағы таулы саванна, Кideпо және Нарус өзендері. Орналасқан жері, қашықтығы және географиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Угандадағы ұлттық саябақ, Уганданың солтүстік-шығысындағы Каромоджа аймағында орналасқан ұлттық саябақ. Кидепо – бұл Морунголь тауымен биіктеген, Кидепо және Нарус өзендерімен тілген кең-жазық саванна.
National park in Uganda
the Ugandan national park
Kidepo Valley National Park is a national park in the Karamoja region in northeast Uganda. Kidepo is rugged savannah, dominated by the Mount Morungole and transected by the Kidepo and Narus rivers.
Орналасқан жері
Кидепо алқабы ұлттық паркі Уганданың солтүстік-шығыс бұрышында, Каабонг округінің Каренга маңында орналасқан. Парк шамамен, автокөлікпен Морото қаласының солтүстік-батысына қарай орналасқан, бұл қала суб-өңірдегі ең ірі қала. Ол Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаладан солтүстік-шығысқа қарай шамамен қашықтықта орналасқан. Парктің солтүстік-батыс шекарасы Оңтүстік Суданның Бирасымен халықаралық шекара бойымен өтеді және Кидепо қорығымен шектеседі.
Kidepo Valley National Park is located near Karenga in Kaabong District, in the northeastern corner of Uganda. The park is approximately , by road northwest of Moroto, the largest town in the sub region. It is approximately , by road, northeast of Kampala, Uganda's capital and largest city. The northwestern boundary of the park runs along the international frontier with Bira, South Sudan and abuts against its Kidepo Game Reserve.
Тарих
Кетебо немесе Менинг – бұл аймақтың түпкі тұрғындары, олар 1800 жылдан бері мұнда өмір сүріп келеді. 1958 жылы британдық отарлық үкімет оны аң аулау қорығы деп жариялады, және адамдар қоныстан шығарылды. Мақсаты – жануарларды аңшылықтан қорғау, сондай-ақ цеце шыбығына қарсы күресу үшін бұталарды тазалауды тоқтату еді. Жергілікті халықты қоныстан шығару және одан туындаған ашаршылық, әсіресе Кетебо халқының Бираның басқа аймақтарына, мысалы Напотпот, Кало Кудо, Намосинго, Лориво және Оңтүстік Суданның Науркори аудандарына күштеп көшірілуі, парктің басқарушылары тарапынан қорықтарды белгілегенде халықтың қажеттерін ескермеудің қабылдамауға болатын салдарының мысалы ретінде келтірілді. 1962 жылы Милтон Оботе басқаратын жаңа тәуелсіз Уганда үкіметі қорықты Кидепо аңғары Ұлттық паркіне айналдырды. Парктің алғашқы бас күзетшісі – британиялық Иэн Росс болды. 1972 жылы оның орнына угандалық Пол Ссали келді. Олардың міндетін тапсыруы мен оқытылуы 1974 жылғы «Жабайы және батыл» атты американдық деректі фильмінің тақырыбы болды.
The Ketebo or Mening are the original inhabitants of the area, who had been living here since 1800. It was gazetted as a game reserve by the British colonial government in 1958, and the people were evicted. The purpose was both to protect the animals from hunting and to prevent further clearing of bush for tsetse fly control. The eviction of the resident people and the resultant famine, especially the Ketebo people who were forcefully relocated to other areas within Bira such as Napotpot, Kalo Kudo, Namosingo, Loriwo and Naurkori in South Sudan, was cited by park management as an example of the unacceptable consequences of not taking community needs into account when designating reserves. The newly independent government of Uganda under Milton Obote converted the reserve into the Kidepo Valley National Park in 1962. The first chief warden of the park was Ian Ross, a Briton. In 1972, Paul Ssali, a Ugandan, replaced him. Their handover and training was the subject of the 1974 American documentary film, "The Wild and the Brave."
Геология
Парк Кидепо және Нарус өзендерінің екі маңызды аңғар жүйесінен құралған. Аңғар төңіректері теңіз деңгейінен 3000 фут (914 м) және 4000 фут (1219 м) аралығында орналасқан. Канангорок (кейде Канангорок немесе Канатарок деп те жазылады) – парктің солтүстігінде, Оңтүстік Суданмен шектес Лотокей аймағындағы жылы су бұлағы. Бұл бұлақ парктегі ең тұрақты су көзі болып табылады. Парктегі топырақ құрамы балшықты. Кидепо аңғарында қара, борпылдақ балшық және құмды балшық топырақ басым, ал Нарус аңғарында суды жақсы өткізетін қызыл балшық және құмақ топырақ кездеседі.
The park consists of the two major valley systems of the Kidepo and Narus Rivers. The valley floors lie between 3000 feet (914 m) and 4000 feet (1219 m) AMSL. Kanangorok (also spelled Kananorok or Kanatarok) is a tepid hot spring in the extreme north of the park, in Lotukei, South Sudanese boundary. This spring is the most permanent source of water in the park. The soil in the park is clayey. In the Kidepo Valley, black chalky clay and sandy clay loam predominate, while the Narus Valley has freer draining red clays and loams.
Нарус аңғары
Нарус – бұл Кетебо, немесе Менинг, немесе Аменинг тайпасы берген есім, олар осы аңғарда өмір сүрген халық.
Narus is a name given by the Ketebo or Mening or Amening Clan which were the people living in the Valley.
Қаржы
2009-2010 қаржы жылында Кидепоға 2100 келуші келді, олардан 294 миллион Уганда шиллин (2010 жылдың 1 тамызына сәйкес 129 000 АҚШ доллары немесе 99 000 евро) түсім болды. 2012-2013 қаржы жылына қарай бұл көрсеткіш 2300 келушіден 466 миллион Уганда шиллинге (2013 жылдың 1 тамызына сәйкес 178 000 АҚШ доллары немесе 134 000 евро) өсті.
In the fiscal year 2009 2010 Kidepo received USh 294 million (US$129,000 or €99,000 as of August 1, 2010) from 2,100 visitors. By the 2012 2013 fiscal year this had grown to USh 466 million ($178,000 or €134,000 as of August 1, 2013) from 2300 visitors.
Жираф
1960 жылдары Кидепода 400-ден астам Ротшильд жирафтары тұрақты түрде мекендеген. 1992 жылға қарай браконьерлердің салдарынан олардың саны үш жануарға дейін азайды, оның ішінде бір ғана аналық жираф болды. 1997 жылы инспектор Питер Мёльлер Франкфурт зоологиялық қоғамынан Кенияның Накуру көлі ұлттық саябағынан жирафтарды көшіруге қаражат алды. Бір аналық жираф Накуру көліндегі карантинде қайтыс болды. Екі аналық және бір аталық жираф Кидепоға жеткізілді. Кидепода бір аталық жираф босатылғаннан кейін көп ұзамай арыстандар жеп қойды.
During the 1960s Kidepo had a sustainable Rothschild giraffe population of over 400 animals. By 1992 this had been poached down to only three animals, including a single female. In 1997 Warden Peter Möller obtained funding from the Frankfurt Zoological Society to translocate giraffes from Kenya's Lake Nakuru National Park. One female died in the holding facility in Lake Nakuru. Two females and one male were flown to Kidepo. In Kidepo one male was eaten by lions shortly after being released.