Кіріспе

Формула-1 жарыс командасы – 1977 жылы Фрэнк Уильямс және Патрик Хед құрған қазіргі команда. Frank Williams Racing Cars – британдық Формула-1 командасы және құрастырушысы.

Алғашқы жылдар

Фрэнк Уильямс жас кезінен бастап мотор спортына ғашық болған, седан машиналарын және Формула 3-тің мансабынан кейін, жарыс машиналарын және қосалқы бөлшектерді сатудағы Уильямстың өткір сезімі арқасында ол жүргізуші ретінде өзінің шыңына жеткенін түсініп, басқа жүргізушілерге, әсіресе досы және кейде бірге тұратын Пирс Курейджге қатыса бастады. 1968 жылы Формула 2 маусымында Курейджді қолдағаннан кейін, Уильямс 1969 жылы Курейдж үшін Brabham Формула 1 машинасын сатып алды. Бұл Джек Брэбхэмді ашуландырды деген болжам бар, өйткені машина Уильямсқа Тасман сериясында пайдаланылып, содан кейін Формула 5000-ға түрлендіріледі деп үміттенілген. Курейдж шындығында керемет маусым өткізіп, Монако және АҚШ Гран-прилерінде екінші орын алды. Олардың күш-жігері итальяндық спорттық автомобиль өндірушісі De Tomaso-ның қызығушылығын тудырды, ол 1970 жылғы маусымға арналған Формула 1 шассиін (Джанпаоло Далара жобалаған) жасады. Алайда, машина бастапқыда бәсекеге қабілетсіз болды және жылдың алғашқы төрт жарысын аяқтамады. Бесінші жарыста, Голландия Гран-присінде, De Tomaso 505/38 машинасы аударылып, өртке ұшырады, нәтижесінде Курейдж қаза тапты. Досының қазасы Уильямсты қатты шарлады; команда басшысының өзі мен жүргізушілері арасындағы қашықтық осы оқиғамен байланысты деп есептеледі. Дегенмен, команда алға жылжуын жалғастырды, алдымен Брайн Редманмен, содан кейін Тим Шенкенмен. Нәтижелер болмағандықтан, De Tomaso-мен серіктестік тоқтатылды. 1971 жылы Уильямс бір жылдық March 701 машинасын сатып алып, француз Анри Пескаролоны жарысқа жіберді. Кейін команда жаңа March 711 машинасына жаңартылды, бірақ нәтижелерге қол жеткізу қиын болды. Ескі машина да Франция Гран-присіне Макс Жан үшін қатысты. 1969 жылғы табыстан кейін Уильямстың қаржысы тартылып, жарыстан жарысқа дейін күнкөрісін табуға мәжбүр болды. Алайда, Пескароло британдық Гран-приде төртінші, ал Австрияда алтыншы орын алып, команданы қолдады.

Политойлар және FX3

1972 жылғы маусымда француздық «Motul» мұнай компаниясы командаға қосылды, бұл «Williams» командасына Пескароло үшін жаңа «March 721» сатып алуға мүмкіндік берді, ал итальяндық «Politoys» ойыншықтар өндірушісінің көмегі өз шассиін құруға қаражат ұсынды. (Чемпионатқа кірмейтін) Бразилия Гран-приінен бастап Карлос Пейс өткен жылғы «March 711» моделінде қатысты, кейін Бельгия Гран-приінде бесінші орынды иеленді. Лен Бейли жасаған «Politoys FX3» – «Hewland FG400» қоробкасы және «Cosworth» қозғалтқышы бар дәстүрлі автомобиль болды. Ол Пескаролоның басқаруымен Ұлыбритания Гран-приінде тұңғыш рет сынақтан өтті, бірақ рульдік басқару жүйесі бұзылып, машина ауыр зақымдарға ұшырады. Пескароло «March 721» моделіне қайта оралып, ал «Politoys» жөндеуден өтті. «Politoys FX3» ретінде соңғы рет пайда болғанда, Крис Амон маусым соңындағы чемпионаттан тыс «Brands Hatch» 1972 жылғы Әлем Чемпионатының Жеңіс жарысында команда үшін бұл машинаны жүргізді, бірақ тек 20-шы орынға ілікті және қозғалтқыш істен шығуға байланысты жарыстан шықты.

Изо-Марлборо мен FX3B

Motul және Politoys екеуі де 1972 жылдың соңында қолдауын кері тартып алды, бірақ Уильямс 1973 жылғы маусымда темекі алыпсататын ірі компания Marlboro және итальяндық спорттық автомобильдер өндірушісі Iso Autoveicoli S.p.A. қолдауын тартты. Politoys FX3, Iso–Marlboro FX3B ретінде жаңартылып, екінші машина салынды. Жаңа Зеландиялық Хауден Ганли және италиялық Нанни Галли есімді екі жаңа жүргізуші шартқа отырды. Аргентинадағы алғашқы жарыста Галли 16-шы орынды, ал Ганли 19-шы, соңғы орынды иеленді. Галлидің қозғалтқышы бірінші айналымда бұзылып қалды, бірақ Ганли жарысты аяқтады, алайда жеңімпаздан 17 айналым қалып қойғандықтан нәтижесі есепке алынбады. Бразилияда команда жақсы өнер көрсетіп, Ганли жетінші, ал Галли тоғызыншы орынды жеңіп алды. Галли спорттық автомобильді сынақтан өткізу кезінде жарақат алып, келесі жарыста Оңтүстік Африкада жергілікті жүргізуші Джеки Преториуспен ауыстырылды. Преториус FX3B-ді жарты жолда қызып кетуіне байланысты тоқтатты, бірақ Ганли ондық орынға жетті, бірақ жеңімпаздан алты айналым артта қалды. Осы кезде FX3B жаңа деформацияланатын құрылым ережелеріне байланысты ескірген болатын және жаңа Iso–Marlboro IR машинасымен алмастырылды. Дегенмен, FX3B сол кезде чемпионатқа кірмейтін екі жарыста қатысты; 1973 жылғы Чемпиондар жарысында Тони Триммер FX3B-мен төртінші орынды иеленсе, Ганли басқару мәселелеріне байланысты жарыстан шықты. Жаңа Зеландиялық жүргізуші FX3B-тің соңғы жарысында, 1973 жылғы BRDC International Trophy жарысында да төмен май қысымына байланысты жарыстан шықты.

Iso Marlboro IR, FW және бірінші Уильямс

1973 жылғы Испания Гран-присінде таныстырылған Iso–Marlboro IR машинасы 1973 жылғы маусымның қалған бөлігінде сегіз түрлі пилотпен басқарылды. Ганли – команданың тұрақты пилоты болды және маусым соңында өткен Канада Гран-присінде машинамен бір ұпай жинады. Галли, Пескароло, Том Белсо, Грэм МакРэй, Гийс ван Леннеп, Тим Шенкен және Жакки Икс сияқты басқа пилоттардың ішінде тек ван Леннеп қана Голландиядағы туған жерінде өткен жарыста ұпай жинауға қол жеткізді. Iso Rivolta және Marlboro 1974 жылғы маусымды бастамас бұрын команданы тастап кетті, бұл Williams командасын қаржылық қиындықтарға душар етті. Екі IR шассиі сақталды, енді олар Фрэнк Уильямстың құрметіне FW деп аталды, бірақ бастапқыда команданың бірінші пилоты ретінде Ганлидің орнын бастан Артуро Мерзарио үшін бір машина ғана дайындалды. Маусымның басында Оңтүстік Африка Гран-присінде Мерзарио алтыншы орынға ие болды, бірақ екінші машина қайтадан қатысқанда, оны басқаруға жалданып алынған пилоттар көп нәтиже көрсетпеді. Үш рет квалификациядан өтпегеннен кейін Жак Лаффит Мерзарионың серігі ретінде келді, ал олардың көрсеткіштері біртіндеп жақсарды, нәтижесінде Италия Гран-присінде Мерзарио төртінші орынды иеленді. Бұл командаға барлығы төрт ұпай әкелді және Конструкторлар чемпионатында оныншы орынға көтерілді. 1974 жылы үш Iso–Marlboro FW шассиі пайдаланылды, оның ішінде жаңадан салынған машина да болды, және олар 1975 жылға Williams FW01, FW02 және FW03 деп қайта аталды – үш машинаның да бірдей екеніне қарамастан, бөлек атаулар берілді. Мерзарио және Лаффит 1975 жылғы маусымның басында FW02 және FW03 машиналарын пайдалануды жалғастырды. Williams жаңа машинаның қажет екенін шешті. Жаңа Williams FW04 – Williams атын алған алғашқы шасси болды және ол Испания Гран-присінде FW02 машинасының орнын басты. Британдық жас талант иесі Тони Брайз Лаффиттің орнын басты, ал ол ұпайлар тізіміне кірмей, жетінші орынды иеленді. Алайда, бұл кезде команданың қаржылық мәселелері күрделене түсті, Мерзарио Бельгия Гран-присінен кейін команданы тастап кетті, ал оның орнын маусымның қалған бөлігінде алты төлемақымен шарт жасасқан пилот басты: Ян Шектер, Франсуа Миго, Ян Эшли, Джо Вонлантен, Ренцо Зорзи және Лелла Ломбарди. Солтүстік Ирландиялық Дэмиен Маги Швеция Гран-присінде Лаффиттің орнын басты. Шамамен сол уақытта Фрэнк Уильямс жас инженер Патрик Хедпен келісімшарт жасады, ол 1977 жылы команда Williams Grand Prix Engineering болып қайта құрылғанда өзінің бастығымен серіктес болады. Германия Гран-присінде үлкен сенсация болды, өйткені Лаффит FW04 машинасымен Карлос Рейтеманның Brabham машинасынан кейін екінші орынды иеленді, бұл құлаудың алдында тұрған командаға қажетті қаржылық көмек әкелді. Бұл команданың маусымдағы жалғыз ұпай жинауы болды, бірақ олар Конструкторлар чемпионатында бір орынға көтеріліп, тоғызыншы орынға ие болды.

Вольф Уильямс Ресинг (1976)

1976 жылғы маусым басталар алдында канадалық мұнай миллионері Уолтер Вольф «Франк Уильямс Ресинг Карс» командасының 60 пайызын сатып алып, команда «Вольф–Уильямс Ресинг» деп аталды. Бірақ Фрэнк Уильямс команда менеджері лауазымында қалды. Ұзақ өтпей Харви Постлтвейт бас инженер болып келді. Сонымен қатар Вольф жақында Формула-1-ден шығып қалған «Hesketh» командасының мүлкін сатып алды. Команданың базасы Редингтегі Уильямс құрылысында орналасқан, бірақ бұрын «Hesketh Racing» командасына тиесілі машиналар мен жабдықтардың көп бөлігін пайдаланды. Команда 1975 жылғы соңғы жарыстарда «Hesketh Racing» қолданған «Hesketh 308C» машинасын иеленді, оны «Wolf–Williams FW05» деп қайта атады, ал «Williams FW04» машинасы да «Wolf–Williams FW04» деп аталды, бірақ ол маусымның ашылу кезеңіндегі, 1976 жылғы Бразилия Гран-приінде ғана қолданылды. Маусым соңында Вольф команданы қайта құруға шешім қабылдады, Фрэнк Уильямсты менеджер лауазымынан шеттетуге бел буды. Көңілі толмаған Уильямс 1977 жылы Патрик Хедпен бірге «Williams Grand Prix Engineering» компаниясын құру үшін команданы толығымен тастап кетті. Вольф «Wolf–Williams Racing» командасының 100 пайызын сатып алып, команда «Walter Wolf Racing» деп аталды.