Кіріспе

Ягю (柳生氏) - Нараның жанында жері бар, Жапонияның ең ұлы семсерлесу мектептерінің бірі - Ягю Шинкаге рюдің басшылары болған даймё (феодалдық әмірлер) отбасы. Ягю сонымен қатар Токугава сёгундығының кенджитсу ұстаздары және әйгілі Тайра кланының ұрпақтары болды, олар Асон кабане дәрежесімен құрметті Императорлық тектің иегерлері еді. Ягю Мунейоси (1527-1606), Ягю отбасының алғашқы танымал семсершісі, Токугаваның бірінші сёгуны Токугава Иэясумен кездеспес бұрын бірнеше әртүрлі әмірлер үшін күресті. 1563 жылы ол Жапониядағы санаулы Кенсейлердің бірі ретінде мақталған семсерші Камидзуми Нобуцунадан жеңіліске ұшырады. Жеңілісіне қынжылған Мунейоси Нобуцунаның шәкірті болды, кейіннен оның мұрагері болып тағайындалды және Ягю Шинкаге рю семсерлесу мектебін құрды. 1594 жылы Мунейоси Токугава Иэясудың Киотодағы резиденциясына шақырылды, онда ол өте әсерлі семсерлесу шеберлігін көрсетті, соның нәтижесінде Иэясу Ягюдан Токугава кланына семсерлесуден сабақ беруді сұрады. Мунейоси Иэясудың өзінің үстінде Шинкаге рю техникасын қолданып, қылыш ұстауды көрсетті. Мунейоси өзінің ұлы Муненориді Иэясудың ұстазы етіп тағайындауды ұсынды; содан кейін Мунейоси семсерлесуден қол үзді және 1606 жылы қайтыс болды, сол кезде Иэясу сёгун атанды. Осы кезде Ягю семсерлесу мектебі екіге бөлінді, Муненори мен оның жүрегі туысқан інісі Тошиёси Ягю Шинкаге рюдың Овари және Эдо мектептерінің мұрагерлік басшылары болды. Нара аймағында Ягю отбасына арналған көптеген ескерткіштер бар, ал олардың отбасылық зираты кланның басты бекінісі - Ягю қамалы орналасқан Хотоку дзи жерінде жатыр. Онда Мунейосидің семсерімен екіге бөлінген (бірақ, мүмкін, нөсердің әсерінен) Итто секи деп аталатын тас бар. Ягю әулетінің моны (туы) - кең қалпағы бар қара каса, ягюгаса деп аталатын.

Ягю әулетінің танымал мүшелері

Ягю Мунейоси (1527–1606) – семсерлесу мектебінің негізін қалаушы және отбасының алғашқы өкілі, айрықша билік пен беделге ие болған. Ягю Тошикацу (柳生厳勝) (??) – Мунейосидің үлкен ұлы және Тошийошидің әкесі. Ягю Тошиёши – Нагояда орналасқан Токугава әулетінің кіші тармағына қызмет еткен семсерлесу мектебінің Овари бөлімшесінің басшысы. Ягю Тадзима но ками Тайра но Муненори (1571–1646) – Токугаваның алғашқы семсерлесу сенсейі және семсерлесу мектебінің Эдо бөлімшесінің басшысы. Ягю Джубэ Тайра но Мицутоси (шамамен 1607–1650) – тарихтан ең әйгілі және романтикалық самурайлардың бірі, Джубэ семсерлесу мектебінің Эдо бөлімшесінің басшысы және сёгун Токугава Хидетаданың оқытушысы болды. Өте күшті, талантты және әлеуметтік статусының арқасында бүкіл елге танымал болғанымен, Джубэ жұмысына риза емес сияқты. Оқу барысында ол Хидетаданы ұрғанда, әдетке сәйкес, ағаш қылышын тоқтатудың орнына, онымен соқтығыстырды. Егер басқа біреу осылай істеген болса, бұл ақылға сыймас еді, бірақ Джубэнің міндеті – өзі дұрыс деп санағандай әрекет ету болды. Осылайша Ягю Джубэ жұмыстан шығарылды, және тарих оның ізін жоғалтуға жақын болды. Ол сондай-ақ Муненоридің даймё мұрагері болғандықтан, Джубэ Сеппукуға кесілмеді, сонымен қатар қарапайым ронинге айнала алмады, сондықтан Бакуфутың құпия полициясында рөл атқарды деп есептеледі, және оның осылай романтизациялануының себебі де осы. Ягю Самон Тайра но Томонори – Джубэнің екі кіші інісінің бірі, ол Джубэ жұмыстан шығарылғаннан кейін сёгунның жаттығу серігі ретінде оны алмастырды, бірақ Самон бірнеше жылдан кейін аурудан қайтыс болды. Ягю Мунефую – Муненоридің үш ұлының ішінде, Мунефую жекпе-жек өнерінде ең аз дарынды болды, сонымен қатар ол әйелдерге құмар және нохты жақсы көретін адам ретінде еске алынады. Бір коанда ол Заншинмен әрдайым сергек болу арқасында, орташа семсершіден гөрі әлдеқайда күшті болғаны айтылады. Дегенмен, ол ресми жарыста Ягю Ренядан бір соққыда жеңілді. Ягю Хёгоносуке Тайра но Тошитоси – Овари Ягю әулетінің үшінші сокесі. Секишусайдың сүйікті немересі, оның жекпе-жек өнеріндегі қабілеті оған Шинкаге рюді мұрагерлікке алуға мүмкіндік берді. Ягю Реня Тайра но Тошикане (әрі Ягю Ренясай) – Овари Ягюдің бесінші сокесі, бала кезінде балалық дарынымен танымал болды, сонымен қатар қалам мен қылыштың шебері (Бунбу Рёдо). Реня мен оның әкесі Ягю Шинкаге рю ілімін соғыстағы өзгерістерді ескере отырып, сәл өзгертті. Бұл самурайлар енді қару-жарақпен немесе шайқаста емес, көбінесе азаматтық киіммен жекпе-жекте күрескендіктен болды: бұл Цуттаттару Ми (Қоралсыз Хейхо) деп аталды. Эдо дәуірінде Реня түнде өзіне шабуыл жасаған адамды вакизашидің бір соққысымен өлтіргенімен де танымал болды. Вакизаши – атақты жапондық қылыш жасаушысы Хата Мицуо жасаған ерекше дизайндағы қылыш болды, сондықтан ол қылышқа Онибочо (Онидің асүй пышағы) деген лақап ат қойылды. Ягю Коичи Тайра но Тосинобу – 2006 жылдан бері Ягю Шинкаге рюдің сокесі (бас ұстазы), Овари Ягю әулетінің негізгі тармағынан шыққан. *Бұл тізімдегі әрбір орын ауыстыру әке мен бала арасындағы байланысты көрсетеді (ұрпақтардың алмасуы).