Қазіргі Жапон қылышбазары (Kazіrgі Japon qılışbazarı)
Kendo
Кендо – жапон самурайларының қаруын қолдану өнерінен пайда болған, бамбук қылыштармен (шинаи) және қорғаушы жабдықтармен (богу) жүзеге асырылатын жаңаша жапон жекпе-жегі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық қазіргі заманғы жекпе-жек өнері – кендзюцудан (япон жекпе-жегінің ежелгі түрі, қылышпен күресу) тараған, бамбук қылыштарды (шинай) және қорғаныш жабдықтарын (богу) пайдаланатын жапондық қазіргі заманғы жекпе-жек өнері. Ол самурайлардың дәстүрлі қылышпен жаттығуларынан бастау алды, қазіргі таңда Жапонияда кеңінен таралған және әлемнің көптеген елдеріне жеткен.
Modern Japanese martial art
is a modern Japanese martial art, descended from kenjutsu (one of the old Japanese martial arts, swordsmanship), that uses bamboo swords (shinai) as well as protective armor (bōgu). It began as samurai warriors' customary swordsmanship exercises, and today it is widely practiced within Japan and has spread to many other nations across the world.
Тарих
Жапониядағы семсершілер кендзюцу (кендоның ата-бабасы) мектептерін құрды. Бұл әдістер ғасырлар бойы жалғасып, бүгінде кендоның негізін құрайды. Жауынгерлер үшін кеницу практикасы ретінде кейбір ғасырлар бұрын кендоның ката деп аталатын жаттығулары жасалды. Олар әлі күнге дейін өзгертілген түрде зерттеледі. Қару-жарақ пен семсерді бамбуктан жасауды үйретуді Шатоку дәуірінде (1711-1715) Наганума Широзаемон Кунисато (長沼 四郎左衛門 国郷) енгізген. Наганума осы қаруды қолдануды және бамбук қылыштарды қолдану әдісін қалыптастырды. Ямада Хейзаэмон Мицунори (Иппусай) (山田平左衛門光徳(一風斎)) – Нагануманың үшінші ұлы және Касима Шинден Жикишинкаге рю Кенджуцуның 8-ші басшысы. Оның қабірінде жазылған жазуға сәйкес, жапон ағаш және бамбук семсерлерін жетілдірумен марапатталған. Ол сондай-ақ, бас киімге (面; мен) металл тор және қолғаптарға (小手; kote) қалың мақта қорғаныш жабындыларын қосу арқылы қаруды жетілдірген. Шүсаку Наримаса Чиба 2=千葉 周作 成政 (4=1792 1855), Хокусин Итто-рю Хёхоның (北辰一刀流兵法) негізін қалаушы, 1820 жылдары дәстүрлі өнердің оқу бағдарламасына гекикенді (撃剣) (бамбук қылыштармен толық жанасу және оқу қару-жарағы) енгізді. Эдо дәуірінің соңында Хокусин Итто-рю Хёхоның студенттері көп болғандықтан, бамбук қылыштар мен қару-жарақтарды қолдану практиканың бір түрі ретінде танымал болды. Қазіргі заманғы кендо техникасы, мысалы, Сурьяге мен Оикоми мен, бастапқыда Хокусин Итто-рю техникасы болды және оларды Чиба Шүсаку атады. Мейдзи қалпына келтіруінен кейін, 1800-жылдардың аяғында Сакакибара Кенкичи коммерциялық пайда үшін гекикенді кеңінен танымал етті, нәтижесінде кендо мен кендзюцуға қызығушылық артты. 1876 жылы, семсерлерді ерікті түрде тапсырғаннан кейін бес жыл өткен соң, үкімет аман қалған самурайлардың семсерлерді қолдануына тыйым салды және семсер аулауды бастады. Сол кезде полиция қызметкерлері қолданатын семсер стильдерін (кендзюцу) стандарттауға тырысқан Каваджи Тошиёси әртүрлі мектептерден семсершілерді жинап, біріктірілген семсерлеу стилін ойлап тапты. 1878 жылы Каваджи семсермен жұмыс істеу туралы кітап жазды, Gekiken Saikō ron (Семсермен жұмыс істеуді қайта жандандыру), семсер стильдері жаңғырумен жоғалмауы керек, бірақ полиция үшін қажетті дағдылар ретінде біріктірілуі керек. Ол Сацума көтерілісі кезінде болған оқиғадан мысал келтіреді. 1879 жылы құрылған Джунса Кёшуджо (Патрульдік оқу институты) полиция қызметкерлеріне жұмыс істемеген уақытта гекикенді оқытуға мүмкіндік беретін оқу бағдарламасын ұсынды. Сол жылы Каваджи семсермен шабуыл жасау туралы тағы бір кітап жазды, Кендо Саикорон (Кендоны жандандыру), полиция үшін осындай семсер өнерін оқытудың маңыздылығын қорғады. Кёшуджоның қызметі 1881 жылға дейін жалғаса бергенімен, полиция мұндай практиканы қолдады. Dai Nippon Butoku Kai (DNBK) 1895 жылы Жапонияда жекпе-жек өнерін насихаттау үшін құрылған. 1920 жылы ол семсермен күресудің спорттық түрінің, гекикеннің (Кюджитай: 擊劍 және Шинджитай: 撃剣, "жарату семсері") атауын кендо деп өзгертті. Кендоны (басқа жекпе-жек өнерлерімен бірге) 1946 жылы Жапонияда басып алушы державалар тыйым салды. Бұл "әскери және ұлтшыл адамдардың қоғамдық өмірден шығарылуы мен шеттетілуінің" бір бөлігі болды. DNBK-ны да таратып тастады. Кендоға 1950 жылы оқу бағдарламасына қайта оралуға рұқсат берілді, алдымен "шинай жарысы" (竹刀競技) ретінде, содан кейін 1952 жылы кендо ретінде. Бүкіл Жапония Кендо Федерациясы (AJKF немесе ZNKR) 1952 жылы құрылды, Жапония тәуелсіздігін қалпына келтіргеннен кейін және Жапонияда жекпе-жек өнеріне тыйым салынды. Бұл күрес өнерінің негізінде емес, білім беру спорты ретінде қалыптасты және осы күнге дейін осылай жалғасып келеді. Халықаралық кендо федерациясы (FIK) 1970 жылы сәуірде құрылды. Бұл ұлттық және өңірлік кендо федерацияларының халықаралық федерациясы және кендоның әлемдік басқару органы. FIK үкіметтік емес ұйым болып табылады және оның мақсаты кендо, иаидо және дзодоны насихаттау және танымал ету. Халықаралық жекпе-жек өнері федерациясы (IMAF) 1952 жылы Киотода құрылған. Бұл дүниежүзілік жекпе-жек өнеріне қолдау көрсету үшін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған алғашқы халықаралық ұйым болды. Бүгінде IMAF кэндоны жапондық пәндердің бірі ретінде қамтиды.
Swordsmen in Japan established schools of kenjutsu (the ancestor of kendo). These continued for centuries and form the basis of kendo practice today. Formal kendo exercises known as kata were developed several centuries ago as kenjutsu practice for warriors. They are still studied today, in a modified form. The introduction of bamboo practice swords and armor to sword training is attributed to Naganuma Shirōzaemon Kunisato (長沼 四郎左衛門 国郷) during the Shotoku Era (1711–1715). Naganuma developed the use of this armor and established a training method using bamboo swords. Yamada Heizaemon Mitsunori (Ippūsai) (山田平左衛門光徳(一風斎)), third son of Naganuma and the 8th headmaster of the Kashima Shinden Jikishinkage ryū Kenjutsu, is credited with improving the art with Japanese wooden and bamboo swords, according to his gravestone's inscription. He is also credited with refining the armor by adding a metal grille to the headpiece (面; men) and thick cotton protective coverings to the gauntlets (小手; kote). Shūsaku Narimasa Chiba 2=千葉 周作 成政 (4=1792 1855), founder of the Hokushin Ittō ryū Hyōhō (北辰一刀流兵法), introduced gekiken (撃剣) (full contact duels with bamboo swords and training armor) to the curriculum of tradition arts in the 1820s. Due to the large number of students of the Hokushin Ittō ryū Hyōhō at the end of the Edo period, the use of bamboo swords and armor as a form of practice became popular. Modern kendo techniques, such as Suriage Men and Oikomi Men, were originally Hokushin Ittō ryū techniques, were named by Chiba Shūsaku. After the Meiji Restoration in the late 1800s, Sakakibara Kenkichi popularized public gekiken for commercial gain, resulting in increased interest in kendo and kenjutsu. In 1876, five years after a voluntary surrender of swords, the government banned the use of swords by the surviving samurai and initiated sword hunts. Meanwhile, in an attempt to standardize the sword styles (kenjutsu) used by policemen, Kawaji Toshiyoshi recruited swordsmen from various schools to come up with a unified swordsmanship style. In 1878, Kawaji wrote a book on swordsmanship, Gekiken Saikō ron (Revitalizing Swordsmanship), stressing sword styles should not disappear with modernization, but should be integrated as necessary skills for the police. He draws a particular example from his experience with the Satsuma Rebellion. The Junsa Kyōshūjo (Patrolman's Training Institute), founded in 1879, provided a curriculum that allowed policemen to study gekiken during their off hours. In the same year, Kawaji wrote another book on swordsmanship, Kendo Saikō ron (Revitalizing Kendo), defending the significance of such sword art training for the police. While Junsa Kyōshūjo remained active only until 1881, the police continued to support such practice. The Dai Nippon Butoku Kai (DNBK) was established in 1895 to promote martial arts in Japan. It changed the name of the sporting form of swordsmanship, gekiken, (Kyūjitai: 擊劍 and Shinjitai: 撃剣, "hitting sword") to kendō in 1920. Kendo (along with other martial arts) was banned in Japan in 1946 by the occupying powers. This was part of "the removal and exclusion from public life of militaristic and ultra nationalistic persons" in response to the wartime militarization of martial arts instruction in Japan. The DNBK was also disbanded. Kendo was allowed to return to the curriculum in 1950, first as "shinai competition" (竹刀競技) and then as kendo in 1952. The All Japan Kendo Federation (AJKF or ZNKR) was founded in 1952, immediately after Japan's independence was restored and the ban on martial arts in Japan was lifted. It was formed on the principle of kendo not as a martial art, but as educational sport and it has continued to be practiced as such to this day. The International Kendo Federation (FIK) was founded in April 1970. It is an international federation of national and regional kendo federations, and the world governing body for kendo. The FIK is a non governmental organization, and it aims to promote and popularize kendo, iaido and jodo. The International Martial Arts Federation (IMAF), established in Kyoto 1952, was the first international organization founded since WWII to promote the development of martial arts worldwide. Today, IMAF includes kendo as one of the Japanese disciplines.
Практикалаушылар
Кендомен айналысатын адамдар кендока (剣道家) деп аталады, бұл "кендомен айналысатын адам" деген мағынаны білдіреді, немесе кейде "қылышкер" дегенді білдіретін kenshi (剣士) деп те аталады. Сонымен қатар, кендошылардың ескі аталымы да қолданылуы мүмкін. AJKF-ның даңдарлы мүшелерінің тізілімі – Коданша Мейбо (2007 жылдың қыркүйегіне қарай) Жапонияда 1,48 миллион даңдарлы кендока тіркелгенін көрсетеді. AJKF жүргізген сауалнама бойынша, Жапонияда белсенді кендомен айналысатындардың саны 477 000-ға жетеді, оның ішінде 290 000-ы даңдарлы иелері. Осы деректерге сүйене отырып, AJKF Жапониядағы кендока саны 1,66 миллионға жетеді деп есептейді, ал әлем бойынша 6 миллионнан астам адам кендомен айналысады, оның ішінде тіркелген даңдарлы иелері де, даңдарлы деңгейі жоқ белсенді кендомен айналысатындар да бар.
Practitioners of kendo are called kendōka (剣道家), meaning "someone who practices kendo", or occasionally kenshi (剣士), meaning "swordsman". Additionally, the old term of kendoists is sometimes used. The Kodansha Meibo, a register of dan graded members of the AJKF, lists (as of September 2007) 1.48 million registered dan graded kendōka in Japan. According to a survey conducted by AJKF, the number of active kendo practitioners in Japan is 477,000, including 290,000 dan holders. From these figures, AJKF estimates that the number of kendōka in Japan is 1.66 million, with over 6 million practitioners worldwide, with registered dan holders and active kendo practitioners without dan grade.
Тұжырымдама және мақсат
1975 жылы Жапонияның Кендо Федерациясы «Кендоның ұғымы мен мақсаты» (төменде келтірілген) құжатын жасап, жариялады.
In 1975, the All Japan Kendo Federation developed and published "The Concept and Purpose of Kendo" (reproduced below).
Тұжырымдама
Кендо – катана принциптерін қолдану арқылы адамның рухани және моральдық қасиеттерін жетілдіру жолы.
Kendo is a way to discipline the human character through the application of the principles of the katana.
Жабдықтар мен киімдер
Кендо жапондық дәстүрлі киім үлгісінде, қорғаныш қару-жарақ (防具) киіп, әдетте бір, кейде екі шинай (竹刀) қолданып жаттырылады.
Kendo is practiced wearing a traditional Japanese style of clothing, protective armor (防具) and using one or, less commonly two, shinai (竹刀).
Киім-кешек
Богоның астында жакет (кендоги немесе кейкоги) және ортасынан екі кең шалбар аяққа бөлінетін хакама киіледі. Басқа терді сіңіру және менге (каскаға) қолайлы жағдай жасау үшін мақтадан жасалған сүлгі (手拭い) бастың астына оралады.
The clothing worn under the bōgu comprise a jacket (kendogi or keikogi) and hakama, a garment separated in the middle to form two wide trouser legs. A cotton towel (手拭い) is wrapped around the head, under the men, to absorb perspiration and provide a base for the men to fit comfortably.
Ұлттық және халықаралық ұйымдар
Көптеген ұлттық және аймақтық ұйымдар Жапониядан тыс жерлерде кендо іс-шараларын басқарады және дамытады. Басты ұйымдастырушы орган – Халықаралық кендо федерациясы (FIK). FIK – ұлттық және аймақтық кендо ұйымдарының үкіметтік емес халықаралық федерациясы. FIK-тің мақсаты – Жапония мен халықаралық кендо қауымдастығы арасында байланыс орнату, сондай-ақ кендо, айдо және жодоны насихаттау және танымал ету. FIK 1970 жылы 17 ұлттық федерациямен құрылды. Қатысушы және мойындалған ұйымдардың саны жылдар өте келе 57-ге жетті (2015 жылдың мамыр айына қарай). FIK SportAccord тарапынан «Толық мүше» ретінде және Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік тарапынан мойындалған. Жапон жекпе-жек өнерін, оның ішінде кендоны зерттеуді қолдайтын басқа ұйымдар – Дай Ниппон Бутоку Кай (DNBK) және Халықаралық жекпе-жек өнері федерациясы (IMAF). Қазіргі DNBK-ның соғысқа дейінгі ұйыммен ешқандай байланысы жоқ, бірақ олардың мақсаттары бірдей. Халықаралық жекпе-жек өнері федерациясы (IMAF) 1952 жылы Киотода құрылды және бүкіл әлемде жекпе-жек өнерін, соның ішінде кендоны дамытуға және насихаттауға арналған.
Many national and regional organizations manage and promote kendo activities outside Japan. The major organizing body is the International Kendo Federation (FIK). The FIK is a non governmental international federation of national and regional kendo organisations. An aim of the FIK is to provide a link between Japan and the international kendo community and to promote and popularize kendo, iaido and jodo. The FIK was established in 1970 with 17 national federations. The number of affiliated and recognized organizations has increased over the years to 57 (as of May 2015). The FIK is recognized by SportAccord as a 'Full Member'. and by the World Anti Doping Agency. Other organizations that promote the study of Japanese martial arts, including kendo, are the Dai Nippon Butoku Kai (DNBK) and the International Martial Arts Federation (IMAF). The current DNBK has no connection to the pre war organization, although it shares the same goals. The International Martial Arts Federation (IMAF) was established in Kyoto in 1952 and is dedicated to the promotion and development of the martial arts worldwide, including kendo.