Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық қылыш
Japanese sword
Цуруги (剣) немесе кен (剣) – жапондық қылыш. Батыста бұл сөз ежелгі заманда қолданылған жапондық түзу, екі қырлы қылыштың нақты бір түрін (катана сияқты иілген, бір қырлы қылыштардан өзгеше) атау үшін қолданылады. Жапон тілінде цуруги немесе кен (剣) термині халықаралық ұзын, екі қырлы қылыштардың барлық түрлерін білдіреді.
A tsurugi (剣) or ken (剣) is a Japanese sword. The word is used in the West to refer to a specific type of Japanese straight, double edged sword used in antiquity (as opposed to curved, single edged swords such as the katana). In Japanese the term tsurugi or ken (:ja:剣) is used as a term for all sorts of international long, double edged swords.
Тарих
Цуруги (剣) термині Жапониядан шыққан тік, екі қырлы, жиектелген қаруды білдіреді. Бұл семсер, яғни бұл қарудың жиегі екі жағында да бар, тачи, катана, вакизаши немесе одачиден айырмашылығы, олардың жиегі тек екі жақтың біреуінде ғана болады. Жапонияда қазба жұмыстары кезінде табылған ең көне қола семсер – Яёи дәуірінде (б.з.д. 1000 – б.з. 300) шамамен б.з.д. 800 жылға жататын қытай стиліндегі қысқа қанжар. Яёи дәуірінде б.з.д. 200 жылға жуық жасалған көптеген қоладан жасалған цуругилер бірнеше жерден қазылып алынды, және осы кезеңде Жапонияда цуругилер көптеп өндірілген деп есептеледі. Осы кезеңдегі қоладан жасалған цуругилер негізінен діни рәсімдерде қолданылған. Яёи дәуірі – қоладан темірге өту кезеңі. Алайда, темір цуругилер көбінесе 5 ғасырдан (Кофун дәуірі) 9 ғасырға дейін (Хейан дәуірі) соғылған. 10 ғасырдан бастап қисық тачи даму алды, одан катана пайда болды. Цуругилер ұзақ уақыт бойы қару ретінде немесе діни рәсімдер үшін жасалған, бірақ 10 ғасырдан бұрын олар қару ретінде толығымен жоғалып, тек синтоизм ғибадатханалары мен будда ғибадатханаларына сыйлық ретінде ғана жасалатын болды. Ең танымал цуругилердің бірі – Хейан дәуірінде (794–1185) жасалған, Конго-дзиге тиесілі және Киото ұлттық мұражайында сақталатын цуруги. Ол Фудо Мёоо оң қолында ұстаған семсерді еліктеу үшін жасалған, ал саптық бөлігі буддалық құрбандық үстелінің құралы – ваджра пішіндес. Қазіргі кезде ол көбінесе өте алыс тарихи кезеңдермен, сондай-ақ аңыздар мен мифологиямен байланысты. Оның кейбір түрлері қытайлық цзяньмен (жапон тілінде Чугокукен (中国剣) деп аталады) ұқсастықтары бар.
The term tsurugi (剣) designates a straight, double edged, bladed weapon from Japan. It is a sword, which means that this weapon has two edges, one on each side of its blade, unlike the tachi, katana, wakizashi, or odachi, which have only one cutting edge, on one of the two sides of the blade. The oldest bronze sword excavated in Japan is a Chinese style dagger from around 800 BC in the Yayoi period (1000 BC – 300 AD). A large number of bronze tsurugi made around 200 B. C. in the Yayoi period were excavated from several sites, and it is thought that tsurugi were mass produced in Japan in this period. Bronze tsurugi of this period were mainly used for religious services. The Yayoi period was the transition period from bronze to iron. However, the iron tsurugi were usually forged from the 5th century (Kofun period) to the 9th century (Heian period). From the 10th century, the development of the curved tachi began, from which the katana emerged. For a long time, tsurugi were made as weapons or for religious services, but before the 10th century, they completely disappeared as weapons and came to be made only as offerings to Shinto shrines and Buddhist temples. One of the most famous tsurugi is the one made in the Heian period (794－1185) owned by Kongō ji and stored by Kyoto National Museum. It is made to imitate the sword Fudo Myōō holds in his right hand, and the hilt is in the shape of a vajra, a Buddhist altar tool. Nowadays it is mainly associated with very remote historical times, as well as legends and mythology. There are some similarities with some variants of Chinese Jian (called Chugokuken (中国剣) in Japanese).
Кусанаги-но-Цсуруги
Ең танымал мысал – Жапонияның үш императорлық қазынасының бірі саналатын "Кусанаги-но-Цуруги" деген аңызды қылыш.
The most famous example is the legendary sword "Kusanagi no Tsurugi" which is one of the Three Imperial Regalia of Japan.
Цуруги-тачи
Цуруги тачи 剣太刀, жалпы ұзындығы бойына тек бір жағы ғана қайратылған тік қылыш, Цуруги немесе Кенге ұқсас. Екінші (арқалық) жағы тек ұшына жақын алдыңғы бөлігінде ғана екінші кескіш жиекпен өңделген.
The Tsurugi tachi 剣太刀, a straight sword with only one side of the blade sharpened throughout, was similar to the Tsurugi or Ken. The other (back) side was only worked into a second cutting edge in the front part near the tip.