Кіріспе

Х ғасырдағы ортағасырлық монастырь өміріндегі өзгерістер
Клюниан реформасы (сонымен қатар Бенедиктин реформасы деп те аталады) – Батыс шіркеуіндегі ортағасырлық монастырь өміріндегі дәстүрлі өмір салтын қайта жаңартуға, өнерді қолдауға және кедейлерге көмектесуге бағытталған өзгерістердің бірнешесі. Бұл қозғалыс 910 жылы Аквитания герцогы Вильгельм I (875–918) құрған Клуни аббаттығындағы Бенедиктин ордені ішінде басталды. Реформалардың көп бөлігін Әйіз Одо (шамамен 878–942) жүзеге асырды және Франция (Бургундия, Прованс, Овернь, Пуату), Англия (Англияның Бенедиктин реформасы), сондай-ақ Италияның көп бөлігіне, Солтүстік Португалия мен Испанияға тарады.

Өмірбаян

10 ғасырдың басында, бірнеше ғасыр бұрын Нурсиялық Бенедиктпен гүлденген Батыс монастырь институты, тұрақсыз саяси және әлеуметтік жағдайларға байланысты күрт құлдырауды бастан өткерді. Бұл жағдайларға викингтердің үздіксіз шабуылдары, кең таралған кедейлік және, ең бастысы, аббатханалардың жергілікті ақсүйектерге тәуелділігі себеп болды, олар өз билігіндегі аумақтарға тиесілі барлық нәрсені бақылап отырды. Реформалардың итерарлы себебі монастырларға шұғыл араласу және шіркеудің феодалдық және помещиктік жүйелермен тығыз байланысы нәтижесінде туған теріс әрекеттер саналды. Бенедиктин монастырына жер қажет болғандықтан, ол жергілікті әміршінің демеушілігіне мұқтаж болды. Алайда, әмірші көбінесе монастырь жұмысына кедергі келтіретін құқықтар мен артықшылықтарды талап ететін. Демеушілер әдетте меншік үлесін сақтап, абаттық лауазымға өз туыстарын тағайындауды күтетін. Жергілікті аристократтар шіркеулер, монастырлар мен әйелдер монастырларын құрып, оларды отбасылық мүлік ретінде қарастырып, олардан кіріс алып, қалған монахтарды кедейлікте қалдыратын. Кейбір монастырлар феодалдық билеушілердің болашақта зейнетке шығу ниетімен құрылған. Осы монастырларда Бенедиктин ережесі таңғы құлшылық уақытын ұйқыны бұзбайтын деңгейге өзгертіп, вегетариандық диетаны кеңейтті. Бұл монастырлардағы монахтар байрақ және жылырақ киім киіп, оразаға қатысты ережелерді сақтамауға ерікті болды. Клюни реформасы осы тәжірибелерді түзетуге бағытталған, тәуелсіз абаттың Әйіп Бенедикт ережесін тиімдірек орындайды деген үмітте болды.

Клуни абатлығы

Аквитания герцогы Вильгельм I (875-918) Бургундияда жер учаскесіне ие болған. 910 жылы ол Клюни аббаттығын құрды және Баум аббаттығының абысы Берноны оған басшылық етуге шақырды. Клюни абысы өзінің ордені құрған бағынышты монастырларға билік етті. XII ғасырға қарай Клюни конгрегациясына мыңнан астам монастырь кірді. Берно Гигниде Санкт-Петр монастырын және Баум аббаттығын Аниандық Бенедикт түсіндірген ереже бойынша құрды, ол монастырлық тәртіптің бастапқы қатаңдығын қайта жаңғыртуға тырысты. Бұл ереже дұғаға, үнсіздікке және жалғыздыққа баса назар аударды.

Нәтиже

950-1130 жылдары шарықтау шегіне жеткенде, Клюни қозғалысы Еуропадағы ең ірі діни күштердің бірі болды. Саяси салдарымен қатар, реформалар діни құлшыныстың артуын қажет етті. Клюниліктер Құдай тыныштығын қолдады және қасиетті жерлерге қажылық жасауды насихаттады.