Көшедегі қысым көрсету құбылысы

Кіріспе

Қоғамдық орында болатын қысым

Көшедегі қысым – бұл, негізінен жыныстық қысым түрі, ол қалаған емес жыныстық сипаттағы пікірлер, ұсынушылық әрекеттер, дауыс сигналдары, ысқырықтар, әдепсіздік көрсету, аңдып жүру, жалғаса бермелі жыныстық ұсыныстар және бейтаныс адамдардың көшелер, сауда орталықтары және қоғамдық көлік сияқты қоғамдық орындарда тигізуінен тұрады. Жыныстық мазмұнды әрекеттер мен пікірлерден өзге, ол көбінесе гомофобиялық және трансфобиялық сөздерді, сондай-ақ нәсіл, дін, әлеуметтік топ, ұлт және мүгедектікке қатысты жеккөрушілік пікірлерді де қамтиды. "Көшедегі қысымды тоқтату" ұйымының негізін қалаушының айтуынша, бұл "көңіл көтеруге тырысу", "қарау", "жыныстық сипаттағы емес сөздер" сияқты зиянсыз әрекеттерден бастап, "қорқытушылық әрекеттерге" дейін жетеді, мысалы, аңдып жүру, жалаңаштану, ұстап алу, жыныстық шабуыл және зорлау.

Тарих

Көшедегі мазақтаудың анық бастамы жоқ.

Тарихтағы көшедегі қысым

XIX ғасырдағы Лондон қаласында көшедегі мазақтау мәселесі қоғамдық тақырыпқа айналды. Вест-Энд маңындағы жаңа сауда орталықтарының пайда болуы орта тапқа жататын көптеген әйелдерді дәстүрлі түрде ерлер билік құрған аудандар арқылы өтіп, соңғы жаңалықтарды сатып алуға итермеледі. Әйелдер кейде сол жерде жұмыс істейтін ер адамдардың сұрақтарына жауап беруге және олардың қуып жететініне тап болды. Ерлердің бұл әрекеттері қазіргі жұмысшы табының қалыңдыққа кездейсоқ шақыру салтымен ұқсас болды. Мұндай салты бойынша, жас жігіт көшеде әйелге көзімен қызығушылық танытып, ал әйел оған жауап ретінде баяулап жүреді. Уолкоутиздің сөзіне сүйенсек, көшедегі мазақтау туралы қоғамдық пікірді осы қалыңдық салтының жаңа нысаны болған орта тап әйелдері қалыптастырды, бұл салтының тым еркін және ресми емес екендігі сезілді. Олардың тәжірибесі жұмысшы табының әйелдеріне қарағанда қоғам үшін маңыздырақ болды. Сол замандағы әйелдерге арналған журналдарда жұмыс істеп жүргенде ер адамдармен сөйлеспеу үшін қандай кеңестерді сақтау керектігі жайлы жазылған.

Америка Құрама Штаттары

2014 жылы белсенді топ Stop Street Harassment 2000 америкалықтың арасында сауалнама жүргізуді тапсырды, оны GfK компаниясы өткізді. Еркектердің 25%-ы және әйелдердің 65%-ы өмірінде көшеде қорлауға ұшырағанын хабарлады. Әйелдердің 41%-ы және ерлердің 16%-ы оларды түрлі жолдармен, мысалы, артынан қуу, көрсету немесе қолмен ұстау арқылы физикалық зорлыққа ұшыратқанын айтты. Әйелдердің 70%-ы және ерлердің 48%-ы жалғыз ер адамдардың құрбаны болды; зорлыққа ұшыраған ерлердің 20%-ы жалғыз әйелдің құрбаны болды. 2014 жылы Корнелл университетінің және Hollaback! ұйымы көшедегі қорлау туралы ең ірі халықаралық мәдени зерттеуді жүргізді. Деректер көрсетіп тұрғандай, көптеген әйелдер көшеде алғаш рет жасөспірім шағында қорлауға ұшырайды. Stop Street Harassment мәлімдемесіне сәйкес, "2014 жылы АҚШ-та көшедегі қорлау туралы ұлттық сауалнамада қорланған адамдардың жартысы 17 жасқа дейін қорланған". 2008 жылғы сауалнамада египеттік әйелдердің 83%-ы, ал Египетте болған шетелдік әйелдердің 98%-ы жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырағанын айтты. 2013 жылы БҰҰ Әйелдері Египетте жүргізген зерттеуде әйелдердің 99,3%-ы жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырағанын мәлімдеді. 2012 жылдың маусымы мен 2014 жылдың маусымы аралығында Египетте бес жүз жаппай жыныстық зорлық-зомбылық оқиғасы тіркелді.

ЛГБТ қауымдастығы

2012 жылғы Еуропалық Одақ жүргізген сауалнамада ЛГБТ жауап берушілердің 66%-ы қысым мен шабуылдан қорқып, жұрт алдында қол ұстасудан аулақ екенін айтты. 50%-ы белгілі бір орындардан немесе жерлерден қашып жүреді, ал олардың жыныстық бағдары туралы ашық айту үшін ең қауіпсіз деп санаған жерлер – «қоғамдық көлік» және «көше, алаң, тұрақ немесе басқа да қоғамдық кеңістік» болды. «Көшедегі мазақтауға жол бермеу» атты ұлттық сауалнамаға сәйкес, ЛГБТ еркектері гетеросексуал еркектерге қарағанда 17%-ға жиірек физикалық агрессияға ұшырайды және 20%-ға жиірек сөздік мазақтауға ұшырайды. Басқа бір сауалнамада сөзбен мазақтау – зорлық-зомбылықтың ең көп таралған түрі ретінде көрсетілді. Дегенмен, қызмет көрсетуден бас тарту немесе физикалық мазақтауға ұшыраған адамдардың саны да көп болды. 2014 жылы Джордж Вашингтон университетінің Патрик МакНейл жүргізген зерттеуде оның гей және бисексуал еркектер арасындағы сауалнамасына қатысушылардың 90%-ы жыныстық бағдарына байланысты жұрт алдында өзін қолайсыз сезінгенін айтты. 73%-ы өткен жылы өзіне қатысты гомофобиялық және бифобиялық пікірлер естігенін мәлімдеді. Олардың 70%-ы 19 жасқа дейін «жағымсыз тәжірибелерге» тап болғанын, ал 90%-ы 24 жасқа дейін осындай тәжірибелерге тап болғанын айтты. ЛГБТҚ+ қауымдастығының кейбір мүшелері көшедегі мазақтаудан қатты зардап шегеді. Сауалнамаға қатысқандардың 5%-ы мазақтауға ұшырағандықтан басқа аудандарға көшіп кеткенін, ал 3%-ы жұмысын ауыстырғанын айтты. 2017 жылы Гарвардта жарияланған зерттеуде 489 ЛГБТҚ+ америкалықтың 57%-ы мазақтауға ұшырағанын көрсетті. Сондай-ақ, сауалнамаға қатысқандардың 53%-ы қорлаулы пікірлер естігенін айтты. Одан бөлек, сауалнамаға қатысқандардың көпшілігі ЛГБТҚ+ қауымдастығының мүшесі болған досы немесе туысы да мазақтауға ұшырағанын баяндады. 57%-ы олардың досы немесе отбасы мүшесі қорқытылғанын немесе мазақталғанын, 51%-ы олардың досы немесе отбасы мүшесі жыныстық мазақтауға ұшырағанын, ал 51%-ы өмірінде жыныстық бағдары немесе гендерлік идентитігі үшін физикалық зорлық-зомбылық көрген адамды білетінін айтты. Зерттеу сонымен қатар ЛГБТҚ+ адамдарының афроамерикандықтар ақ нәсілділерге қарағанда көшеде немесе басқа жерде мазақталу ықтималдығы екі есе жоғары екенін көрсетті. 2014 жылы 331 ЛГБТҚ еркек арасында жүргізілген сауалнамада бұл құбылыстың бүкіл әлемде кездесетіні анықталды. Олардың 90%-ы қоғамдық орындарда өзгешеліктері үшін мазақтауға ұшырағанын айтты. Көбінесе оларды мазақтауға еркектік белгілерінің жетіспеуі себеп болды. Бұл мазақтау негізінен олардың қоғамдық орындардағы дәстүрлі гендерлік рөлдерге сәйкес келмеуіне бағытталған. Барселонаға жақын Санта-Колома-де-Граммет муниципалитетінде жолаушылармен үнемі қарым-қатынаста болатын 400 қызметкер үшін хабардар ету күндері жоспарланды. Бұл «көк нүктелер» (puntos violetas) деп аталатын бастаманың бір бөлігі болды, мақсаты – қызметкерлерге ЛГБТҚ+ фобиясына байланысты мазақтау жағдайларына жауап беруге мүмкіндік беру. Жүру қызғын болатын күндері жеті метро стансасында көк нүктелер орнатылады.

66% of LGBT respondents in a 2012 European Union survey said that they avoid holding hands in public for fear of harassment and assault. 50% said they avoid certain places or locations, and the places they listed as most unsafe to be open about their sexual orientations were "public transport" and "street, square, car parking lot, or other public space." According to the Stop Street Harassment national survey, LGBT men are 17% more likely to experience physically aggressive harassment and 20% more likely to encounter verbal harassment than heterosexual men. In a separate survey, verbal harassment was cited as the most common form of abuse. However, there were also a significant number of people who were harassed by being denied service or being physically harassed. Research from Patrick McNeil at George Washington University in 2014 showed that 90% of participants in his survey of gay and bisexual men said that they felt "unwelcome in public because of their sexual orientation." 73% said that they experienced specific homophobic and biphobic comments targeted towards them in the past year. Almost 70% reported that by age 19 they had experienced "negative public interactions", and 90% said that they had experienced these negative interactions by age 24. Some members of the LGBTQ+ community are strongly impacted by street harassment. 5% of the group surveyed said that they had moved to different neighborhoods in response to interactions they had experienced, and 3% reported a change in job in response to being harassed in the area of their job. A Harvard study published in 2017 found that in a group of 489 LGBTQ+ Americans, 57% of them had been subjected to slurs. It was also found that 53% of those surveyed had experienced offensive comments. In addition to this, most of those surveyed mentioned a friend or family member who was also a part of the LGBTQ+ community that had been harassed. 57% said their friend or family member was threatened or harassed, 51% said their friend or family member had been sexually harassed, and 51% reported that they had someone in their lives who had experienced physical violence because of their sexuality or gender. The study also found that LGBTQ+ people of color are twice as likely to be harassed on the street or elsewhere than their white counterparts. A sample survey of 331 LGBTQ men in 2014 indicated the phenomena occurs worldwide. 90% of them claimed to be harassed in public spaces for their perceived differences. It was mainly their lack of traditionally masculine features that singled them out for abuse. This abuse was mainly aimed at how they did not fit typical gender roles while in public. In a municipality near Barcelona, called Santa Coloma de Grammet, awareness days were planned for 400 staff who have regular interactions with passengers. This was part of an initiative known as puntos violetas (purple points), to enable the staff to respond to situations of harassment of LGBTIQ+ phobia. On peak days for travel, purple spots will be installed in seven metro stations.

Көшедегі қысымның әсері

Көшедегі мазақтаудың салдары денелік реакциялар, дене қауіпсіздігі, эмоционалдық реакциялар және психологиялық белгілер болып табылады. Денелік салдар әйелдің дене қауіпсіздігі тұрғысынан да қарастырылуы мүмкін. Мазақтауға ұшырағандар бұлшық еттерінің ширығуы, тыныс алуда қиындық, бас айналу және құлайғаны сияқты денелік белгілерді сипаттайды. Көшедегі мазақтау өз нысандарынан жеңіл ашудан бастап, қатты қорқынышқа дейінгі эмоционалдық реакцияларды тудырады. Әйелдерден мазақтау туралы сұрағанда екі тақырып жиі кездеседі: жеке өмірге қол сұғу және зорлаудан қорқу. Кейбір ғалымдар мазақтаушының сөздері мен әрекеттері әйелді жыныстық объектіге төмендетіп, осы көзқарасты оның құрбанына таңуға тырысады деп санайды. Өзін кінәлі санаған әйелдер денеге қатысты ұят, денеге бақылау және өзін-өзі объективтеу түрінде мазасыздық сезіміне ұшырауы мүмкін. Бұл әйелдің өзіне деген құрметін төмендетіп қана қоймай, сонымен қатар оның жыныстық өміріне де кедергі келтіруі мүмкін. Бейтаныс адамнан мазақтау түнде жалғыз жүргенде, қоғамдық көлікте, тұрақтандыру алаңында және түнде үйде жалғыз болғанда қауіпсіздік сезімін азайтады. 2000 жылы Канададағы әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық туралы сауалнамаға негізделген мақалада, бұрын бейтаныс адамдардан мазақтауға ұшыраған әйелдердің қоғамдық орындардағы қауіпсіздік сезіміне маңызды әсер ететіні көрсетілді. Таныс емес адамнан мазақтау, таныс адамнан қарағанда, жыныстық зорлық-зомбылықтан қорқуға бейімдеуі мүмкін.

Мотивация

2017 жылы NPR мақаласында сілтеме жасалған Египет, Ливан, Марокко және Палестинадағы көшедегі мазақтау туралы зерттеуге сәйкес, білімі жоғары ерлер көшеде мазақтауға көбірек бейім. Зерттеушілер «орта білім алған жас еркектер, егде жасы мен білімі аз әріптестеріне қарағанда, әйелдерді жыныстық мазақтауға көбірек дайын» екенін түсіндіреді. Осы зерттеудің авторлары көшедегі мазақтаудың басты себебі – ерлердің өз билігін көрсету ниеті екенін айтады. Олар мұны отбасын асырау, жоғары жұмыссыздық деңгейі және елдегі саяси тұрақсыздық сияқты өмірдегі стресс факторларына байланысты жасайды. NPR мақаласында ерлердің «өздеріне үлкен үміттер артып, оларды іске асыра алмағандықтан, әйелдерді өз орнына қою үшін [мазақтап] төмендетеді. Олар әлем оларға міндетті деп санайды» делінген. Зерттеу көрсеткендей, көптеген ерлер көшеде мазақтауды тек көңіл көтеру үшін жасайды, бұл олардың стрессін түсірудің бір жолы: «Зерттеуге қатысқан еркектерге қоғамдық жерде әйелдерді мазақтауының себебін сұрағанда, көпшілігі, кейбір жерлерде 90 пайызға дейін, оны қызық пен көңіл көтеру үшін жасағанын айтты». Кейбір ерлер заңға қайшы немесе тыйым салынған нәрсені жасаудан ләззат алады, ал кейбіреулері қолмен ұстау, флирт жасау немесе жыныстық қорлау арқылы жыныстық қанағатқа жетеді. Жағымсыз пікірлер трансфобия немесе гомофобияның салдары болуы мүмкін. Австралиялық журналист Элеонор Гордон Смит 2010 жылдары Нью-Саут-Уэльс штатының Кингс-Кросс айманындағы жағдайларды жазды және әйелдерге сөз тигізетін еркектер назар аударуды, флирт жасауды және бұл оқиғаны көпшілік алдында көрсетуді ұнататынын анықтады. Сондай-ақ, ерлер өз сөздері мен әрекеттеріне назар аударатын әйелдердің оған қуанғанына және олар әйелдерге жақсы уақыт өткізуге көмектеседі немесе олардың сыртқы келбетіне ризашылық білдіретін мақтау айтады деп ойлады. Алайда, аймақтағы әйелдердің көпшілігі мұндай мінез-құлықты қорлаушылық деп санайды, одан аулақ болғысы келеді және бұл физикалық шабуылға ұласуы мүмкін деп қорқады. Гордон Смит бір еркекпен сөйлескенде, ол өзінің мазақтауын жағымды қабылдады деп есептеді, себебі ол бұрынғы тәжірибесіне сүйенді. Ол әйелдер жағдайды шиеленістірмеу үшін мәжбүрліктің нәтижесінде ойнап, назарға қуанғандай көрінуге тырысатынын атап өтті, себебі олардың шын ниеттерін білдірген жауабы қандай болуынан қорқады.

According to a study of street harassment in Egypt, Lebanon, Morocco, and Palestine cited in an 2017 NPR article, men who are more educated are more likely to street harass. The researchers explain that "young men with secondary level education were more likely to sexually harass women than their older, less educated peers". The researchers for this study explain that the main reason that men street harass is to assert their power. They do this because they have stressors in their life such as providing for their families, high unemployment rates, and political instability in their country. The NPR article states that the men "have high aspirations for themselves and aren't able to meet them, so they [harass women] to put them in their place. They feel like the world owes them". The study found that many men street harass simply for their entertainment; it is a way to release their stress: "When the men in the survey were asked why they sexually harassed women in public, the vast majority, up to 90 percent in some places, said they did it for fun and excitement". In some cases, men may enjoy the thrill of doing something illegal or taboo, and some may experience sexual gratification from groping, flirting, or sexual humiliation. Negative remarks can also be the result of transphobia or homophobia. Australian reporter Eleanor Gordon Smith recorded interactions in the 2010s in Kings Cross, New South Wales, and found that men who catcalled women enjoyed getting attention, flirting, and the public performance. The men were also under the impression that the women who were the subject of their remarks and gestures enjoyed the attention and believed they were helping the women have a good time or were giving a compliment about physical appearance that would be appreciated. The vast majority of women in the area, in contrast, found such conduct degrading, wished they could avoid it, and worried that it could escalate into a physical assault. In conversation with one man in particular who perceived his catcalling to be welcome based on his experience, Gordon Smith pointed out that women may feel pressured to play along and pretend to enjoy the attention as a means of de escalating the situation, fearing the response their honest reaction could provoke.

Қоғамдық көзқарас

Көшедегі мазақтауға ұшыраған әйелдер еркектерден алатын әртүрлі, жай-күшті де, бейәдепті де қарым-қатынастарға әртүрлі реакция жасайды. Дегенмен, мәдени ерекшеліктерді ескеретін болсақ, көптеген әйелдердің көшедегі "сөздерге" жауабы жағымды мақтау ретінде қарастырылады. Автор Элизабет Арведа Кислингтің зерттеуі түрлі елдерге саяхаттайтын көптеген әйелдердің көшедегі мазақтаудың, мысалы, суырық сықылдату және соңынан ілесу сияқты, аса ауыр емес түрлерін көріп, оларды ыңғайсыздық емес, керісінше, өздеріне деген сенімділікті арттыратын жайт деп санайтынын көрсетеді. Көшедегі мазақтау мақтау ретінде қабылданса да, ренжіту ретінде қабылданса да, кейбір зерттеушілер оны адамды төмендететін, еріксіз әрекет деп санайды. YouGov 2014 жылдың тамызында 1000-ға жуық америкалық арасында сауалнама жүргізді. Сауалнама нәтижесінде респонденттердің 72% "әдепсіз сөз айту" ешқашан орынды емес екенін, 18% кейде орынды екенін, ал 2% әрқашан қабылданатынын айтты. Көпшілігі (55%) мұны "мазақтау" деп атады, ал 20% "мақтау" деп атады. 18-29 жас аралығындағы американдықтардың басым бөлігі "әдепсіз сөз айтуды" мақтау ретінде қарастырды. Кингс-Кросс аймағындағы зерттеуде әйелдердің көп бөлігі мұндай мінез-құлықты қорлаушылық деп санады, одан аулақ болуды тіледі және оның физикалық шабуылға ұласуы мүмкін деп алаңдады.

Мәдени факторлар

Мәдени факторлар өзгермелі, сондықтан әртүрлі ұлттар көшедегі мазақтауға әртүрлі реакция білдіруі мүмкін. Оңтүстік Азияның көп бөлігінде әйелдерді қоғамда жыныстық қорлау "әуесқойлық" деп аталады. Мексикада кеңінен қолданылатын испан тіліндегі "пиропос" термині де ұқсас әсер етеді. Зерттеулер көрсеткендей, көшедегі мазақтау түріндегі жағдайлар бүкіл әлемде ұқсас. Осы әрекеттерді жасаушылардың көпшілігі оларды мазақтау деп санамайды, бірақ оны қабылдағандардың көпшілігі солай есептейді. Жағымсыз ортаны мәдени нормаларға байланысты әртүрлі түсіндіруге болады. Зерттеулер көрсеткендей, АҚШ "дискриминациялық сипатқа" баса назар береді, ал Еуропа "жеке адамның қадір-қасиетін бұзу" деп қарастырады, яғни АҚШ мазақтаудың әділетсіздік жағына, ал Еуропа жеке кеңістікке жасалған шабуылға көбірек мән береді. Жалпы алғанда, АҚШ әлеуметтік ережелерді бағалайды, ал Еуропа көшедегі мазақтаудың этикалық және моральдық аспектілерін ерекше атап көрсетеді. Сексуалды мазақтау туралы мәдени зерттеулер АҚШ, Канада, Германия және Нидерланды сияқты жекешіл елдерді Эквадор, Пәкістан, Түркия, Филиппин және Тайвань сияқты ұжымдық елдермен салыстырады. Зерттеулер жекешіл елдердегі адамдар ұжымдық елдердегілерге қарағанда сексуалды мазақтауды көбірек сезінетінін және оған көбірек ренжісетінін көрсетеді. Бразилиялықтар сексуалдық ұмтылыстарды бейкүнә, достық және зиянсыз романтикалық қарым-қатынас ретінде қарастырады, ал американдықтар оны агрессия, иерархия және зорлық-зомбылық түрі деп есептейді.

БАҚ-тағы өкілдік

Негізгі бұқаралық ақпарат құралдары жыныстық және көшедегі кемсітуді тым қарапайым тұрғысынан бейнелеп, мәселені жеке адамның бұрмаланған мінез-құлқының көрінісі ретінде қарастырып, көбінесе бір тараптың екіншісіне жасаған зәбірлерін ерекше атап көрсеткені үшін сынға ұшырайды. Гуманитарлық және феминистік зерттеулер жыныстық кемсітудің кез келген деңгейін қоғамдағы гендерлік қанаушылық пен кемсітудің көрінісі деп санайды, бірақ негізгі бұқаралық ақпарат көздері сирек кемсітудің жүйелі гендерлік теңсіздіктен туындайтынын немесе одан кең мәселелерді талқылауға мүмкіндік беретінін жазады. Бұқаралық ақпарат құралдары кемсітуді сипаттауда дұрыс емес пікірлерді жиі қолданғаны үшін де сынға ұшырайды. Әйелдерге қатысты басқа да қанаушылық түрлері сияқты, БАҚ-тың тілі көшедегі кемсіту туралы шағымдардың сенімділігін төмендетуге бейім. Ұйым көшедегі кемсітумен қауіпсіз және нық тұрып шектесудің кеңестерін береді, сондай-ақ "қоғамдық әрекеттерге қатысу" мүмкіндіктерін ұсынады. 2010 жылы "Көшедегі кемсітуге қарсы күрес" жыл сайынғы "Көшедегі кемсітуге қарсы халықаралық апта" іс-шарасын бастады. Сәуір айының үшінші аптасында әлемнің түкпір-түкпірінен адамдар "шерулерге, митингтерге, семинарларға және жаяу жолдарға сурет салуға" қатысып, мәселеге назар аударуға тырысты. "Холлабек!" деп аталатын тағы бір топ 2010 жылы құрылды. Белсенділер әйелдердің қоғамдық орындарда жиі еститін қажетсіз пікірлерін жариялау үшін вирусқа ұқсас бейнелерді пайдаланды. Бір американдық көше суретшісі Kickstarter платформасы арқылы "Әйелдерге күлімсіреуді тоқтату" атты науқанына қаражат жинады. Суретші өзінің және басқа да жас әйелдердің портреттерін көшедегі кемсітуге қарсы үндеулермен бірге жариялады. Миннеаполистегі бір әйел "Кемсітуге қарсы карточкалар" жинағын (Cards Against Humanity ойынына сіңірілген) жасап, оларды көшедегі кемсітушілерге таратты. Карточкалар көшедегі кемсітушілерге олардың пікірлері неге жағымсыз екенін түсіндіруге арналған. 1996 жылы БҰҰ-ның "Тұрғын үйлер" бағдарламасы құрған "Қауіпсіз қалалар" жаһандық бастамасы – қалалардың қауымдастықтарымен, жергілікті ұйымдармен және муниципалитеттермен серіктестік арқылы қоғамдық орындардағы кемсітуді шешуге бағытталған тәсіл. Бұл мәселені шешу үшін қалалық көшелерді жақсарту және жарықтандыру шаралары қолға алынды. БҰҰ Әйелдер комиссиясы (БҰҰ Әйелдер ұйымының бөлімшесі) әйелдерді күштендіруге және гендерлік теңдікті қорғауға бағытталған. Ол 2013 жылдың наурызында "Келісімге қол қойылған қорытындыларға" қоғамдық орындардағы жыныстық кемсітуге қатысты бірнеше баптарды алғаш рет енгізді. 2016 жылы "Британдық криминология журналында" жарияланған зерттеу онлайн платформалардың көшедегі кемсіту құрбандары үшін бейресми әділдіктің бір түрі ретінде қызмет ететінін қарастырды. Нәтижелер көрсеткендей, адамдар өз тәжірибелерін онлайн режимінде бөліскеннен кейін "құптау" немесе "растау" сезімін сезінеді және осылайша мойындау немесе қолдау алады. Бірақ кейбір адамдар қайтадан құрбандыққа ұшырағандай сезінеді немесе қайта жарақаттанады. Онлайн әділдік шектеулі екені анықталды, бірақ көшедегі кемсітуге қатысты құрбандар белгілі бір деңгейде әділдікке қол жеткізе алады. Plan International UK 2018 жылы қыздарды көшеде кемсітуді тоқтату және бұл мәселе туралы халықтың хабардарлығын арттыру мақсатында #ISayItsNotOk науқанын бастады. Бұл науқан көпшіліктің назарын аударды және Ұлыбританиядағы қыздар мен әйелдерді көшедегі кемсіту туралы өздерінің оқиғаларын бөлісуге итермеледі. 2019 жылы Ұлыбританиядағы Our Streets Now тобы қыздарды, әйелдерді және трансгендерлерді көшеде кемсітуді қылмыстық құқық бұзушылық деп тану және мектептердегі оқушыларға көшедегі кемсіту туралы білім беру үшін науқан бастады, соның нәтижесінде "қыздар одан қалай аулақ болуға болатынын білсін, ал ұлдар ешқашан оның қылмыскеріне айналмасын" деді. Plan International UK және Our Streets Now 2020 жылдың қараша айының соңында #CrimeNotCompliment науқанын құру және қоғамдық жыныстық кемсітуді қылмыс деп тану үшін серіктестікке келді.

The mainstream media has been criticized for representing sexual and street harassment using overly simplified narratives, framing issues as a reflection of individual aberration, usually highlighting aspects of misconduct by one party against another. While humanities and feminist scholarship identify any degree of sexual harassment as a manifestation of gendered oppression and discrimination in society, seldom do mainstream media sources report that harassment derives from systemic gender inequality or introduce dialogue in the context of broader issues. Mainstream media has also been criticized for the overuse of invalidating rhetoric in their description of harassment. As with other forms of oppression against women, the language presented by media sources commonly undermines the validity of street harassment complaints. The organization provides tips for dealing with street harassment in safe and assertive ways, as well as provide opportunities to "take community action". In 2010, Stop Street Harassment started the annual "International Anti Street Harassment Week". During the third week in April, people from around the globe participated in "marches, rallies, workshops, and sidewalk chalkings" in an effort to gain attention for the issue. Another group called Hollaback! was founded in 2010. Activists have made use of viral videos to publicize the frequency of unsolicited comments that women receive in public areas. One American street artist used Kickstarter to raise money for a campaign called "Stop Telling Women to Smile." The artist posts portraits of herself and other young women accompanied with messages against street harassment. A Minneapolis woman created a set of printable "Cards Against Harassment" (in homage to the game Cards Against Humanity) that she distributes to street harassers. The cards are meant to explain to street harassers why their comments are unwanted. The Safe Cities Global Initiative created by UN Habitat in 1996 is an approach to address harassment in public places through partnerships with cities’ communities, local organizations, and municipal governments. Actions taken to address this include improved street designs and lighting in urban areas. The United Nations Commission of the Status of Women (CSW), a subcategory under UN Women, is committed to empowering women and advocating for gender equality. For the first time, it included multiple clauses into their "Agreed Conclusions" that focused on sexual harassment in public places in March 2013. A 2016 study in The British Journal of Criminology examines the extent to which online sites serve as a form of informal justice for street harassment victims. The results show that individuals experience "validation" or "affirmation" after self disclosing their experiences online and may receive acknowledgment or support by doing so. Notably, some individuals feel re victimized or experience re traumatization. It was found that online justice is limited, but in particular for street harassment, it is possible that victims achieve some form of justice. Plan International UK launched a campaign in 2018 called #ISayItsNotOk to stop the street harassment of girls and raise public awareness of the issue. This campaign has gotten a lot of public attention and has made girls and women in the UK share their stories of street harassment. In 2019, another group in the UK called Our Streets Now has launched a campaign to make street harassment of girls, women, and transgender individuals a criminal offense and to educate students in schools about street harassment so "girls will learn how to avoid it and boys never become perpetrators of it". Plan International UK and Our Streets Now partnered in late November 2020 to create the #CrimeNotCompliment campaign and make public sexual harassment a crime.

Құқықтық мәртебе

Кейбір мемлекеттерде көшедегі мазақтаудың кейбір түрлері заңмен тыйымдалған.

Франция

2018 жылы Франция көшедегі жыныстық қанаушылықты қылмыс деп жариялады, көшеде және қоғамдық көлікте әйелдерді мазалау 750 еуроға дейін айыппұлмен қудаланады, ал одан да агрессивті және физикалық әрекеттер үшін айыппұл мөлшері одан да жоғары болады. Заң сондай-ақ, ересек пен 15 жасқа дейінгі адам арасындағы жыныстық қатынас, егер жас адам өз еркімен келісім бере алмайтын жағдайда зорлау болып есептелетінін айқындайды. Бұған қоса, зорлау құрбаны болған жасөсперімдерге шағымдану мерзімі 18 жасқа толғаннан бастап 30 жылға дейін ұзартылды, бұл оларға қосымша он жыл береді. Бұл заң көптеген адамдардың әйел (Мари Лагер) қорланғаннан кейін, оған шабуыл жасаған еркекке деген ашу-ызасынан кейін қабылданды.

Перу

Перуде 2015 жылдың наурызынан бері көшедегі қылықтарға қарсы заңдар қолданылып келеді.

Филиппин

Филиппиннің Кесон қаласында көшедегі қысымдау жиі кездеседі. 2016 жылдың 16 мамырында, мысық шақыру және қасқырдың үрлеуі сияқты көшедегі қысымдауға қарсы қағида қабылданды. Көшедегі зорлық-зомбылық әрекеттері үшін 1000-нан 5000 песоға дейін айыппұл салынады және 1 айға бас бостандығынан айырылады. 2019 жылы Филиппинде «Қауіпсіз кеңістіктер заңы» (Safe Spaces Act) ретінде белгілі 11313-заң күшіне енді; ол мизогиниялық әрекеттерді, сексистік сөздерді, қасқырдың үрлеуін, мысық шақыруды, мазалаушылық қарауды, дөрекі сөздерді және қоғамда немесе онлайн режимінде жиі айтылатын жыныстық әзілдерді жазалайды. Сондай-ақ, қабылдаушы үшін қорқынышты, жауырық немесе қорлаушы орта тудыратын, немесе жағымсыз және кең таралған кез келген мінез-құлықты қамтиды. Жазалар қылмыстың ауырлығына байланысты түрмеге қамау немесе айыппұл түрінде болады.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында көшедегі мазақтауға қатысты заңдар жеке штаттардың қарауында. Иллинойс штатында көшедегі мазақтауға қатысты заңдар бар. Дене күші қолдануға және тіпті кісі өлтіруге әкелуі мүмкін болғанына қарамастан, өрескел сөздер мен жек көру сөздері Бірінші түзетуде қорғалған. Заң бойынша кінәлі адам әдепсіздік айтуға құқылы болғанымен, қоғамдық орында ұятсыздық көрсету және жыныстық шабуыл жасау сияқты әрекеттер заңның айқын бұзушылығы болып табылады. Көшедегі мазақтаудың түрі ретінде өрескел сөздер мен жек көру сөздері, қайталап жасаған қылмыскерлерге қарсы дәлел ретінде жиі қолданылады. Бірінші түзетуді ескере отырып, қоғамның өрескел сөздерді және жек көру сөздерін қылмыстық деп танудан бас тартуы құқықтық жүйе үшін қиындық тудырады. Көпшілік пікірге қарамастан, мұндай ұстанымды көшедегі мазақтаудан зардап көрмегендер ғана емес, сондай-ақ өрескел сөздер мен жек көру сөздерінің құрбандары мен аман қалғандары да қолдайды, олар Бірінші түзету құқығына қарсы шығуға құлшынбайды. Керісінше, халық күнделікті өмірінде заңға сүйенуге асықпайды, себебі олар жағдайдың қаншалықты ауыр екеніне қарамастан, тәуелсіздікті қалайды. 2000 жылы Лора Бет Нильсон жүргізген сұхбаттарда, заң мен көшедегі мазақтауға қатысты халықтың көзқарасы бойынша төрт парадигма ұсынылды. Сөз бостандығы парадигмасы Бірінші түзету идеологиясына адалдық идеалына негізделген. Тәуелсіздік парадигмасы өзін-өзі басқаруға деген ниетке негізделген. Практикалық емес парадигма өрескел сөздер мен жек көру сөздерін реттеудің мүмкін еместігіне негізделген. Соңғысы – билікке сенімсіздік парадигмасы, заңдарды орындау үшін заң қызметкерлеріне сенімнің жоқтығына негізделген. Бұл төрт парадигма көшедегі мазақтауты қылмыстық қылмыс деп тануға кедеріс келтіретін себептерді көрсетеді.