Кіріспе

Гюдекур (ɡødkuʁ) — Францияның солтүстігіндегі О-де-Франс аймағындағы Сомма департаментіндегі коммуна.

Тарих

Сомма шайқасы кезінде Гюдекур қаласы 1916 жылдың 15 қыркүйегінде басталған британдықтардың ең алыс мақсатының бірі болды, кейін Флер-Курселет шайқасы деп аталды. Британдықтар шайқастың басында Гюдекурды жаулап ала алмаса да, үздіксіз шайқастар қаланы 25 қыркүйекте, Морваль шайқасы басталғанда қол жетімді етті. Қаланы қорғаған және XV корпустың 21-ші дивизиясы шабуылға түсетін негізгі траншеялар – Ешкі траншеясы, Жиектік траншея және Жиектік бекініс. 10-шы Корольдік Йоркшир жеңіл жаяу әскері мен 1-ші Шығыс Йорк полкі (64-бригада) Жиектік траншеяға шабуыл жасады, бірақ ілгерілеуге қол жеткізе алмады, ал 1-ші Линкольн полкі британдық майдан шебіндегі артиллериялық отқа түсті. 8-ші және 9-шы Лейстер полктері (110-шы бригада) Ешкі траншеясын жаулап алып үлкен жетістікке жетті, бірақ автоматтық мылтық атысы олардың Жиектік траншеяны алуына кедергі келтірді. 26 қыркүйек күні таңғы сағат 6:30-да танк "Пилгрим" жолымен келіп, Жиектік траншеясын басып алуға көмектесті – Морваль шайқасы соғыста танкты екінші рет қолдану болды. Танк артынан 7-ші Лейстер полкінің граната тастаушылары ілесіп, немістерді Жиектік траншеясынан ығыстырды. Танк оқиға орнынан кету алдында Гюдекурдың оңтүстік-шығысына қарай жылжыды. Сол күні кешке жаяу әскер (6-шы Лейстер полкі) және атты әскер (19-шы Лансерлер және Оңтүстік Ирландия атты әскері) бірігіп қаланы басып алды. 26 қыркүйектегі ахуал бойынша, осы сектордағы соңғы позиция Гюдекур – Ле Транслой жолынан сәл алшақ болды. Сомма шабуылының келесі кезеңі, Ле Транслой шайқасы үшін, 88-ші бригаданың әскерлері, соның ішінде Корольдік Ньюфаундленд полкі және 1-ші Эссекс батальоны 1916 жылдың 10 қазанында ауылдың солтүстік жағынан өтіп, айналасындағы позицияларға орналастырылды. Одан, 12 қазанда екі батальон "қозғалмалы артиллериялық жабу" артында неміс майданындағы "Хилт траншеясына" шабуыл жасап, қолға-қол соғысқа түсіп, сәтті түрде позицияны басып алды. Хилттен кейін олардың соңғы мақсаты – "Майлы траншея" – секіріп тұру орнынан 750 метр қашықтықта орналасқан. Алайда, қарқынды автоматтық мылтық атысы 88-ші бригаданың шабуылдаушыларына осы позицияны алуға мүмкіндік бермеді және оларды Хилт траншеясына қайтаруға мәжбүр етті, ал неміс қарсы шабуылы 1-ші Эссекс батальонын сол жақтан ығыстырып, бастапқы одақтас позициясына қайтарды. Алайда, Ньюфаундленд полкі өз позицияларын сақтап, флангтарын қорғауға бел буды. Милл гранаталарын қолдана отырып, олар 1-ші Эссекс батальонының Хилт учаскесінен неміс қарсы шабуылдаушыларын кері қайтарып, траншеяны қайта басып алып, қорғаныс шебінің ұзындығын екі есе арттырды. Неміс жауынгерлері қарсы шабуыл жасайтынын күтіп, Ньюфаундленд полкі отқа қарсы баспалдақ қазып, неміс траншеясының арт жағына қоршау орнатты. Күтілген қарсы шабуылдар түстен кейін және түнде болды, Ньюфаундленд полкінің мылтығы мен Льюис пулеметінің атысы барлық шабуылдарды тойтарды және Хилт траншеясы ұсталып қалды. Бүгінде Гюдекурдағы Ньюфаундленд полкінің ерлігі Гюдекур Ньюфаундленд ескерткішімен мәңгіленді, ол D574 тас жолының жанында, ауылдан солтүстік-шығысқа қарай шамамен бір километр қашықтықта орналасқан. Ескерткіштің орналасқан жері Сомма шайқасы кезінде британдық бөлімшелердің ең алысқа жылжу нүктесін көрсетеді.