Кіріспе
Португал тілінен шыққан көптеген жапон сөздері Муромачи кезеңінде (15 және 16 ғасырлар) португалдық иезуит дін қызметкерлері мен саудагерлері христиандық идеяларды, батыс ғылымын, технологиясын және жаңа өнімдерді жапондықтарға таныстырған кезде жапон тіліне енген. Португалдар 1543 жылы Жапонияға жеткен алғашқы еуропалықтар болды және Жапония мен Еуропа арасындағы тікелей сауданы алғаш рет орнатты. 16 және 17 ғасырларда португалдық иезуиттер үлкен катехизистік жұмыс жүргізді, ол тек Эдо дәуірінің басында (Токугава шогунаты) діни қуғын-сүргінмен аяқталды.
Many Japanese words of Portuguese origin entered the Japanese language when Portuguese Jesuit priests and traders introduced Christian ideas, Western science, technology and new products to the Japanese during the Muromachi period (15th and 16th centuries). The Portuguese were the first Europeans to reach Japan and the first to establish direct trade between Japan and Europe, in 1543. During the 16th and 17th century, Portuguese Jesuits had undertaken a great work of Catechism, that ended only with religious persecution in the early Edo period (Tokugawa Shogunate).
Тікелей қарыз сөздер тізімі
Жапон тіліне португал және голланд тілдерінен енген көптеген сөздер катакна емес, кандзи немесе хираганамен жазылады, бұл қазіргі кезде жапон тілінде қарыз сөздер жазудың кең таралған тәсілі. Сөздердің кандзи нұсқалары – атеджи, япондар сөздің айтылуына немесе мағынасына байланысты сөздерге «ойыстырылған» немесе «қолданған» таңбалар. † белгісі – бұл сөздің ескіргенін және қолданыста жоқ екенін білдіреді. Жапонша Ромаджи Жапонша жазу Жапонша мағынасы Португал тілі (қазіргі) Ағылшынша аударма Ескермелер † анжо Анжо ангел anjo anjo ангел Қазіргі қолданыста 天使 (тенси, сөзбе-сөз «аспан» + «жүргізуші») арқылы ауыстырылды. † батерен 伴天連 / 破天連 миссионерлік діни қызметкер (негізінен иезуит) padre padre діни қызметкер Ерте христиандықта қолданылған. «Христиандық миссионер» деген мағынада қазіргі термин 宣教師 (сенкёси) болып табылады. баттера ばってら / :ja:バッテラ сушидің бір түрі bateira bateira, barco қайықтың атауы оның пішініне байланысты беранда ベランダ балкон varanda varanda балкон бидама :ja:ビー玉 marbles (сфералық пішінді) berlindes, bola de gude, bolinha de gude marbles bīdoro (жапонша: «шыны», сонымен қатар португалшадан: төменде қараңыз) + tama (жапонша: «доп»). bīdoro ビードロ vidro vidro шыны bōbura ボーブラ (диалект) кабоча pumpkin abóbora bīrōdo ビロード / 天 барқыт veludo барқыт berubetto (ағылшын барқытынан) бүгінде де қолданылады. bōro :ja:ボーロ / ぼうろ кішкентай бисквит немесе cookie bolo bolo торт ботан ボタン / 釦 / 鈕 түйме botão botão түйме charumera :ja:チャルメラ кішкентай қос қамыс желдеткіш charamela charamela (караммела, «караммель», туыс) шау (бағ. chokki チョッキ белбеу (Ұлыбритания); жамылғы (АҚШ); Jacket jaque colete, jaqueta белбеу (Ұлыбритания); жамылғы (АҚШ); Жамылғы Besuto (ағылшын жамылғысы) бүгінде кең таралған. † Терең қуырылған клейтті күріш тостаған filhós igirisu イギリス / 英吉利 Ұлыбритания inglês inglês English (adj); ағылшын † (:ja:栗かぼちゃ) 2. кез келген аққура (өсімдік). (Pão de) Castela (Pão de) Castela (Кастилия наны/торты) Теориялар португал тіліндегі castelo (қамал) немесе Кастилия аймағын (португал тілінде Кастела) атайды. Торттың өзі бізкочодан шыққан болуы мүмкін, ол испандық бисквиттің бір түрі. † кириситан :ja:キリシタン / 切支丹 / 吉利支丹 (Токугава шогунаты христиан дінін тыйым салғаннан кейін 鬼理死丹 және 切死丹 деген теріс формаларда да жазылады) 16 және 17 ғасырлардағы христиандар (шогунат қатты қудалаған) cristão cristão христиан Қазіргі қолданыста キリスト教徒 (Kirisuto kyōto, сөзбе-сөз «Христос» + «оқыту» + «оқушы») немесе ағылшын тілінен алынған クリスチャン (Kurisuchan) деген терминдермен ауыстырылды. kirisuto キリスト / 基督 Христос Cristo Cristo Христос коендоро コエンドロ кориандр coentro coentro кориандр konpeitō 金米糖 / :ja:金平糖 / 金餅糖 Жұлдыз тәрізді қант confeito confeito конфети, қанттар (конфетимен байланысты) коппу コップ кружка copo copo кружка † † сөзбе-сөз «сабын» + «қол; әдіс, құрал». → Бұл сөз оның шырынындағы сабынға ұқсас қасиеттен шыққан деп айтылады, дегенмен де келіспеушіліктер бар. Төмендегі shabon-ды да қараңыз. Санта-Мария サンタマリア Санта-Мария Santa Maria Santa Maria Санта-Мария сараса :ja:更紗 chintz saraça chintz shabon シャボン сабын sabão sabão сабын Көбінесе көне испан тіліндегі xabon-нан. Әдетте қазіргі жапон тілінде шабон дама («сабын көпіршіктері») сияқты қосылыстарда көрінеді. shurasuko :ja:シュラスコ Бразилия стилі churrasco барбекю churrasco барбекю Қазіргі заманғы қарыз алу. subeta スベタ (әйелдерді қорлайтын сөз) espada espada қылыш Бастапқыда ойын карталарынан шыққан термин, ойыншыға нөлдік ұпай беретін белгілі бір карталарға сілтеме жасайды. Бұл мағына «сарық, қарапайым, қарапайым адам» дегенге дейін жетіп, одан «жағымсыз әйел» деген мағынаға айналды. tabako タバコ / 煙草 / たばこ темекі, темекі tobacco, cigarette tobacco, cigarette тотан :ja:トタン tutanaga (Ниппо джишоның білдіруі бойынша басқа да шығу тегі болуы мүмкін.) tutenag (мырыш қорытпасы; мырыш) Гомофонды «塗炭» кейде «トタン» дегенге атеджи деп қате түсіндіріледі, бірақ бұл шын мәнінде «агония» дегенді білдіретін жергілікті сөз. tempura :ja:天ぷра / 天羅 / 天婦羅 терең қуырылған теңіз өнімдері / көкөністер tempero, temperar; tempora tempero, temperar; tempora дәмдеуіш, дәмдеуіш; еттан аулақ болу уақыттары забон :ja:ざぼん / 朱欒 / 香 pomelo, шаддок zamboa zamboa pomelo, шаддок † ол Үндістаннан шыққан, ол өз кезегінде, бәлкім, варрандадан шыққан.
2. any squash (plant). (Pão de) Castela (Pão de) Castela (Bread/cake of) Castile Theories cite Portuguese castelo (castle) or the region of Castile (Castela in Portuguese). The cake itself may originally derive from bizcocho, a Spanish kind of biscotti. † kirishitan :ja:キリシタン / 切支丹 / 吉利支丹 (Also written in the more negative forms 鬼理死丹 and 切死丹 after Christianity was banned by the Tokugawa Shogunate) Christian people in 16th and 17th centuries (who were severely persecuted by the Shogunate) christão cristão Christian Replaced in modern usage by the terms キリスト教徒 (Kirisuto kyōto, literally "Christ" + "teaching" + "student") or the English borrowing クリスチャン (Kurisuchan). kirisuto キリスト / 基督 Christ Christo Cristo Christ koendoro コエンドロ coriander coentro coentro coriander konpeitō 金米糖 / :ja:金平糖 / 金餅糖 Kind of star shaped candy confeito confeito confection, candies (related to confetti) koppu コップ cup copo copo cup † † literally "soap" + "hand; method, means". →
The derivation is said to come from the soap like feature of its juice, although there are controversies. See also shabon below. Santa Maria サンタマリア Saint Mary Santa Maria Santa Maria Saint Mary Saint Mary sarasa :ja:更紗 chintz saraça chintz shabon シャボン soap sabão sabão soap More likely from older Spanish xabon. Usually seen in compounds such as shabon dama ('soap bubbles') in modern Japanese. shurasuko :ja:シュラスコ Brazilian style churrasco barbecue churrasco barbecueModern borrowing. subeta スベタ (an insulting word for women) espada espada sword Originally a term from playing cards, in reference to certain cards that earned the player zero points. This meaning extended to refer to "a boring, shabby, low person", and from there to mean "an unattractive woman". tabako タバコ / 煙草 / たばこ tobacco, cigarette tobacco, cigarette totan :ja:トタン tutanaga
(Could be of other origin, as Nippo jisho implies.) tutenag (a zinc alloy; zinc) The homophone "塗炭" is sometimes mistaken as an ateji for "トタン", but is actually a different word of native origin meaning "agony". tempura :ja:天ぷら / 天麩羅 / 天婦羅 deep fried seafood/vegetables tempero, temperar; tempora tempero, temperar; tempora seasoning, to season; times of abstinence from meat zabon :ja:ざぼん / 朱欒 / 香欒 pomelo, shaddock zamboa zamboa pomelo, shaddock † which derived from India, which in turn probably originated from varanda.
Жалған туыстар
Кейбір ұқсас көрінетін сөз жұптары, шындығында, мүлдем басқа түбірден туындаған жалған туыс сөздер болып табылады.