Кіріспе

Британдық дипломат және ақсүйек сэр Эшли Иден (13 қараша 1831 – 8 шілде 1887) – Британдық Үндістандағы лауазымды тұлға және дипломат.

Өмірбаян және білім

Эден Гертфордширдегі Гертингфордбериде дүниеге келді, Роберт Эденнің үшінші ұлы, 3-ші Барон Окленд, Бат және Уэллс епископы, Мэри Херттің қызы, Фрэнсис Эдвард Херттің Алдервасли, Дербиширдегі туысы. Оның інісі Джордж Эден, Оклендтің 1-ші графы болды. Ол алдымен Регбиде, содан кейін 1849 жылға дейін Винчестерде білім алды, сол жылы Үндістанның мемлекеттік қызметіне жіберілді.

Қоғамдық өмір

Еден 1850 және 1851 жылдары Шығыс Үндістан компаниясының Хейлиберидегі колледжінде білім алды, бірақ 1851 жылдың желтоқсанына дейін курсын бітіре алмады. 1852 жылы ол Үндістанға жетіп, алғашқыда Раджшахи округінің әкімшісінің көмекшісі және жинаушысы болып тағайындалды. 1854 жылы ол Жангипурдің кіші бөлімшесінің офицері қызметіне алынды. 1856 жылы ол Муршидабадтың судьясы болып тағайындалды, ал Үндістан көтерілісі кезінде ол сол қаладағы көтерілісшілдерге деген қолдауды тоқтатты. 1860 жылы ол Бенгал үкіметінің хатшысы және Бенгал заң шығару кеңесінің экс-официал мүшесі болып тағайындалды. Ол бұл лауазымды он бір жыл бойы, сэр Джон Питер Гранттың лейтенант-губернаторлығының соңғы кезеңінде, сондай-ақ сэр Сесил Бидон мен сэр Уильям Грейдің өкілеттілік мерзімінде атқарды. 1860 жылы Эден Гималайдағы Сикким таулы мемлекетіне шабуыл жасауға жіберілген күштермен бірге саяси агент ретінде болды. 1861 жылдың наурыз айында ол раджа Сидкеонг Намгьялмен Тумлонг шартына қол қойды, ол саяхатшыларға қорғау және еркін сауданы қамтамасыз етті. Бұл жетістік 1863 жылы оны Бутан таулы мемлекетіне арнайы елші етіп тағайындауға әкелді. Ол қарулы күштермен сүйемелденбеді және оның талаптары қабылданбады. Ол бутандықтарға қолайлы келісімге қол қойды, оның шашы тартылып, беті ылғал қамырмен сүртілді. Бұл келісім жоғарғы үкімет тарапынан ратификацияланбады, нәтижесінде Бутан соғысы болды. 1871 жылы Эден Британдық Бирманың алғашқы азаматтық губернаторы болды және 1877 жылы Бенгалдың лейтенант-губернаторы болып тағайындалғанға дейін осы лауазымды атқарды. 1878 жылы Дакадағы Эден Мохила колледжі оның құрметіне аталды. 1878 жылы ол K.C.S.I. орденімен марапатталды, ал 1882 жылы лейтенант-губернаторлық қызметінен кетті. Үндістандан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 1882 жылы мемлекеттік хатшы кеңесінің мүшесі болып тағайындалғаннан кейін, оның жанкүйерлері Калькуттада әйелдер мен балаларға арналған Эден ауруханасын құрды және оның ескерткіші орнатылды. Эден каналы Ганг және Тиста өзендерін байланыстырады және Бихарды ашаршылықтан құтқару мақсатында салынды. Эден Англияға оралып, өмірінің соңына дейін Үндістан кеңесіне қатысты.

Жеке өмір

Эден вице-адмирал Роуленд Мэннидің қызы Ева Мария Мэнниге үйленді. Олардың балалары болмады. Эден 1887 жылдың 9 шілдесінде 55 жасында кенеттен сал ауруынан қайтыс болды.