Кіріспе

Leintz Gatzaga (испанша, Salinas de Léniz) - Испанияның солтүстігіндегі Баск елінің автономды облысында, Гипускоа провинциясында орналасқан қала. Бұл муниципалитетте 251 адам тұрады (2015 жылғы мәлімет бойынша).

Этимология

Атаудың бірінші бөлігі, Лейнц, ауыл орналасқан Лейнц аңғарының атынан шыққан. Екінші бөлігі ауылдың пайда болуына себеп болған, ауылдағы тұз кеніне (баск тілінде gatzaga) байланысты. Қазір тұз өндіріліп жатқан жоқ, бірақ бұрын ауыл экономикасының маңызды бір бөлігі болған.

География

Лейнц Гатзага 14,7 км² аумақты алып жатыр және Гипускоа провинциясында, Алаваға өте жақын орналасқан. Ол тік беткейлі, орманды және егіншілікке жарамды жазық жерлері шамалы таулы аймақта жатыр. Бұл жер Альто-Дева аймағында, Деба өзенінің бастауы орналасқан жер. Лейнц Гатзаганың кішкентай ескі бөлігі бар, ол бұрын қоршалған төрт көшеден тұрады. Көптеген тұрғындар осы бөлікте тұрады, ал қалғандары ауыл төңірегіндегі шамамен 35 баск үйлеріне таралып орналасқан.

Тарих

Бұл ауылдың тарихы екі нәрсемен байланысты: тұз кені мен жол.

Тұз өндіру

Ауданда темір дәуірінен бері тұз кеніштері жұмыс істеп келді, бұл ауылдың құрылуына себеп болды. Ауыл пайда болғанға дейін, Айтзорроц қамалымен қорғалған шаруашылықтар мен кішкентай қалалар болған. Тұз кеніштері патшалыққа тиесілі болғанымен, ауыл тұрғындары сауда жасауға және тұзды пайдалануға мүмкіндік алды. Тұз кеніштерінің үлкен экономикалық маңызы болды және осыған байланысты даулар туындады. Мысалы, 1374 жылы Оняти графы ауылды басып алды, ал Лейнц-Гатзага 1334, 1371, 1492 және 1498 жылдары бірнеше рет өртенді. Соңғы өртенгеннен кейін, ескі бөлігін таспен салуға бұйрық берілді. Көптеген жерлерде тұз өндіруде булану жүйесі қолданылса, Лейнц-Гатзагада суық және ылғалды климат болғандықтан, тұзшылар суды булану үшін отты пайдаланды. Ғасырлар бойы қолданылатын техника өзгеріп отырды. 19 ғасырға дейін жұмыс машинасыз жасалды, бірақ "Productos Leniz" компаниясы тұз кенішін сатып алғаннан кейін, 1920 жылы жаңа техника енгізіліп, өндіріс артты. Дегенмен, тұздың сапасы теңіз тұзына қарағанда төмен болды және 1500 жылдық тарихтан кейін, 1972 жылы кеніш жабылды. 17 ғасырда Корольдік жол салынды. Бұл жол Гипускоаның жағалауын ішкі аймақтармен байланыстырды. Осылайша, бұл ауыл Кастилияны Еуропамен байланыстыратын бағыттың бір бөлігіне айналды. Осының нәтижесінде ауылдың экономикасы өсті, бірақ бұл гүлденуге Испания Тәуелсіздік соғысы, Пиреней соғысы немесе Карлист соғыстары сияқты соғыстар кері әсер етті. Ауылдың құлдырауы 19 ғасырдың ортасында басталды. Біріншіден, 1851 жылы Идиазабал мен Алтсасу арасындағы жаңа жолдың ашылуы Корольдік жолдың маңыздылығын азайтты. Екіншіден, Мадрид пен Ирун арасындағы теміржол құрылысы болды. Бұл екі фактор ауылды шеттетуге және оның маңыздылығын бірте-бірте төмендетуге әкелді. Сонымен қатар, тұз кеніштерінің кірістілігі де төмендеді және жабылды. Бұл факторлардың салдарынан ауыл ауыр экономикалық және демографиялық дағдарысқа ұшырады.

Экономика

Ауылда экономикалық қызмет аз. Жұмыс істейтін 125 адамның ішінде тек 50-і ғана жергілікті жерде жұмыс істейді. Әкімшілік маңызды ауылдық сипатқа ие болғанымен, халықтың шамамен жартысы айналасындағы әкімшіліктердің өнеркәсіп секторында жұмыс істейді. Көп емес адамдар ғана ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығымен толыққанды айналысады. Салинас-де-Лениз туристік кеңсе, 5 мейрамхана және бірнеше ауылдық қонақ үйлері арқылы туризмді дамытуға тырысады.

Демография

2015 жылы халық саны 251 адамды құрады. Ауыл ешқашан ірі болған емес, бірақ 1950 жылы халық саны азайды, себебі Лейнц Гатзага аймақтағы индустрияландыруға қатыспаған жалғыз ауыл болды. Халық қарттап барады, алайда көші-қон демографиялық құрамын біршама өзгертті.

Ескерткіштер

Шағын қала болғанына қарамастан, Салинас-де-Лениз сәулеттік мұраға ие. 1371 жылғы өрттен кейін қаланың қайта жараңдануынан пайда болған ескі ортағасырлық қала жоспарының іздерін әлі де көруге болады. Қоршау қабырғалары жойылғанмен, бес қақпа және әртүрлі қызықты сарайлар, олардың қабырғаларындағы елтаңбалар мен гербтері сақталған. Дорлета қасиетті орны, ауылдан тыс, тұз кенішінің жанында және XIV ғасырда салынған, ал XVI ғасырда қайта жаңартылған Сан-Милан шіркеуі сияқты бірнеше діни ескерткіштер бар. Салинас-де-Лениздің ескі қаласында Торрекуа, Элексальде, Оласо, Индианукуа, Соран және Гарро сарайлары сияқты көптеген азаматтық ескерткіштер де кездеседі, олардың барлығы маңызды ескерткіштер саналады.

Мәдениет

Мұнда тұз мұражайы бар, ол ескі тұз кенішінде тұзды қазу процесі қалай жүзеге асырылғанын және жергілікті экономикадағы маңыздылығын көрсетеді. Тұзды өндіру нысандары жаңартылып, мұражай ретінде жабдықталды.