Кіріспе
Испанияның автономиялық қауымдастығы және провинциясы – Испанияның Кантабрия қауымдастығы.
the Spanish community of Cantabria
Cantabria (/k//æ//n/'/t//eɪ//b//r//i//ə/, also /UK// /'/t//æ//b// /, kanˈtaβɾja) is an autonomous community and province in northern Spain with Santander as its capital city. It is called a comunidad histórica, a historic community, in its current Statute of Autonomy. It is bordered on the east by the Basque autonomous community (province of Biscay), on the south by Castile and León (provinces of León, Palencia and Burgos), on the west by the Principality of Asturias, and on the north by the Cantabrian Sea, which forms part of the Bay of Biscay. Cantabria belongs to Green Spain, the name given to the strip of land between the Bay of Biscay and the Cantabrian Mountains, so called because of its particularly lush vegetation, due to the wet and temperate oceanic climate. The climate is strongly influenced by Atlantic Ocean winds trapped by the mountains; the average annual precipitation is about
Cantabria has archaeological sites from the Upper Paleolithic period, although the first signs of human occupation date from the Lower Paleolithic. The most significant site for cave paintings is in the cave of Altamira, dating from about 37,000 BCE and declared, along with nine other Cantabrian caves, as World Heritage Sites by UNESCO. Historically, the territory sits in the area of Cantabria in the ancient period, but from the Late Middle Ages to the early 19th century, the name Cantabria also referred to the territory of the Basques, especially the lordship of Biscay. The modern Province of Cantabria was constituted on 28 July 1778 at Puente San Miguel, Reocín. The yearly Day of the Institutions holiday on 28 July celebrates this. The Organic Law of the Autonomy Statute of Cantabria, approved on 30 December 1981, gave the region its own institutions of self government.
Кантабрия (/k//æ//n/'/t//eɪ//b//r//i//ə/, сондай-ақ /UK// /'/t//æ//b// /, kanˈtaβɾja) – Испанияның солтүстігіндегі автономиялық қауымдастық және провинция, оның астанасы Сантандер қаласы. Қазіргі Автономиялық статутында ол тарихи қауымдастық деп аталады. Шығысында Баск автономиялық қауымдастығымен (Бискай провинциясы), оңтүстігінде Кастилия және Леонмен (Леон, Паленсия және Бургос провинциялары), батысында Астурия княздығымен, ал солтүстігінде Кантабрия теңізімен шектеседі, ол Бискай шығанағының бір бөлігін құрайды. Кантабрия «Жасыл Испания» аймағына жатады, бұл атау Бискай шығанағы мен Кантабрия таулары арасындағы жер суына берілген, себебі ылғалды және қоңыржай мұхиттық климатқа байланысты өте жасыл өсімдіктер өседі. Климат Атлант мұхитының желдеріне байланысты күшті әсерге ие; жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен…
the Spanish community of Cantabria
Cantabria (/k//æ//n/'/t//eɪ//b//r//i//ə/, also /UK// /'/t//æ//b// /, kanˈtaβɾja) is an autonomous community and province in northern Spain with Santander as its capital city. It is called a comunidad histórica, a historic community, in its current Statute of Autonomy. It is bordered on the east by the Basque autonomous community (province of Biscay), on the south by Castile and León (provinces of León, Palencia and Burgos), on the west by the Principality of Asturias, and on the north by the Cantabrian Sea, which forms part of the Bay of Biscay. Cantabria belongs to Green Spain, the name given to the strip of land between the Bay of Biscay and the Cantabrian Mountains, so called because of its particularly lush vegetation, due to the wet and temperate oceanic climate. The climate is strongly influenced by Atlantic Ocean winds trapped by the mountains; the average annual precipitation is about
Cantabria has archaeological sites from the Upper Paleolithic period, although the first signs of human occupation date from the Lower Paleolithic. The most significant site for cave paintings is in the cave of Altamira, dating from about 37,000 BCE and declared, along with nine other Cantabrian caves, as World Heritage Sites by UNESCO. Historically, the territory sits in the area of Cantabria in the ancient period, but from the Late Middle Ages to the early 19th century, the name Cantabria also referred to the territory of the Basques, especially the lordship of Biscay. The modern Province of Cantabria was constituted on 28 July 1778 at Puente San Miguel, Reocín. The yearly Day of the Institutions holiday on 28 July celebrates this. The Organic Law of the Autonomy Statute of Cantabria, approved on 30 December 1981, gave the region its own institutions of self government.
Кантабрияда Жоғарғы Палеолит кезеңіне жататын археологиялық орындар бар, бірақ адам қонысының алғашқы белгілері Төменгі Палеолитке дейін жетеді. Үңгір суреттерінің ең маңызды орны – б.з.д. 37 000 жылға дейін салынған Алтамира үңгірі, ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген, басқа тоғыз Кантабрия үңгірлерімен бірге. Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақ ежелгі дәуірде Кантабрия аймағында орналасқан, бірақ Кейінгі Орта ғасырлардан 19 ғасырдың басына дейін «Кантабрия» атауы басктардың аумағын, әсіресе Бискай иелігін де білдірген. Қазіргі Кантабрия провинциясы 1778 жылдың 28 шілдесінде Реосиндегі Сан-Мигельде құрылған. Жыл сайынғы 28 шілдедегі «Мемлекеттік мекемелер күні» мерекесі осы оқиғаны тойлайды. 1981 жылдың 30 желтоқсанында бекітілген Кантабрияның Автономиялық статутының органикалық заңы аймаққа өзін-өзі басқару институтын берді.
the Spanish community of Cantabria
Cantabria (/k//æ//n/'/t//eɪ//b//r//i//ə/, also /UK// /'/t//æ//b// /, kanˈtaβɾja) is an autonomous community and province in northern Spain with Santander as its capital city. It is called a comunidad histórica, a historic community, in its current Statute of Autonomy. It is bordered on the east by the Basque autonomous community (province of Biscay), on the south by Castile and León (provinces of León, Palencia and Burgos), on the west by the Principality of Asturias, and on the north by the Cantabrian Sea, which forms part of the Bay of Biscay. Cantabria belongs to Green Spain, the name given to the strip of land between the Bay of Biscay and the Cantabrian Mountains, so called because of its particularly lush vegetation, due to the wet and temperate oceanic climate. The climate is strongly influenced by Atlantic Ocean winds trapped by the mountains; the average annual precipitation is about
Cantabria has archaeological sites from the Upper Paleolithic period, although the first signs of human occupation date from the Lower Paleolithic. The most significant site for cave paintings is in the cave of Altamira, dating from about 37,000 BCE and declared, along with nine other Cantabrian caves, as World Heritage Sites by UNESCO. Historically, the territory sits in the area of Cantabria in the ancient period, but from the Late Middle Ages to the early 19th century, the name Cantabria also referred to the territory of the Basques, especially the lordship of Biscay. The modern Province of Cantabria was constituted on 28 July 1778 at Puente San Miguel, Reocín. The yearly Day of the Institutions holiday on 28 July celebrates this. The Organic Law of the Autonomy Statute of Cantabria, approved on 30 December 1981, gave the region its own institutions of self government.
Этимологиясы мен қолданылуы
Көптеген авторлар, оның ішінде Исидор Севильский, Хулио Каро Бароха, Аурелиано Фернандес Гера және Адольф Шультен, Кантабрия атауының этимологиясын зерттеді, бірақ оның шығу тегі әлі де белгісіз. Онлайн-этимология сөздігінде айтылғандай, "cant" түбірі келт тілінде "тас" немесе "тасты" деген мағынаны білдіреді, ал "abr" – келт аймақтарында жиі қолданылатын жұрнақ. Осылайша, "кантабри" дегені – "таста тіршілік ететін халық" немесе "таулы жерде тұратын адамдар" дегенді білдіруі мүмкін, бұл Кантабрияның тік және таулы аумағына сілтеме. "Кантабрия" атауы сондай-ақ келт тілінде "кант" немесе "cant" түбірімен байланысты болуы мүмкін, ол "шет" немесе "қабырға" деген мағына береді, демек "жағалау аймағы", "бұрышты жер" немесе "шеттегі жер" дегенді білдіреді. Бұл жағынан ағылшын графтығы Кенттің және оның ірі қалаларының бірі – Кентерберидің атымен де байланысты болуы мүмкін. XIX ғасырдағы испандық либералдық режимдер кезінде бұл термин көбінесе Сантандер провинциясымен байланыстырылды. Дегенмен, кейінгі орта ғасырлар мен жаңа заман әдебиеттерінде Кантабрия және кантабрилер Баск еліне, әсіресе Бискай иелігіне және басктарға қатысты айтылған.
Көңіл көтеру
Кантабрия – таулы және жағалау аймағы, маңызды табиғи ресурстары бар. Ол морфологиялық жағынан анық ерекшеленетін екі аймақтан тұрады: жағалау және таулар.
Coast. A coastal strip of low, wide and gently rolling valleys some 10 kilometres in width, the altitude of which does not rise above 500 metres, and which meets the ocean in a line of abrupt cliffs broken by river estuaries, forming rias and beaches. Santander Bay is the most prominent indentation in the coastline. To the south, the coastal strip rises to meet the mountains. Mountains. This is a long barrier made up of abruptly rising mountains parallel to the sea, which are part of the Cantabrian Mountains. The mountains are mostly made of limestone with karst topography, and occupy most of Cantabria's area. They form deep valleys running north–south. The torrential rivers are short, fast flowing and of great eroding power, so the slopes are steep. The valleys define different natural regions, delimited physically by the intervening mountain ranges: Liébana, Saja Nansa, Besaya, Pas Pisueña, Miera, Asón Agüera, Campoo. To the 'mountain' region belongs the Escudo Range, a mountain range of high that covers in a parallel line to the coast in the West part of Cantabria. Towards the south are higher mountains, the tops of which form the watershed between the drainage basins of the Rivers Ebro, Duero and the rivers that flow into the Bay of Biscay. These peaks generally exceed from the Pass of San Glorio in the west to the Pass of Los Tornos in the eastern part: Peña Labra, Castro Valnera and the mountain passes of Sejos, El Escudo and La Sía. The great limestone masses of Picos de Europa also stand out in the southwest of the region: most of their summits exceed , and their topography is shaped by the former presence of glaciers.
Жағалау. Бұл 10 шақырымға жуық ені бар, төмен, кең және жұмсақ төбелі жазықтардан құралған жағалау жолағы. Биіктігі 500 метрден аспайды және өзендердің құятын жерлерінде тік жартастармен үзіліп, риялар мен жағажайларды құрайды. Сантандер шығанағы – жағалаудың ең ірі бөлігі. Оңтүстікке қарай жағалау жолағы тауларға дейін көтеріледі.
Coast. A coastal strip of low, wide and gently rolling valleys some 10 kilometres in width, the altitude of which does not rise above 500 metres, and which meets the ocean in a line of abrupt cliffs broken by river estuaries, forming rias and beaches. Santander Bay is the most prominent indentation in the coastline. To the south, the coastal strip rises to meet the mountains. Mountains. This is a long barrier made up of abruptly rising mountains parallel to the sea, which are part of the Cantabrian Mountains. The mountains are mostly made of limestone with karst topography, and occupy most of Cantabria's area. They form deep valleys running north–south. The torrential rivers are short, fast flowing and of great eroding power, so the slopes are steep. The valleys define different natural regions, delimited physically by the intervening mountain ranges: Liébana, Saja Nansa, Besaya, Pas Pisueña, Miera, Asón Agüera, Campoo. To the 'mountain' region belongs the Escudo Range, a mountain range of high that covers in a parallel line to the coast in the West part of Cantabria. Towards the south are higher mountains, the tops of which form the watershed between the drainage basins of the Rivers Ebro, Duero and the rivers that flow into the Bay of Biscay. These peaks generally exceed from the Pass of San Glorio in the west to the Pass of Los Tornos in the eastern part: Peña Labra, Castro Valnera and the mountain passes of Sejos, El Escudo and La Sía. The great limestone masses of Picos de Europa also stand out in the southwest of the region: most of their summits exceed , and their topography is shaped by the former presence of glaciers.
Таулар. Бұл Кантабрия тауларының бір бөлігін құрайтын, теңізге параллель тік көтерілген таулардан тұратын ұзын тосқауыл. Таулар көбінесе карст рельефі бар әктастан тұрады және Кантабрия аумағының көп бөлігін алып жатыр. Олар солтүстік-оңтүстікке қарай созылатын терең аңғарларды құрайды. Өзендердің ағысы қысқа, жылдам және үлкен эрозиялық күшке ие, сондықтан беткейлер тік. Аңғарлар әртүрлі табиғи аймақтарды анықтайды, олар аралықтағы тау жоталарымен физикалық жағынан шектеледі: Лиебана, Саха-Нанса, Бесая, Пас-Писуэна, Миера, Асон-Агуэра, Кампуо.
Coast. A coastal strip of low, wide and gently rolling valleys some 10 kilometres in width, the altitude of which does not rise above 500 metres, and which meets the ocean in a line of abrupt cliffs broken by river estuaries, forming rias and beaches. Santander Bay is the most prominent indentation in the coastline. To the south, the coastal strip rises to meet the mountains. Mountains. This is a long barrier made up of abruptly rising mountains parallel to the sea, which are part of the Cantabrian Mountains. The mountains are mostly made of limestone with karst topography, and occupy most of Cantabria's area. They form deep valleys running north–south. The torrential rivers are short, fast flowing and of great eroding power, so the slopes are steep. The valleys define different natural regions, delimited physically by the intervening mountain ranges: Liébana, Saja Nansa, Besaya, Pas Pisueña, Miera, Asón Agüera, Campoo. To the 'mountain' region belongs the Escudo Range, a mountain range of high that covers in a parallel line to the coast in the West part of Cantabria. Towards the south are higher mountains, the tops of which form the watershed between the drainage basins of the Rivers Ebro, Duero and the rivers that flow into the Bay of Biscay. These peaks generally exceed from the Pass of San Glorio in the west to the Pass of Los Tornos in the eastern part: Peña Labra, Castro Valnera and the mountain passes of Sejos, El Escudo and La Sía. The great limestone masses of Picos de Europa also stand out in the southwest of the region: most of their summits exceed , and their topography is shaped by the former presence of glaciers.
«Тау» аймағына Эскудо жотасы жатады, ол Кантабрияның батыс бөлігіндегі жағалауға параллель созылатын биік тау жотасы. Оңтүстікке қарай биік таулар орналасқан, олардың шыңдары Эбро, Дуэро өзендерінің суайдындары мен Бискай шығанағына құятын өзендердің арасындағы су бөлігін құрайды. Бұл шыңдар әдетте батыстағы Сан-Глорио асуынан шығыстағы Лос-Торнос асуына дейін: Пена Лабра, Кастро Вальнера және Сехос, Эль-Эскудо және Ла-Сиа тау асуларын құрайды. Аймақтың оңтүстік-батысында Пикос-де-Европаның үлкен әктас таулары да ерекше көзге түседі: олардың көпшілігінің биіктігі мұздықтардың бұрынғы болуымен қалыптасқан.
Coast. A coastal strip of low, wide and gently rolling valleys some 10 kilometres in width, the altitude of which does not rise above 500 metres, and which meets the ocean in a line of abrupt cliffs broken by river estuaries, forming rias and beaches. Santander Bay is the most prominent indentation in the coastline. To the south, the coastal strip rises to meet the mountains. Mountains. This is a long barrier made up of abruptly rising mountains parallel to the sea, which are part of the Cantabrian Mountains. The mountains are mostly made of limestone with karst topography, and occupy most of Cantabria's area. They form deep valleys running north–south. The torrential rivers are short, fast flowing and of great eroding power, so the slopes are steep. The valleys define different natural regions, delimited physically by the intervening mountain ranges: Liébana, Saja Nansa, Besaya, Pas Pisueña, Miera, Asón Agüera, Campoo. To the 'mountain' region belongs the Escudo Range, a mountain range of high that covers in a parallel line to the coast in the West part of Cantabria. Towards the south are higher mountains, the tops of which form the watershed between the drainage basins of the Rivers Ebro, Duero and the rivers that flow into the Bay of Biscay. These peaks generally exceed from the Pass of San Glorio in the west to the Pass of Los Tornos in the eastern part: Peña Labra, Castro Valnera and the mountain passes of Sejos, El Escudo and La Sía. The great limestone masses of Picos de Europa also stand out in the southwest of the region: most of their summits exceed , and their topography is shaped by the former presence of glaciers.
Климат
Мексика тоғының әсерінен Кантабрия, сондай-ақ "Жасыл Испанияның" қалған бөлігі, өз ендігіне қарағанда әлдеқайда қоңыржай климатқа ие. Аймақта жылы жазды және жұмсақ қысты ылғалды мұхиттық климат орналасқан. Жауын-шашынның жылдық мөлшері жағалауда 1200 мм шамасында, ал тауларда одан да көп. Орташа температура шамамен… Қазан және наурыз айлары аралығында Кантабрияның жоғарырақ жатқан аймақтарында қар жиі жауады. Еуропа тауларының 2500 метрден биік аймақтарында жыл бойы қар жауатын альпілік климат қалыптасқан. Ең құрғақ айлар – шілде және тамыз. Кантабрияның таулы жер бедері жергілікті микроклиматқа үлкен әсер етеді. Бұл "сурада" (Ábrego желдері) сияқты ерекше метеорологиялық құбылыстардың басты себебі, ол фөн эффектісіне байланысты: таудан төмен түсетін оңтүстік жел күшті әрі құрғақ болып соғады, жағалауға жақын температураны көтереді. Бұл ауаның ылғалдылығын және жауын-шашын мөлшерін азайтады. Мұндай жағдайлар көбінесе күз және қыс айларында кездеседі, ал температура көбінесе жоғары болады. Өрттерге осы желдің көмегімен оңай жетеді, мысалы, 1941 жылғы қыста Сантандер қаласының бір бөлігін қиратқан өрт. Осы ерекше жағдайларда таудың оңтүстік бөлігіндегі құрғақ адиабаталық градиент аймақтың қалған бөлігінен өзгеше жағдайларды тудырады: жел онда сергінек және ылғалды, ал жаңбыр көп болады.
Орта ғасырлар
Рим империясы құлағаннан кейін Кантабрия вестготтардың билігінен тәуелсіздігін қайта алды. 574 жылы король Лювигильд Кантабрияға шабуыл жасап, елдің оңтүстігін, соның ішінде Амая қаласын басып алды, онда ол Кантабрия герцогтығы деп аталатын вестготтар провинциясын құрды (суретті қараңыз), ол кантабриялықтарды және олардың көршілері васкондарды бақылау үшін лимес немесе шекаралық аймақ ретінде қызмет етті. Дегенмен, солтүстіктегі кантабриялықтар арабтардың басып кіруіне дейін тәуелсіз өмір сүре берді. 714 жылы араб-бербер әскері Эброның жоғарғы аңғарларына басып кіріп, Кантабрияның астанасы Амаяны басып алды, кантабриялықтарды олардың дәстүрлі шекараларына кері шегіндірді, онда олар Астурия Корольдігімен бірікті. Реконкистаның алғашқы жылнамаларында Кантабрия әлі де аймақ ретінде танылған. Альбенденс жылнамасында Альфонсо I туралы: «Бұл Петрдің, Кантабрия герцогының ұлы» делінген. 9 ғасырда, Әйіпті Захария монастыры туралы айта келіп, Памплона епископы Вилиесиндке жіберілген хатта Кордовалық Евлогий оны Арга өзеніндегі Себуримде (болжам бойынша Зубириде) орналастырды, «Кантабрияның барлық сулары» деп атады, бұл шығысқа қарай кеңейген аймақты көрсетеді. Осы кезеңнен бастап, дереккөздерде Кантабрия аты сирек кездеседі, ал Астурия Астурия де Сантильяна, Астурия де Трасмиера және Астурия де Ларедо деп аталатын комаркалардың атауларында кездеседі. Hermandad de las Cuatro Villas (Төрт қаланың бауырластығы) (Сантандер, Ларедо, Кастро Урдиалес және Сан-Висенте-де-ла-Баркера) құраған орталық ядродан Hermandad de las Marismas (Батыл бауырластығы) құрылды, осылайша Астурияның шығысындағы барлық маңызды теңіз порттарын біріктірді. Реконкиста кезеңінде Төрт қала Андалусияны қайта қоныстандыруға белсенді қатысып, адамдар мен кемелерді жіберді. Кадис және Эль-Пуэрто-де-Санта-Мария портына Кантабрия теңізінің порттарынан келген отбасылар қоныстанды. Төрт қаланың кемелері Севильяны басып алуға қатысып, Триана мен Севильяны байланыстырған кеме көпірін қиратты, бұл жеңіс Сантандер мен Кантабрияның гербінде, сондай-ақ Авилес (Астурия) гербінде бейнеленген карак және Севильяның Torre del Oro мұнарасымен көрсетілген.
19 ғасыр
Тәуелсіздік соғысы кезінде (1808–1814) абсолютизмді қатты қолдаған епископ Рафаэль Томас Менендес де Луарка өзін "Кантабрия регенті" деп жариялап, Сантандерде Кантабрия қарулануын құрды – бұл армия бөлімі Орталық платодан тау жолдарының барлығына француз әскерлерін тоқтату үшін жіберілді. Жеңіліске ұшырағанымен, ол кейін генерал Хуан Диас Порлиер басшылығымен Лиебанада қайта жиналып, күштерін Кантабрия дивизиясы деп атады, оның құрамында әртүрлі полктер мен батальондар болды, мысалы Кантабрия гусарлары (атқыштар) немесе Кантабрия атушылары (жаяу әскері). Карлист соғыстары кезінде олар Кантабрия бригадасы деп аталған бөлім құрды.
20 ғасыр
18 және 19 ғасырларда ата-бабалық эхосы бар терминдерді қолдану 20 ғасырда да жалғасты, 1936 жылға дейін өзіне ерекше аймақтық саяси мән берді. Шындығында, Республикалық Федеративтік партия сол жылы Кантабрияның Кастилия Федеративтік Мемлекеті үшін автономиялық уставты жасады, оған қазіргі Кантабрия және Кастилия мен Астуриядан оған қосылуға ниет білдірген кез келген көршілес аудандар кіруі тиіс болды. Алайда, Азамат соғысының салдарынан ол қабылданбады. Соғыстан кейін және Франко режимі кезінде осындай әрекеттердің маңызсыздануынан кейін, Кантабрия атауының қолданылуы азайды, тіпті ресми мақсаттар үшін ол тек спорттық бірлестіктерге шектелді – Кантабрияның аймақ ретінде танылған жалғыз сала. 1963 жылы Провинциялық Кеңестің президенті Педро Эскаланте и Уидобро тарихшы Томас Маза Солано жазған академиялық есепте ұсынылғандай, Сантандер провинциясына Кантабрия атауын қайта қолдануды ұсынды. Бұдан кейін қосымша қадамдар жасалып, көптеген муниципалитеттер бұл бастаманы қолдады, бірақ петиция көбінесе Сантандер қалалық кеңесінің қарсылығына байланысты сәтті болмады. 1981 жылдың 30 желтоқсанында Кабесон-де-ла-Саль Кеңесінің 1979 жылдың сәуір айында Амбросио Кальзада Эрнандестің төрағалығымен бастаған процесі Испания Конституциясының 143-бабында бекітілген Кантабрияның өзін-өзі басқару құқығын алумен аяқталды. Кантабрия өзінің автономиясын "тарихи аймақтық ерекшеліктері бар провинциялар" үшін өзін-өзі басқаруды көздейтін конституциялық қағидаға негіздеді. 1979 жылдың 10 қыркүйегінде провинциялық депутаттар мен ұлттық парламент мүшелерінен құралған Біріккен Ассамблея Автономиялық уставты әзірлеу жұмысын бастады. 1981 жылдың 15 желтоқсанында Бас соттардың мақұлдауынан кейін, Испания Королі сол жылдың 30 желтоқсанында Кантабрияның Автономиялық уставына қатысты тиісті Органикалық заңға қол қойды. Осылайша Сантандер провинциясы Кастилиямен байланысын үзіп, сол уақытқа дейін Авила, Бургос, Леон, Логроньо, Паленсия, Саламанка, Сеговия, Сория, Вальядолид және Самора провинцияларымен бірге болған Кастилия және Леонның бұрынғы аймағынан шықты. 1982 жылдың 20 ақпанында бірінші Өңірлік Ассамблея (қазіргі Парламент) уақытша мәртебеде құрылды. Осы сәттен бастап бұрынғы Сантандер провинциясы Кантабрия деп аталды және осылайша өзінің тарихи атын қайта алды. Алғашқы өзін-өзі басқару сайлаулары 1983 жылдың мамырында өтті. 4-ші заң шығарушылық сессияда (1995–1999) Кантабрияның Автономиялық уставына алғашқы маңызды өзгерістер енгізілді, оны барлық парламенттік фракциялар мақұлдады.
Үкімет және әкімшілік
1981 жылғы 30 желтоқсандағы Кантабрияның автономиялық статуты Кантабрияның институттарында негізгі құқықтар мен қоғамдық бостандықтарды құрметтеу ниеті бар екенін, сонымен бірге демократиялық арналар арқылы аймақтық дамуды нығайту және ынталандыруды белгіледі. Бұл құжат Испания үкіметінен берілген Автономдық қауымдастықтың барлық өкілеттіктерін қамтиды. Басқа Автономдық қауымдастықтардағыдай, кейбір өкілеттіктер берілмеді, мысалы, Әділет. Статут сондай-ақ аймақты бейнелейтін символдарды анықтайды: Кантабрияның туы, гербі және әнұраны. Кантабрия Парламенті – Автономдық қауымдастықтың басты басқару институты және кантабриялықтардың өкілдік органы болып табылады. Қазіргі уақытта ол жалпыға бірдей, тең, еркін, тікелей және құпия дауыс беру арқылы сайланған отыз тоғыз депутаттан тұрады. Парламенттің негізгі функциялары: заң шығару өкілеттігін жүзеге асыру, Автономдық қауымдастықтың бюджетін бекіту, үкіметтің іс-қимылдарын бақылау және ынталандыру, сондай-ақ Испания Конституциясы, Автономиялық статут және басқа да заңнамалық жүйе оған жүктеген өкілеттіктерді дамыту. Автономдық қауымдастықтың Президенті Кантабрияда қауымдастықтың жоғары және елдің жалпы өкілдігін жүзеге асырады, сондай-ақ үкіметке басшылық етеді және оның қызметін үйлестіреді. Кантабрия Үкіметі Конституция, Статут және заңдарға сәйкес саяси қызметті басқаруға және атқарушы және реттеуші өкілеттіктерді жүзеге асыруға жауапты орган болып табылады. Үкімет Президенттен, Президенттің өкілеттіктерін және функцияларын жүзеге асыруға делегациялай алатын Вице-президенттен және Президент тағайындайтын және қызметтен босататын Кеңесшілерден тұрады. Partido Popular немесе Хуан Хормачеаның UPCA басшылығымен бірнеше заң шығарушы кезеңдерден кейін, 2003 жылдан 2011 жылға дейін Кантабрияның аймақтық үкіметі Кантабрияның аймақтық партиясы мен Испанияның Социалистік жұмысшылар партиясының (PSOE) коалициясы тарапынан басқарылды. Президенттік лауазымды Мигель Анхель Ревилья (Partido Regionalista de Cantabria (PRC)) атқарды, ал Вице-президенттік лауазымды Долорес Горостиага (PSOE) атқарды. 2011 жылғы аймақтық сайлауда Partido Popular партиясының абсолютті көпшілігі нәтижесінде 2011 жылдан 2015 жылға дейін президенттік лауазымды Игнасио Диего Паласиос атқарды, ал Вице-президент және денсаулық сақтау кеңесшісі лауазымдарын Мария Хосе Саенц де Буруага атқарды. 2015 жылғы аймақтық сайлаудан кейін Мигель Анхель Ревилья (Partido Regionalista de Cantabria (PRC)) PSOE қолдауымен үшінші мерзімге президент болып сайланды.
Аумақтық ұйым
Кантабрияның автономиялық қауымдастығы муниципалитеттер (municipios) және аймақтар (comarcas) құрамынан тұрады.
Экономика
Кантабрия экономикасында бірінші сектор бар, қазір ол төмендеп келеді, белсенді халықтың 5,8%-ы мал шаруашылығы, дәстүрлі сүт шаруашылығы және ет өндірісі салаларында жұмыс істейді; егіншілік, әсіресе жүгері, картоп, көкөністер және шөптік жем; теңіз балық аулау; мырыш және тас карьерлерінің өндірісі. Белсенді халықтың 30,3%-ын жұмыспен қамтитын екінші сектор соңғы жылдары құрылыс саласының арқасында ең өнімді болып табылады; темір өңдеу (Реиноса ең маңызды қала), тағам өнеркәсібі (сүт, ет, көкөністер және теңіз өнімдері), химия (Solvay, Sniace), қағаз өндірісі (Sinace, Papelera del Besaya), тоқыма өндірісі (Textil Santanderina, Кабесон-де-ла-Сальде), фармацевтика (Moehs, Рекехадада), өнеркәсіптік топтар және көлік және т.б. Қызмет көрсету секторы белсенді халықтың 63,8%-ын жұмыспен қамтиды және халықтың көп бөлігі қалалық орталықтарда тұратындықтан, соңғы жылдары туризмнің маңыздылығы артып келеді. 2014 жылдың шілдесіне қарай Кантабриядағы жұмыссыздық деңгейі 19,3%-ды құрады, Испанияда бұл көрсеткіш 24,47% болды; ал 2010 жылдың сәуір айындағы сатып алу қабілетіне шаққандағы паритеті 25 326 € болды, Испанияда 26 100 € және ЕО25-те 25 100 € құрады. 2007 жылы Кантабрияның нақты ЖІӨ өсімі 4,1%-ды құрады, Испания бойынша орташа көрсеткіш 3,9% болды. Аймақтың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 2018 жылы 13,8 миллиард € құрады. Сатып алу қабілетіне түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 25 500 € немесе ЕО27 орташа көрсеткішінің 84%-ын құрады.
Бұқаралық ақпарат құралдары мен қоғамдық пікір
Кантабрияда ұлттық газеттермен қатар екі күнделікті аймақтық газет бар: El Diario Montañés және Alerta, сондай-ақ көптеген апталық, екі апталық және айлық басылымдар. Басты ұлттық радиостанциялар Сантандер, Торрелавега, Кастро-Урдиалес немесе Рейноса сияқты жерлерде хабар тарату станцияларына ие. Сонымен қатар, көптеген жергілікті және аймақтық станциялар да бар. Қазіргі таңда мемлекеттік қаржыландырумен кантабриалық автономдық телеарна жоқ, бірақ бірнеше жергілікті арналар бар (мысалы, Canal 8 DM, TeleBahía, Telecabarga, Localia TV Cantabria және т.б.). Соңғы жылдары Интернет аймақтың медиа кеңістігін дамытуға үлес қосып, цифрлық күнделіктер мен блогтар сияқты жаңа ақпараттық мүмкіндіктерді ұсынып келеді.
Тіл
Испан тілі – Кантабрияның ресми тілі. Кантабрияның шығыс бөлігі ортағасырлық испан тілінің қалыптасуына маңызды үлес қосты. Батыс аймақтарда кантабриан тілінің іздері сақталған, оны "монтаньес" деп те атайды, және ол шығыс аймағындағы Пас және Соба аңғарларының кейбір бөліктерінде де белгілі бір деңгейде сақталған. Кантабриан тілін кеңірек таралған Астурия-Леон тілдік континуумының диалектісі деп қарастыруға болады, және ол көршілес Астуриядағы нұсқаларымен өзара түсіністікке ие.
Ескерткіштер мен мұражайлар
Үңгірлер: Алтамира үңгірі, Эль Соплао, Дель-Валле, Эль-Пендо, Ла Пасиега үңгірі, Лас-Монедас, Эль-Кастильо, Морин және тағы да басқалары. Азаматтық сәулет: Сантандердегі Магдалена сарайы; Гаудидің Капричосы, Комильястың Паптық университеті және Комильястағы Собреллано сарайы; Ампуэродағы Барсена сарайы; Кампуодағы Аргуэсо қамалы; Лас Фрагуас дель Бесаядағы Хорниллис сарайы; және т.б. Діни сәулет: Сантильяна-дель-Мар коллегиясы, Санта-Крус-де-Кастаньеда коллегиясы, Санто-Торибио-де-Лиебана монастыры, Санта-Мария-де-Лебеня, Санта-Мария-де-Пиаска, Санта-Мария-дель-Пуэрто, Сан-Роман-дель-Моросо, Санта-Каталина-дель-Цинтул, Вирген-де-ла-Пена қасиетті орны, Сан-Сиприано шіркеуі, Монте-Корона шіркеуі және т.б. Мұражайлар: Кантабрия теңізінің теңізшілік мұражайы, Кантабрияның этнографиялық мұражайы, Сантандердің бейнелеу өнері мұражайы, Кантабрияның өңірлік тарих және археология мұражайы, Кантабрияның табиғат мұражайы, Алтамира ұлттық мұражайы және ғылыми-зерттеу орталығы және тағы да басқалары.
Мифология
Испанияның солтүстігі мифологияға қатысты өте бай аймақ. Галисиядан Баск еліне дейін, Астурия мен Кантабрия арқылы өтетін көптеген рәсімдер, әңгімелер және қиял немесе мүмкін емес жандар бар. Кантабриялық халықтың білімі ормандарын мен тауларын мифтердің, сенімдердің және аңыздардың Кантабрия мәдениетінің құрамдас бөлігі ретінде қалыптасқан сиқырлы орындарға айналдырды. Бұл мифтер атадан балаға ауызша беріліп келген халық мұрасы арқылы сақталған немесе мәдени мұраны сақтауға тырысқан ғалымдар (Мануэль Льяно және т.б.) тарапынан қайта жаңартылған. Оның мифологиясы мен сенімдері кельттік мәдениеттің күшті ықпалына тап болды, бірақ уақыт өте келе бұл ықпал әлсіреп, көп жағдайда римдік немесе христиандық мәдениетке сіңіп кетті. Алып денелі және циклоп сипаттас жандар (ожанкандар), фантастикалық жануарлар (кулебрлер, "шайтанның жылқылары" деп аударуға болатын кабалукос дель диаблу, рамидридж және т.б.), феялар (anjanas, Арас ижаналары), дуэнделер (nuberos, ventolines, trentis, trasgus, trastolillos, musgosu, tentiruju), антропоморфты кейіпкерлер (сиренука – кішкентай теңіз қызы, балық адам, куэгль, Андараның аю әйелі, гуахона) және тағы да басқалары кең таралған.
Ас мәзірі
Типик тағамдар: бұршақ пен қара көкбақшадан жасалған косидо монтаньес (таулық қайнатылма); нут пен мармитадан жасалған косидо лебаниго (Лиебан қайнатылмасы). Ет тағамдары: Сиыр, бұқа, елен, ақбөкен немесе қабан еті. Грильде пісірілген, қайнатылған немесе көкөністермен. Аймақтың мал шаруашылығындағы беделі және мал өсіруге қолайлы климаттық жағдайлары Еуропалық Одаққа "Кантабрия еттері" атауын белгілі бір жергілікті тұқымдардың (Tudanca, Monchina) және ортаға бейімделген немесе ассимиляция арқылы енген (Қара Альпі) сиыр еті үшін қорғалған географиялық атау ретінде беруге мүмкіндік берді. Балық және теңіз өнімдері: Анчоус, балық аулауға арналған шамшырақ, мерген, теңіз басы, кәсіп, скумбрия, сардина, еуропалық анчоус, Солтүстік (Испанияның) бонитосы, алтын басты лақ, теңіз лағы, қызыл мулет және скорпион балығы, сондай-ақ форель және лосось сияқты кейбір өзен балықтары. Рабас (қуырылған кальмар) және өз сиясында пісірілген кашон (сепида) жергілікті ерекшеліктері болып табылады. Ұлулар, мидиялар, муэрголар (жасыл шаян), какуля, бархатты краб, жәндік крабы, қаз ұлуы, иттің тісі, норвегиялық лобстер және еуропалық лобстер қол жетімді. Десерттер: Пас аңғарының кесадасы мен собаосы; Ункераның корбатасы және Торрелавеганың полкасы (екісі де негізінен қамырдан жасалған); Кабесон-де-ла-Салдың палукосы; және Рейносаның пантортилласы. Ірімшіктер: Лиебананың кесукосы. Сусындар: Чаколи; Лиебананың алма сидрі және орухо (шүберек қалдықтарынан жасалған спиртті сусын); Потестен тостадилло.
Спорт
Кантабрияның дәстүрлі спорты – төрт түрі бар боло (скиттлз) ойыны: боло пальма, пасаболо таблеон, пасаболо лоса және боло пасьего. Біріншісі ең көп таралған түрі, тек аймақтық шектеулі емес, сонымен қатар Астурияның шығыс аймағына дейін жетеді және ойын ережелері жағынан ең күрделісі болып саналады. Кантабрияның әрбір қалашығында болералардың (скиттл алаңдары) болуы маңызды, көбінесе олар шіркеуге немесе ауылдық пабқа жақын орналасқан. 1980-жылдардың соңынан бері скиттл ойыны скиттл мектептерін күшейту арқылы, түрлі қалалық кеңестер мен Кантабрия институттарының жұмысы, сондай-ақ түрлі жарыстар мен БАҚ арқылы нығайтылды. Ремо (есу) – жағалау қалаларындағы өте дәстүрлі спорт түрі. Кантабрияда есудің тарихы көп ғасырларға жетеді, сол кезде бірнеше трейнералар (дәстүрлі балық аулау қайықтары) ауланған балықты сату үшін бәсекелесетін, ол балық базарына ең бірінші жеткен кемеге тиесілі болатын. 19-ғасырдың соңында жұмыс спортқа айналды және адамдар Кантабрия қалалары арасында регатталар өткізе бастады. Кантабрияның спорт клубтары, әсіресе Астильеро, Кастро Урдиалес және Педрена осы спорттың тарихындағы ең көп жүлде алған командалардың қатарында, және қазіргі уақытта олар ондаған жылдық үзілістен кейін ең жақсы кезеңдерін басынан өткеруде. Пасьеган секіруі – аймақтың тағы бір көрнекті ауылдық спорты және уақыт өте келе жоғалып бара жатқан жұмыс дағдысының ойын мен бәсекелестікке қалай бастайтынының айқын мысалы. Канардық шопан секіруі сияқты басқа да түрлерге ұқсас, бастапқыда бұл техника Пасьеган аңғарларында тас қабырғаларды, қоршауларды, далаларды бөліп тұрған және Кантабрияның таулы аймақтарының тік географиясында өтуге кедергі келтіретін арықтар мен шатқалдарды басып өту үшін қолданылған. Бұқаралық спортқа қатысты, Кантабрия ұлттық және халықаралық жарыстарда Racing de Santander, RS Gimnástica de Torrelavega және Кантабрияның автономды футбол командасы, немесе регби одағындағы Independiente RC сияқты командалар арқылы өкілдік етеді. Handball-да Лигалар мен Король кубоктарын, сондай-ақ IHF Супер Глобусын, EHF Чемпиондар Лигасын, EHF Кубок иегерлерінің кубогын және EHF Кубогын жеңіп алған Club Balonmano Cantabria, ал баскетболда ACB-де ойнаған Cantabria Lobos жақында Кантабрия спортының ең жоғары деңгейін көрсетті.