Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Севилья ауданы.
the district of Seville
Nervión (neɾˈβjon;) – Испанияның Бильбао қаласынан Кантабрия теңізіне (Бискай шығанағына) ағатын өзен. Ибайзабал өзенімен қосылғаннан кейін, оның төменгі ағысы Бильбао сағасы деп аталады.
Nervión (neɾˈβjon; ) is a river that runs through the town of Bilbao, Spain into the Cantabrian Sea (Bay of Biscay). Its lowermost course, downstream of its confluence with the Ibaizabal River, is known as the Estuary of Bilbao.
Атау беру
Қазіргі уақытта испан тілінде кең таралғанына қарамастан, эстуария мен Басаури арасындағы, Ибайзабал мен Нервион өзендерінің қосылатын жерінің дәстүрлі атауы – Ибайзабал (баск тілінде "кең өзен" деген мағынаны білдіреді). Тарихи деректер XI ғасырдан XX ғасырға дейін осылай аталатынын көрсетеді. Бірінші Карл соғысы кезінде Баск елін аралап өткен Чарльз Фредерик Хеннингсен Бильбаодағы өзенді Ибайзабал деп атаған. Бильбаолық жазушы Мигель де Унамуно (1864–1936) және Бильбаоның бұрынғы мэрі Хавьер Ибарра (1913–1977) да оны Ибайзабал деп атаған. Геологиялық және гидрологиялық мәліметтер де осы пікірді қолдайды.
Despite its current popularity in Spanish, the traditional name of the stretch between the estuary and Basauri, where the Ibaizabal and Nervión merge, is Ibaizabal (meaning 'wide river' in Basque), according to historical evidence traced from the eleventh century up to the twentieth. Charles Frederick Henningsen, who travelled across the Basque Country during the First Carlist War, calls the river in Bilbao the Ibaizabal. The literary writer from Bilbao Miguel de Unamuno (1864–1936) as well as former mayor of Bilbao Javier Ybarra (1913–1977) refer to it as the Ibaizabal. Geological and hydrological data also seem to support this assumption.
Тарих және экономика
Ежелгі замандардан бері Испанияның ішкі жазығы мен Нервион аңғарының арасын байланыстырған Ордунья асуы зор экономикалық маңызға ие болды. Орта ғасырларда ол Бискай билігі мен Кастилия округтары арасындағы табиғи шекара қызметін атқарды және сол жерде баж алынды. Ғасырлар бойы Нервион аңғары Бискай үшін өте маңызды коммуникациялық дәліз болды, ал 1870 жылы Бильбаодан Испанияның қалған бөлігіне бағытталған негізгі теміржол желісі өзен бойымен салынды. Сонымен қатар, Бильбаода үлкен сауда белсенділігі дамыды, оның теңіз порты Испанияның солтүстік жағалауындағы ең ірі портқа айналды. Порттың жұмысы өзеннің кеме жүруге қолайлы болуына толығымен байланысты болды. Соңғы инженер Эваристо Чуррука өзеннің кеме жүрудегі ұзақ жылдар бойы шешілмей келген мәселелерін шешетін ауқымды жоба жасады. Нервион эстуариясы Үлкен Бильбао халқын екіге бөлді: сол жағалауда зауыттар (болат, қорыту және кеме жасау) мен олардың жұмысшылары орналасса, оң жағалауда зауыт иелері тұрды. Нервион өзенінің экономикалық маңызы төмендегендіктен, кеме жүретін бөлігі теңіз портына ауыстырылды, ал ауыр өнеркәсіптің тоқтатылуынан кейін өзен жағалауында қала құрылысын салуға мүмкіндік туды. Өзендегі су сапасы санитарлық жобалардың жүзеге асырылуы және ең зиянды өнеркәсіптердің жойылуы арқасында жақсарды.
Since ancient times, the Orduña pass that links Spain's inner plateau with the Nervión valley has had a great economic impact. During the Middle Ages it served as a natural border between the Biscay lordship and Castile counties, and tolls were collected there. Through the centuries, the Nervión valley was a vital communication corridor for Biscay, and the main rail line from Bilbao to the rest of Spain was constructed following the river in 1870. At the same time, Bilbao developed great commercial activity, with its seaport being the most important on the north coast of Spain. The port's activity relied totally on the navigability of the river in its final Engineer Evaristo Churruca developed an enormous project that would solve the traditional navigation problems of the river. The estuary divided the population of Greater Bilbao; the Left Bank was occupied by factories (steel, smelting and shipbuilding) and their workers, the Right Bank was a residential area for the factory owners. Now that the River Nervión has lost economic importance, the navigable part of the river is being abandoned in favour of the sea port, to allow urban development to take place on the banks of the river after the withdrawal of heavy industry. The quality of the water has improved through sanitization projects on the river and the disappearance of the most polluting industries.
Қоршаған орта
Бір ғасыр бойындағы қарқынды өнеркәсіптік қызметтен кейін өзен, әсіресе төменгі ағысы, экологиялық тұрғыдан өлі болып, оттегі деңгейі нормадан 20 пайызға төмендеді. Бұл Нервионды әлемдегі ең ластанған өзендердің біріне айналдырды. 1990 жылы жергілікті билік осы жағдайды түзету үшін жоспар бастады, нәтижесінде экологиялық жағдай үнемі жақсарып, 15 жылдан соң Нервион су өміріне толы таза өзенге айналды.
After a century of intense industrial activity the river, especially the final , was ecologically dead with oxygen levels 20 percent below the norm. This made the Nervión one of the most polluted rivers in the world. In 1990 the local authorities launched a plan to overcome this situation, resulting in a constant improvement of the environmental status that after 15 years has transformed the Nervión in to a clean river, full of aquatic life.