Кіріспе

Астрид Линдгреннің балалар романы "Мио, менің ұлым" – швед жазушысы Астрид Линдгреннің балалар кітабы. Ол алғаш рет 1954 жылы Швецияда "Мио, менің Мио" (сөзбе-сөз "Мио, менің Мио") деген атпен жарық көрді. Кітаптың стилі ерекше, ал мазмұны дәстүрлі ертегілер мен халық ауыз әдебиетін еске түсіреді. 1956 жылы кітап неміс жастар әдебиеті сыйлығын (Deutschen Jugendbuchpreis) жеңіп алды. Кітаптың көлемі 204 бет.

Сюжет

Мио, Менің Ұлым повесі Бо Виллем Олссон (Босс деп лақап атайды) туралы әңгімемен басталады. Ол тоғыз жасар бала, егде жастағы, балаларды ұнатпайтын бір жұптың тәрбиесінде өседі. Олар оны мазалап, жолдарынан кетуін талап етеді. Боссенің анасы бала туғанда қайтыс болған, ал ол әкесін мүлде танымайды. Оның жалғыз досы – өзімен бір жастағы Бенке. Бір күні ол мейірімді дүкенші, Лундин ханымнан алма алады, ол одан пошта арқылы хат жіберуін сұрайды. Ол хатты жібермес бұрын, оған қарап, ол патшаға арналғанын көреді, онда оның ұлы жақын арада алтын алмасымен танылатын болады. Босс алмаға қараса, ол бірден алтынға айналады. Көп ұзамай Босс ішіндегі рух тұтқынға алынған бір бөтелке табады. Оны босатып, рух алманы таниды да, Боссті өте алыс, басқа бір әлемге алып кетеді. Сонда Босске оның нағыз аты Мио екені, ол патшаның ұлы, демек, елдің ханзадасы екені айтылады. Ол жаңа досы Жум Жумды табады және әкесі оған Мирамис атты жылқысын сыйлайды. Әкесінің патшалығын аралап жүріп, ол басқа балалармен танысып, достасады, бірақ сонымен қатар осы әлемдегі барлық нәрсе алғашқыда көрінгендей ғажайып емес екенін біледі. Патшалықтың шетінде Като есімді зұлым, қатал жүректі рыцарь тұрады. Оның жек көруі соншалықты күшті, сондықтан оның сарайының маңындағы жер шөлге айналып, күйген. Ол жақын ауылдардан бірнеше баланы ұрлап алып, сол жерде тұратын халыққа үнемі қауіп төндіріп келеді. Миоға оның тағдыры – Катомен күресу екені айтылады, тіпті ол бала болса да. Мио Жум Жум мен Мирамиспен бірге мыңдаған жылдар бойы айтылып келе жатқан болжамдар бойынша Като еліне қауіпті сапарға шығады. Американдық нұсқада Мио алдымен Карл Андерс Нильсон деп аталады, оның лақап аты Энди, ал Жум Жумның аты Помпоо.

Тақырыптар

Әңгімедегі басты тақырыптар – достықтың қиындықтарды жеңуге күш сыйлауы, кейде қауіпсіздікті тастап, үлкен мақсат үшін өзіңді қауіпке салудың қажеттігі, сондай-ақ зұлымдық көбінесе бақытсыздықпен бірге келеді.

Әдеби мәні және қабылдануы

Мио, менің ұлым Линдгреннің жоғары фантастика жанрындағы тұңғыш романы. Оның осы жанрдағы кейінгі туындылары – "Арслан жүрек ағайындылары" (1973) және "Ронья, қарақшының қызы" (1981).

Фильм нұсқасы

1987 жылы кітап "Mio in the Land of Faraway" фильміне бейімделді. Ағылшын тілінде түсіріліп, швед және орыс тілдеріне дубляждалған фильмде Николас Пикард Мио рөлінде, Кристиан Бейл Жум-Жум рөлінде, Кристофер Ли Като рөлінде, ал Тимоти Боттмс Король рөлінде ойнады. Фильмнің режиссері Владимир Грамматиков болды.