Кіріспе

Блэкберн Айрис – 1920 жылдардағы британдық үш қозғалтқышты екі қанатты ұшақ-қондырғы. Тек бес «Айрис» ғана жасалса да, ол Корольдік әуе күштерінде ұзақ қашықтыққа теңіздік барлауды жүзеге асыру үшін қолданылды, төрт жыл бойы эскадрильяны жабдықтады және бірнеше маңызды ұзақ қашықтыққа жасалған ұшуларға қатысты. «Айрис» ұшағының соңғы нұсқасы, «Айрис Марк V», эскадрилья қызметінде оны алмастырған «Блэкберн Перт» ұшағына айналды.

Даму және жобалау

1924 жылы британдық Әуе министрлігі Корольдік әуе күштері үшін ұзын қашықтыққа барғанда барлауға арналған ұшу қайығын жасау үшін R.14/24 талапнамасын жариялады. Бұл талапты қанағаттандыру үшін Blackburn Aircraft компаниясы R. B.1 (Reconnaissance Biplane 1) ұшағын ұсынды, оны майор Джон Дуглас Ренни жобалаған. Ренни бас техникалық офицер ретінде Джон Сирил Портпен бірге Феликсстоудағы Теңіз ұшақтарының тәжірибелік станциясында жұмыс істеді. R. B.1 үш қозғалтқышты, үш бөлікті биплан болды. Тең қанат аралығы бар қанаттары ағаш пен металдан жасалған, жоғарғы және төменгі қанаттарында аэрондық бұрыштар орнатылған, ал қанат ұштарында жүзу құралдары бекітілген. Ұшақтың үлкен биплан тәрізді құйрығы (30 фут (9.14 м) қанат аралығы) үш қанат және рульдерден тұрды. Ұшақтың корпусы фанерамен қапталған ағаштан жасалған, судың үстінде жақсы тұруын қамтамасыз ететін екі сатырлы V тәрізді түбі болды. Үш 650 а.к. (485 кВт) Rolls Royce Condor III сумен салқындатылатын V12 қозғалтқыштары төрт қанатты винттерді айналдырды. Ұшақта бес адамнан тұратын экипаж болды, екі ұшқыш қанаттың алдындағы кабинада қатар отырды. Мұрын және жоғарғы бөлігіндегі қару орналасқан жерлерде Шарф сақиналарына бекітілген Льюис мылтықтары орнатылған, ал артқы фюзеляждағы люктер арқылы басқарылатын тағы екі мылтыққа мүмкіндік болды. Қанат астындағы бомба тіректеріне 470 кг салмаққа дейін бомбалар орналастырылуы мүмкін. Прототип R. B.1, Iris I деп аталды, тіркеу нөмірі N185, 1926 жылдың 19 маусымында Блэкберннің Браудағы зауытынан алғашқы ұшуын жасады және келесі күні Феликсстоудағы Теңіз ұшақтарының тәжірибелік мекемесіне жеткізілді, шілде және тамыз айларында толық сынақтан өтті. Ағаш корпустар ұзақ уақыт бойы суда тұрғанда көп мөлшерде суды сіңіріп алатын (қосымша бірнеше жүз фунт салмаққа дейін) болғандықтан, Ренни Iris үшін дуралюминдан жасалған толық металл корпус жасады. N185 1927 жылдың наурыз айында Брауға қайта оралды, онда жаңа металл корпус, қуаттырақ қозғалтқыштар және құйрықтағы қосымша пулеметші орнатылды, нәтижесінде ол Iris II болды. 1927 жылдың 12 тамызында, қайтадан жеткізілгеннен кейін көп ұзамай, Iris II прототипімен бірге Short Singapore I, эксперименталды металл корпусты Supermarine Southampton және ағаш корпусты Saunders Valkyrie прототипі (Iris-ке тікелей бәсекелес) Скандинавия және Балтық теңізінің 4800 км-ге дейінгі сапарын бастады. Iris турда жақсы өнер көрсетті, әсіресе Валькириямен салыстырғанда, ол күткеннен гөрі әлдеқайда көп су сіңірді, сондай-ақ қозғалтқыштарында да мәселелер болды. Осыған байланысты Әуе министрлігі Iris-тің жақсартылған нұсқасы үшін R.31/27 талапнамасын жариялады, ол кішкентай Southampton ұшағына толықтыру ретінде ұзын қашықтыққа арналған болар еді.