Кіріспе

Он төрт қасиетті көмекшілердің базиликасы (немісше: Basilika Vierzehnheiligen) – Баварияның оңтүстігінде, Бамберг қаласына жақын, Бад-Штаффельштейн қаласының жанында орналасқан шіркеу. Бальтазар Нойманның жобалаған кеш барокко (рококо) стиліндегі базилика 1743 және 1772 жылдар аралығында салынды. Ол Католик шіркеуінде, әсіресе Германияда, Қара өлім заманында бірге қастерленген Он төрт қасиетті көмекшіге арналған. Шіркеудің ішкі кеңістігі "Құдайдың би залы" деп аталды.

Орналасқан жері

Базилика Франкониядағы Майн өзеніне қарай орналасқан. Ол төбеде тұр, ал төбенің қарсы бетінде бұрынғы бароко аббат – Бац замогы орналасқан. Екеуі де "Алтын қақпа" деп белгілі, ол Кобург, Кронах, Кульмбах және Байройт тарихи франк қалаларына апаратын жол.

Аңыз

1445 жылы 24 қыркүйекте жас шопан Герман Лайхт Лангеймдегі цистерциан монастырының жанындағы егістікте жылап тұрған баланы көрді. Ол баланы қолына алуға еңкейгенде, бала кенеттен жоғалып кетті. Біраз уақыттан соң бала екі жанатын шаммен бірге сол жерде қайта пайда болды және Герман осы туралы цистерциандарға хабарлады. Келесі жазда ол баланы үшінші рет көрді. Бұл жолы баланың кеудесінде қызыл крест болды және оның қасында тағы он төрт адам тұрды. Бала олардың он төрт көмекші екенін және оларға шіркеу салынса, басқаларға көмектесетінін айтты. Екі шам төмен түсіп, көрініс жоғалып кетті, содан кейін емделу кереметтері басталды. Үшінші көріністен кейін 18 күн өткен соң Лангеймдегі өлімге сырқаған қыз он төрт қасиетті көмекшінің көмегін шақырып, жазылып кетті. Бұрын көріністерге күмәнданып келген Лангейм аббаттығы оларды мойындап, көп ұзамай қажылық бастау алды. Жерге ие болған цистерциан монахтары ғибадатхана салып, ол дереу қажыларды тартты. 1448 жылы алғашқы құрбандық шалу орындалды. Vierzehnheiligen-ге қажылық сапарлары мамыр және қазан айлары аралығында бүгінге дейін жалғасуда.

Құрылыс

Қазіргі шіркеу 1743 жылдан 1772 жылға дейін салынған. Оның рококо стиліндегі ерекше интерьері құрылыс барысында туындаған өзгерістерге байланысты. Лангейм аббаттығы құрылыс шығындарын азайтуды көздеді, сондықтан іргетасы қаланғаннан кейін де сәулет жоспарларын өзгертті. Бұл өзгеріс сәулетші Нойманға білінген кезде, үш апсиданың қабырғалары тігіліп біткен еді. Рақым алтары (көріністер болған орын болғандықтан оны жылжытуға болмады) бастапқы жоспар бойынша қиылыстың ортасында емес, басты залдың ішінде орналастырылды. Нойман бөлмені үш овалға бөліп, алтарды ең үлкен овалдың ортасына, әр жағынан төрт бағанамен қоршап, қайта орналастырды.

Виерзехнейлигеннің бас құрбандық шалынымы

Бұл кедергісіз, биік бас алтарьдың орталық бөлігі – Құдіретті Марияның көкке көтерілуін бейнелейтін, өмірден үлкен сурет. Мүсіндерде оның күйеуі Жүсіп, әкесі Жоаким, және Дәуіт пен Зәкәрия бейнеленген.

Ауызша сөре

Ақ құймалар еркін қалқып, Евангелистердің алтынмен әшекейленген бейнелерімен безенілген мінберді ұстап тұр. Бейнелер қабықшалармен қоршалған. Мiнбердiң жоғарғы жағы (дыбыс тарататын бөлігі) шар тәрізді сәулелерден жасалған.