Кіріспе

Каталондық философ Рамон Сабунде (туған аты Рамон Сибиуда; сондай-ақ Сабиенде, Сабонд, Сабонде, Себон, Себонд, Себонде немесе Себейде деп те белгілі; шамамен 1385 – 29 сәуір 1436) – каталондық ғалым, медицина және философия пәнінің оқытушысы, соңынан Тулузадағы теология профессоры болған. Ол Барселонада (сол кезде Арагон тағының ірі каталон қаласы) дүниеге келді және Тулузада қайтыс болды. Оның 1434–1436 жылдары жазылған, бірақ 1484 жылы жарық көрген «Theologia Naturalis sive Liber naturae creaturarum» және басқа да еңбектері табиғи теология тарихындағы маңызды кезеңді белгілейді. Оның ізбасарлары осы еңбектің латын тіліндегі классикалық нұсқасын жасады. Кітап сол кездегі кейбір адамдардың ақыл мен иман, философия мен теология бір-біріне қарсы және татуластырылмайтын нәрселер деген пікіріне қарсы бағытталған. Раймонд Табиғат кітабы мен Киелі кітаптың екеуі де құдайлық аяны екенін, біреуі жалпы және тікелей, екіншісі нақты және делдалдық сипатта екенін мәлімдеді. Монтень («Эсселер», II кітап, XII тарау, «Рамон де Себонды қабылдау») осы кітапты француз тіліне қалай аударғанын және автордың ойлары керемет, жұмысының құрылымы жақсы жасалғанын, жобасының пәктікке толы екенін айтады. Оның ниеті батыл, көлемі кең, себебі ол атеистерге қарсы христиан дінінің барлық қағидаларын адамдық және табиғи себептермен орнатуға және растауға кіріседі.

Басылымдар

Көптеген еліктеушілер тапқан кітаптың тұңғыш басылымы (editio princeps) мерзімі көрсетілмеген, бірақ шамамен 1484 жылға жатады; одан кейін көптеген басылымдар жарық көрді, соның бірі 1852 жылы Ж. Ф. фон Зайдельдің басылымы. 1595 жылы "Пролог" Киелі кітаптың аян етілген шындықтың жалғыз көзі емес екенін жариялағандықтан "Тізімге алынған тыйым салынған кітаптар" (Index Librorum Prohibitorum) тізіміне енгізілді. 1480 және 1488 жылдарға жатқан латын тіліндегі басылымдар Archive.org сайтында қолжетімді.