Кіріспе

Кеңес дәуірі Ауған жандарм полициясы. Ауғанстан Ұлттық скаут ұйымы (Да Афғанистан Сарандой Толена, көбінесе Зарандой деп қысқартылады) 1931 жылы Ауғанстанда патша жарлығымен ресми түрде құрылды. Роберт Баден-Пауэллдің 1880 жылы екінші рет орналасқан жері болған Ауғанстан, 1932 жылдан бастап Ауғанстан үкіметі 1947 жылы Скаут қауымдастығын таратуға дейін Скаут қозғалысының Дүниежүзілік ұйымының мүшесі болды. Ауған скауты 1964 жылдан 1978 жылға дейін қайта құрылды және Дүниежүзілік скаут қозғалысы ұйымы тарапынан мойындалды.

Тарих

Ұйым Мұхаммед Надир Шахтың тұсында құрылған, құрамында шамамен 300 мүше болған. 1947 жылы үкімет ұйымға тыйым салды, себебі скауттарды отқа табынушылар деп айыптады, олар лагерьде оттың айналасында музыка ойнап, ән салғандықтан. 1956 жылы скаутинг қайта жандандырылды, бұл Мохаммед Захир Шахтың демократияландыру шаралары аясында болды. Ол отыз жыл бойы билікті әкесінің інілері Сардар Мохаммед Хашим Хан мен Сардар Шах Махмуд Ханға жүктегеннен кейін, өз билігіне енді. Да Афғанистан Зарандуй Толанах (DAZT) атты ұйым 1964 жылғы 1 маусымда Бүкіләлемдік скауттар конференциясына қайта қабылданды, мүшелерінің саны 2000-ден 7000-ға дейін жетеді, оның ішінде ұлдар, қыздар және ересек жетекшілер болды. Ұйым сол кездегі патша Захир Шахтың көзқарастарын ұстанды. Әкімшілік, скаут қозғалысының жалпы принциптеріне патшаға, ұлтқа және елге деген міндеттемелерді қосты. Тәртіп пен міндеттеме басқару үшін маңызды білім беру мақсаттары болды, және скаутинг басқа елдермен салыстырғанда өте қатаң және әскериленген түрде ұйымдастырылды. Үкімет осы ұйымды мемлекеттік тұрақтылықты сақтау үшін пайдаланды; алайда ұйым Ауғанстандағы жастар жұмысына үлкен үлес қосты, ең алдымен жауапкершілік, өзіне сенімділік, қоғамдық сезім және тең құқықтар, сондай-ақ қыздар мен әйелдерге қатысты мінез-құлықты дамытуға бағытталды. Германия Федеративтік Республикасы Ауған скауттар қауымдастығын униформамен қамтамасыз етті. Доктор Эберхард Крюгер және Розмари Юнгерманн Ауған скаут-инструкторларын оқыту үшін Германиядан келді. Ұйым білім министрі доктор Омар Вардак пен білім министрінің орынбасары доктор Али Ахмад Попал басшылығымен білім министрлігіне қарасты ұлттық органға тіркелді. Оның кеңсесінде скаут топтарының жетекшілерін даярлау мектебі құрылды. 1959 жылдан бастап әйелдер ұйым құрылымында маңызды рөл атқарды. 1960 және 1970 жылдардағы мерекелік шаралар мен тәуелсіздік күні тойлау кезінде Ауған скауттары екі жыныстың өкілдері мәдени шараларды ұйымдастыруға және өткізуге қатысты. Мермон Парвин ұйымды қолдады, скаут әндерін орындады және скаут ұйымының павильонында бірнеше рет өнер көрсетті. 1961 жылы скауттар тобы Грекияның Марафон қаласында өткен 11-ші Дүниежүзілік скауттар жиынына қатысты, бұл 1963 жылы Грекияның Родос аралда өткен 19-шы Дүниежүзілік скауттар конференциясымен бірге өтті. Ауған скауттар қауымдастығының президентінің орынбасары доктор Саид Хабиб музыканттардан скаут топтарын құруды қолдады. 1964 жылғы 6 қаңтарда ұйым Малайзияда өткен Азия-Тынық мұхиты аймақтық 4-ші скаут конференциясына қатысып, Дүниежүзілік скаут конференциясына қайта қабылдау туралы құжатты алды. 1964 жылдан 1973 жылға дейін жастар мен әйелдер жұмысы, музыка, спорт және скаутинг ойындары үнемі дамыды. Еліміздің әртүрлі аймақтарында жергілікті топтары бар қауымдастық музыканттардан скаут топтарын құрды, лагерьлер ұйымдастырды және балалар мен жастар қолөнер, сурет салу және ән салуға үйренетін басқа да демалыс және білім беру шараларын жүзеге асырды. Алайда, қауымдастықтың көп бөлігінің қызметі Кабул қаласымен шектелді. 1973 жылы кеңесшіл Мохаммед Дауд Хан билікті басып алғаннан кейін, скауттар қауымдастығы Ішкі істер министрлігінің құрамына енді, полиция міндеттерін өз мойнына алды және Ауған полициясының бөлігіне айналды. Скаутинг құлдырады, себебі соғыс және тәртіпсіздік жылдарында шамамен он миллион адам елден қашып, шетелде пана тапты. Тәртіпсіздіктердің басталуымен, артықшылықты әлеуметтік топтар елден кетіп қалды, сондықтан мұндай ұйымдар елдің ауылдық аймақтарында өмір сүре алмады. Коммунистік үкімет 11 мүшесі бар Ауғанстан скауттар қауымдастығын тыйым салды. 1981 жылға қарай DAZT 28-ші Дүниежүзілік скауттар конференциясы тарапынан танылмады, себебі Ауғанстандағы ішкі тәртіпсіздіктер скаутингтің жалғасуы үшін қажетті демократиялық ортаны жоқ қылды. Кеңес басқынына дейін Кабулда 2-ші скаут тобында қызмет ететін американдық скауттар болды, олар бүкіл әлемдегі бөлімшелерді қолдайтын Америка скауттарының тікелей қызмет бөлімшесіне байланысты болды, бұл бөлімше Орталық барлау агенттігімен үйлестірілді.

Жаңғыру

1990 жылдары және 2012 жылы Ауғанстандағы саяси және әлеуметтік өзгерістер скауттық қозғалысты қайта жандандыруға мүмкіндік берді. 2002 жылдың басында Ауғанстан Сыртқы істер министрлігінің Уақытша әкімшілігі таңдалған елдердің елшіліктерінен Ауғанстанда скауттық қозғалысты қайта жандандыруға көмектесуді сұрады. 2003 жылы құрылған жаңа ұйым – Da Afğānistān Sarandoy Tolanah, яғни Ауғанстан скауттар қауымдастығы (ASA). Ол WOSM-нан мойынды алу үшін жұмыс істеп жатыр. ASA Конституциясы Дари, Пашту және ағылшын тілдерінде әзірленуде, және 2008 жылдың соңында немесе 2009 жылдың басында Парламент бекітуіне жіберу жоспарлануда. Скауттық қозғалыс Білім министрлігінің Спорт және скауттық бөліміне қарасты, ал кеңсесі Кабул стадионының жанындағы қосалқы ғимаратта орналасқан. 2008 жылдың шілдесінде бөлімдерді қайта ұйымдастыру жүргізілді, нәтижесінде алты бөлімдегі қызметкерлердің саны 25-ке дейін азайтылды: Ұлттық хатшылық, Бюджет, Халықаралық қатынастар, Оқу және жастар, Бағдарламалар мен жоспарлар және музыкалық топ (бірақ соңғы бөлімді кім басқаратыны әлі де талқыланып жатыр). Ұлттық кеңсе ел бойынша шамамен 34 000 скаутты тіркеді, олардың барлығы Білім министрлігінің басшылығымен жұмыс істейтін топтарда. Американдық скауттардың демеушілігімен Кабулдың солтүстігіндегі Баграм әуе базасында біраз уақыт бойы әскерлік бөлім жұмыс істеді, бірақ ол ASA-мен байланысы жоқ. Ауғанстан скауттығы Азия-Тынық мұхиты аймағының (APR) басқаруында, кеңсесі Манила қаласында орналасқан. APR кеңсесі ASA-ға кеңес, оқуға қаржыландыру және ересектерді оқытушылармен көмектеседі. Сонымен қатар, ол Оңтүстік Азия қорының күш-жігерін үйлестіруге көмектеседі, осы арқылы скауттарды халықаралық шараларға жіберуге мүмкіндік береді. 2004 жылдың маусым айында Ауғанстан скауттары 25 жылдан кейін алғаш рет елден шықты. Олар Пакистанның Ұлттық джамборесіне қатысу үшін құрлықпен сапар шекті. Кейін сол жылы үш қыз скаут Кореяға сапар шекті. 2005 жылы ауғанстандықтар Непалда, 2006 жылы Шри-Ланка мен Кореяда, 2007 жылы Пәкістан мен Жапонияда болды, ал биыл 12 жігіт және қыз скауттар Бангладешке баратыны күтілуде. ASA сонымен қатар халықаралық скауттардан үнемі қолдау алады. Барлық бөлімдердің ересек скаут жетекшілері көбінесе мектеп мұғалімдері, бірақ басқа еріктілер де Білім министрлігінің мақұлдауымен қосыла алады. Барлық скауттар мектептерде залдарды бақылау, жолдан өткізуге көмектесу және мектепке келген қонақтарға салтанатты эскорт жасау сияқты жұмыстарды атқарады. Кейбір топтар мектептен тыс жерлерде де жұмыс істей бастады, базарда хабарламалар жариялап, мешіттерді тазалап, өрт сөндірушілерге көмектесіп, алғашқы медициналық көмек көрсетіп, жарақат алған адамдарды ауруханаға жеткізуге көмектеседі. Ауғанстан скауттық бағдарламасы көбінесе ойын-сауық емес, азаматтық міндеттерге баса назар аударады. Қазіргі уақытта Ауғанстан скауттар қауымдастығы ұлдар мен қыздарға, ерлер мен әйелдерге арналған және Cubs (8-12 жас), Scouts (12-18 жас) және Rovers (19-25 жас) бөлімдерін ұсынады. Cubs, Scouts және Rovers барлығы мектепте немесе университетке бара жатқанда форма киеді, себебі олардың көптеген міндеттерін осы жерде атқарады. Ауғанстанда нұсқаушылық ұйым болғанымен (аралас немесе бөлек болуы мүмкін), Бүкіләлемдік қыздар нұсқаушылары мен қыздар скауттарының мүшелігін тану бойынша жұмыс әлі де нақты емес. Ел бойынша байланыс қиындықтарына байланысты форманы біркелкі ету қиын. Скауттар өз формаларын өзі жасауы немесе сатып алуы керек, бірақ Кабулде Білім министрлігінің бюджетінің бір бөлігі форма жасауға бөлінеді. Егер форма берілмесе, тігіншіге бару – жалғыз қалған нұсқа. Ұлттық форманың түсі құмды. Ұлдар жейде мен шалбар, қыздар ұзын жейде мен кең шалбар киеді. Бас киім ретінде ұлдар көк түсті берет киеді. Қыздар көбінесе чадормен, кейде беретпен бірге бас киім киеді. Мойын орамалы көк түсті, сары жиекпен. Жылтыраған металл түйреуіші бар былғары скаут белбеуі форманы толықтырады. Бұл заттардың құны шамамен 1800 афғани, немесе 36 АҚШ долларына тең; Афғанстанда 10 доллар жақсы күндік жалақы екенін ескерсек, бұл үлкен сома. Скауттар ақша табу үшін кейде жұмыс істейтін болса да, кейбір аймақтарда форманы алу мүмкін емес. Ондай жерлерде әскерлер киім-кешектерін киім-кешектермен және тиісті шалбарлармен ауыстырады немесе базарға барып, жартылай әскери стильдегі көйлек пен шалбар сатып алады. Соғыс Ауғанстанда бұзылған байланыс жүйесін қалдырды, сондықтан ұлттық штаб пен әскерлер арасында ақпарат таралуы баяу болды. Компьютерлер өте аз, интернетке қол жеткізу шектеулі және ұялы телефон байланысы жеткіліксіз. Скауттарды аймақтарға бару кезінде санау керек. Кабулдан келген жаңа саясатты тарату қиын. Скауттың ұраны – Tayar Osay, яғни Пашту тілінде «Дайын бол». 2021 жылы Талибан Ауғанстанды басып алғаннан кейін Ауғанстан скауттар қауымдастығы таратылған болып есептеледі, ал ASA-ның қазіргі ақпараты, оның қазіргі қызметі және халықаралық скауттық қозғалыстағы мәртебесі белгісіз.

Шетелдегі ауған скауттары

Германияда Ауғанстан скауттары мен нұсқаушылары құрған, De Afghanistan Zarandoi Tolana Afghanische Pfadfinder Organisation (Ауған скауттар қауымдастығы) деп аталатын скауттар бірлестігі бар. Бұл бірлестік Verband Deutscher Altpfadfindergilden e. V. (Германияның бұрынғы скауттар гильдияларының бірлестігі) ұйымының мүшесі болып табылады, ал ол халықаралық скауттар мен нұсқаушылар бірлестігіне қатысады. Линген қаласында кеңсесі орналасқан бұл скауттар бірлестігінің төрағасы – Ауған скауттар қауымдастығының бұрынғы вице-президенті, доктор Саид Хабиб.