Канадалық құжатты фильм жасаушы Джон Зарицкийдің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Канадалық деректі фильмдер режиссері Джон Заритский (13 шілде 1943 – 30 наурыз 2022) – канадалық деректі фильмдер режиссері және кинооператор. Оның туындылары 35 елде көрсетілген, әлемнің 40-тан астам кинофестивалінде көрсетілді. 1983 жылы оның "Тағы бір жоғалған бала" фильмі "Үздік деректі фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Зәритский Онтарио провинциясының Сент-Катаринес қаласында дүниеге келді. Ол медбике Ивонн Джоан (құрметті Уайт) пен украиндық текті дәрігер доктор Майкл Зәритскийтің төрт баласының үлкені болды. 1961 жылы Денис Моррис католик орта мектебін бітіргеннен кейін Торонто университетінің Тринити колледжінде ағылшын тілі мен тарихты оқып, 1965 жылы диплом алды.

Журналистика

Оның алғашқы жұмысы CBC телеарнасында деректер мен оқиғалар редакторы болып басталды, бірақ ол "Гамильтон Спектатор" газетінде полиция тілшісі қызметіне ауысты. Кейін ол Китченер-Ватерлоо газетіне көшіп, білім беру саласы бойынша тілші, өнер сыншысы және кітап шолушысы болды. 1968 жылы "Торонто Стар" газетінде саяси тілші болып жұмыс істеді. 1970 жылы Вашингтон журналистика орталығында оқуға Форд қорының стипендиясын алды. 1971 жылы "The Globe and Mail" газетінде тілші болып жұмыс істеді; 1972 жылы тергеушілік репортажы үшін Ұлттық газет сыйлығына және The Canadian Press ұйымынан фотосурет сыйлығына ие болды. 1973 жылы ол CBC телеарнасына тергеуші тілші ретінде қайта оралды; 1975 жылы CBC "Бесінші мүлік" атты деректік бағдарламасын құрды, ал Заритский бағдарламаның фильмдерін жасауға шақырылған бес адамның бірі болды.

PBS - Алдыңғы шеберлік

1986 жылы Заритский мен Сторринг PBS арнасымен Frontline үшін деректі фильмдер түсіруге келісімшарт жасасты. Олар он жыл бойы Frontline командасында болып, «Менің күйеуім мені өлтіреді», «АЙДС тоқсан сайын: Африкада туған», «Менің дәрігерім, менің сүйікті адам», «Өлімді таңдау» (сондай-ақ «Өліммен кездесу»), «Сараеводағы Ромео мен Джульетта», «Аборттар қатарындағы кісі өлтіру» және «Кішкентай қылмыскерлер» фильмдерін жасады. 2006 жылы Заритский «Өлуге құқық па?» фильмін өндіріп, режиссерлік жасады. Фильм 2007 жылы көрсетілімге шықты, ал Frontline оны 2010 жылы «Өзін-өзі өлтіруге баратын турист» деп жариялады. 6-шы «Егіздер» сыйлығында Заритский «Менің дәрігерім, менің сүйікті адам» фильмі үшін ақпараттық/документальді бағдарлама немесе сериядағы үздік жазу сыйлығын жеңіп алды. «Менің күйеуім мені өлтіреді» Америка адвокаттар қауымдастығының «Алтын балға» сыйлығын, ал «Сараеводағы Ромео мен Джульетта» Альфред И. Дюпонт-Колумбия университетінің сыйлығын жеңіп алды. 5-ші «Егіздер» сыйлығында «АЙДС тоқсан сайын: Африкада туған» деректі фильміндегі үздік режиссура және деректі фильмдегі үздік жазу сыйлықтарын жеңіп алды; сонымен қатар Роберт Ф. Кеннеди қорының сыйлығына ие болды. «Өлімді таңдау», кейбір елдерде «Өліммен кездесу» деп шығарылған, 8-ші «Егіздер» сыйлығында ақпараттық немесе деректі бағдарлама немесе сериядағы үздік режиссура сыйлығын жеңіп алды. Кейбір елдерде «Өзін-өзі өлтіруге баратын турист» деп шығарылған, Dignitas тобының көмегімен Крейг Эверттің өзін-өзі өлтіруін көрсететін фильм 23-ші «Егіздер» сыйлығында деректі бағдарлама немесе сериядағы үздік жазу сыйлығын және 2008 жылғы «Лео» сыйлығында үздік деректі бағдарлама сыйлығын жеңіп алды. 2008 жылдың желтоқсан айында Ұлыбританияда көрсетілгеннен кейін, бұл фильм елде үлкен қызығушылық тудырды. Associated Press агенттігінің хабарлауынша, «Документальді фильм Канада мен Швейцария телеарналарында, сондай-ақ көптеген кинофестивальдарда көрсетілді, онда ол көп дау тудырмады. Бірақ Ұлыбританияда, өзін-өзі өлтіру мәселесі бойынша пікір қақтығыстары жалғасып жатқан жерде, бұл фильм жаралы нәрсеге тиді». Осы кезде Заритский мен Сторринг Лос-Анджелесте тұрып жатқан. Олар ажырасып, 1995-1996 жылдары UC Берклидегі журналистика мектебінде Резидент-суретші ретінде болғаннан кейін, Заритский Ванкуверге көшіп кетті.

In 1986, Zaritsky and Storring were contracted by PBS to produce documentaries for Frontline. They would stay with Frontline for ten years, producing My Husband is Going to Kill Me, AIDS Quarterly: Born in Africa, My Doctor, My Lover, Choosing Death (aka An Appointment With Death), Romeo and Juliet in Sarajevo, Murder on Abortion Row, and Little Criminals. In 2006, Zaritsky produced and directed Right to Die? ; it premiered in 2007 and Frontline released it as The Suicide Tourist in 2010. At the 6th Gemini Awards, Zaritsky won the award for Best Writing in an Information/Documentary Program or Series for My Doctor, My Lover. My Husband is Going to Kill Me won the American Bar Association's Golden Gavel Award, and Romeo and Juliet in Sarajevo won the Alfred I. duPont–Columbia University Award. At the 5th Gemini Awards, AIDS Quarterly: Born in Africa won the Best Direction in a Documentary and Best Writing in a Documentary awards; it also won the won a Robert F. Kennedy Foundation Award. Choosing Death, released in some markets as An Appointment With Death, won the Best Direction in an Information or Documentary Program or Series at the 8th Gemini Awards. The Suicide Tourist, released in some markets as Right to Die?, which documented the assisted suicide of Craig Ewert by the group Dignitas, won the Best Writing in a Documentary Program or Series award at the 23rd Gemini Awards and the Best Documentary Program award at the 2008 Leo Awards. It also attracted extraordinary publicity in Britain when it aired there in December 2008. According to the Associated Press, "The documentary has been shown on Canadian and Swiss TV and at numerous film festivals, where it provoked little controversy. But it struck a raw nerve in Britain, where the divisive debate over assisted suicide remains unresolved." At this point, Zaritsky and Storring were living in Los Angeles. They divorced and, after spending the 1995–96 year as an Artist in Residence at the UC Berkeley Graduate School of Journalism, Zaritsky moved to Vancouver.

Тәуелсіз өндірістер

Заритский Point Grey Pictures компаниясын құрды (Сет Роген мен Эван Голдберг 2011 жылы құрған осы аттас компаниямен шатастырмау керек). Талидомид трилогиясын аяқтаудан және «Өлуге құқығы бар ма?» фильмін жасаудан басқа, ол Канада Ұлттық кино кеңесі үшін екі фильм – «Шаңғышылар» және «Жабайы жылқының құтқарылуы» фильмін өндірді. Ол сонымен қатар «Ерлер жыламайды: Простата қатерлі ісігі туралы әңгімелер», «Күлкінің ізімен: Әлемдегі ең күлкілі әзілді табу», «Колледж күндері, колледж түндері» және «Күлімсіреп кетіру» туындыларын жасады. «Колледж күндері, колледж түндері» фильмін жасау үшін Заритский Британдық Колумбия университетінің Театр, кино және шығармашылық жазу факультетінде кино өндірісі жөніндегі адъюнкт-профессор болды. 2003-2004 оқу жылында UBC-нің сегіз кино студенті 16 студенттің өмірін қадағалады. 6 сағаттық фильм CBC телеарнасының «Документальды фильм» арнасында үш бөлімге бөлініп көрсетілді. 20-шы «Жеміш» сыйлығында Заритский «Документальды фильмдер сериясындағы үздік режиссура» номинациясы бойынша жеңіске жетті. 2010 жылғы «Күлімсіреп кетіру: Өлім туралы музыкалық комедия» фильмі әнші және комедия актері Карла Зилбер Смитқа Лу Гериг ауруының диагнозы қойылғаннан кейін оның өмірін көрсетеді. 2010 жылғы Hot Docs Canadian International Documentary Festival фестивалінде фильм Hot Docs Award сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Ванкувер халықаралық кинофестивалінде «Көрермендердің таңдауы» сыйлығын, 2011 жылғы Седона халықаралық кинофестивалінде «Режиссерлердің таңдауы» сыйлығын, Милл-Вэлли кинофестивалінде «Көрермендердің таңдауы» сыйлығын, Калгаридің «Picture This» халықаралық кинофестивалінде «Фестивальдің үздігі» сыйлығын және 2011 жылғы Жаңа Зеландияның «Documentary Edge Film Festival» фестивалінде «Ең үздік» сыйлығын жеңіп алды. 2012 жылы «Шындықты білуге асығасың ба?» фильмін түсірді, онда Хантингтон ауруынан қайтыс болған үш отбасының тарихы баяндалады. Әр отбасының мүшелері ауруды тудыратын генді мұра еткен-емекенін білу үшін алдын ала тестілеуден өтті. «Шындықты білуге асығасың ба?» фильмі Yorkton Film Festival фестивалінде екі «Алтын қалыңдық» сыйлығын алды: «Үздік деректі фильм» (Ғылым/Медицина/Технология) және «Үздік режиссер» (Фантастика емес); сондай-ақ Columbus International Film & Video Festival фестивалінде «Ғылым + Технология» бөліміндегі «Үздік деректі фильм» сыйлығын және Okanagan Film Festival фестивалінде «Үздік деректі фильм» сыйлығын жеңіп алды. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2012 жылдың 13 қарашасында Knowledge Network телеарнасында өтті. 2017 жылы режиссер Дженнифер ДиКресс және оператор Майкл Савойе «Телевизиядағы мырза Заритский» атты деректі фильмін жасады, онда Заритскийдің мансабы мен оның жұмыс процесіне сахнадан тыс көрініс ұсынылады.

Zaritsky formed Point Grey Pictures (not to be confused with the company of the same name formed in 2011 by Seth Rogen and Evan Goldberg). In addition to completing the Thalidomide trilogy and making Right to Die?, he produced two films for the National Film Board of Canada—Ski Bums and The Wild Horse Redemption. He also created Men Don't Cry: Prostate Cancer Stories, No Kidding: The Search for the World's Funniest Joke, College Days, College Nights and Leave Them Laughing. To create College Days, College Nights, Zaritsky became Film Production Adjunct Professor in the Department of Theatre, Film and Creative Writing, at the University of British Columbia and, over the course of the 2003 04 academic year, had eight UBC film students follow the lives of 16 undergraduates. The 6 hour film aired in three parts on the CBC's Documentary Channel. At the 20th Gemini Awards, Zaritsky won for Best Direction in a Documentary Series. 2010's Leave Them Laughing: A Musical Comedy About Dying follows singer and comedian Carla Zilber Smith after she is diagnosed with Lou Gehrig's Disease. At the 2010 Hot Docs Canadian International Documentary Festival, the film won the Hot Docs Award for Best Canadian Feature Documentary Special Jury Prize. It also won the People's Choice Award for Best Canadian Documentary at the Vancouver International Film Festival, the Directors' Choice Award at the 2011 Sedona International Film Festival, the Audience Choice award for best Documentary at the Mill Valley Film Festival, Best of Festival at Calgary's Picture This International Film Festival, and Best on the Edge in New Zealand's 2011 "Documentary Edge Film Festival." In 2012 he directed Do You Really Want To Know? which recounts the stories of three families whose relatives died of Huntington's Disease. Members of each featured family underwent predictive testing to learn whether or not they have inherited the gene that causes the disease. Do You Really Want To Know? received two Golden Sheaf Awards at the Yorkton Film Festival: Best Documentary (Science/Medicine/Technology), and Best Director (Non Fiction); a Chris Award at the Columbus International Film & Video Festival for Best Documentary in the Science + Technology division, and the Best Documentary award at the Okanagan Film Festival. Its broadcast premiere was on 13 November 2012 on the Knowledge Network. In 2017, filmmaker Jennifer DiCresce and cinematographer Michael Savoie produced the documentary Mr. Zaritsky on TV, which reviews Zaritsky's career and offers a behind the scenes look at Zaritsky's process.

Жеке өмір және өлім

2010 жылы Заритский Ванкувердегі кәсіпкер, тамақ дайындаумен айналысатын Энни Клаттонға үйленді. Ол 2022 жылғы 20 наурызда 78 жасында Ванкувер қалалық ауруханасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның күйеуі, бір келіншегі және екі немересі бар еді. Қайтыс болған кезде Заритский өзінің өмірбаяндық кітабын жазып жатқан болатын.