Кіріспе

Гленн Гулд туралы отыз екі қысқа фильм – 1993 жылы түсірілген канадалық тамырлық фильмдер жинағы. Оны Франсуа Жирар режиссерлік еткен, ал сценарийін Жирар мен Дон МакКеллар жазған. Фильм бір мазмұн ретінде емес, 31 қысқа фильмнен тұратын серия ретінде ұсынылады. Сегменттерге құжатты фильмдер, Гулдты жақсы білген адамдармен сұхбаттасулар және Гулд өмірінен эпизодтардың қайта жандандырылуы кіреді. "Гулд Макларенмен кездеседі" бөлімінде Норман Маклареннің фильмдерінен алынған анимациялық шарлар қолданылған. Фильм жағымды пікірлер алды және төрт "Genie" сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Ең үздік фильм" сыйлығы да бар.

Сюжет

Гленн Гулд көшпенділік естеліктерімен, атап айтқанда, Симко көлі маңындағы отбасылық коттеджбен байланысты, бала кезінде бес жасында концерттік пианист болу туралы шешім қабылдағанын еске алады. Бірақ, шын мәнінде, оның анасы оған осы мансапты таңдап бергенін сендіреді. Ол кітаптарды оқудан бұрын нота оқуды үйренгенін және Иоганн Себастьян Бахтың музыкасын анасынан алғанын айтады. Кейін Гулд өзімен-өзі сұхбаттасып, 32 жасында концерттерден неге бас тартқанын сұрайды, оның орнына аудиториясымен бұқаралық ақпарат құралдары арқылы байланысуды жөн көреді. Гулд музыканттың, қаншалықты мейірімді болса да, қатал билеуші екенін еске салады. Радиодокументалды фильмдер жасау барысында Гулд «Солтүстік идеясы» атты туындымен айналысады, ол Солтүстік Канада халқының жалғыздығы мен оқшаулануына ортаның тигізетін әсерін көрсетеді. Бір медиа сұхбатында Гулд «Солтүстік идеясы» өзінің оқшаулану туралы түсірген бес деректі фильмінің бірі екенін, ал енді ол комедия түсіргісі келетінін, себебі ол мәнсіз нәрселерден шаршағанын айтады. Сұхбаттасушылар одан музыкалық кемелдігіне қалай қол жеткізгенін түсіндіруді талап етеді, бірақ фортепианода тым техникалық ойнауға қызығушылық танытпайды. Олар неге тек телефон арқылы сұхбат беруге талап ететінін сұрайды. Басқалар Гулдтың технологияға деген құштарлығының шынайы адамдардан қашықтығын сақтау үшін жасалған әрекет екенін күмәнданады. Нарықтар құлдыраған кезде, Гулд шейх Яманидің күзетшісінен Sotex Resources деген белгісіз компанияға инвестиция салу туралы ақпарат алады, ол барлау шартынан үлкен пайда көреді. Гулд қаржылық дағдарыстан пайда тапқан жалғыз клиент болады. Бірақ, оның досы Маргарет Паксу Гулдтың ванна бөлмесінде Валиум, Трифлуоперазин және Либракс сияқты түрлі дәрілердің көптеп сақталғанын байқайды. Гулд барлық дәріні бір уақытта қабылдап жатыр деген ойға күліп, Паксу оның мінез-құлқында ешқандай өзгеріс байқамайды. Туған күні жақындағанда, Гулд Орталық Еуропа мен Жапониядағы жақсы сатылымдарға қарамастан, оның жерлеуіне ешкім келмейді деп алаңдайды. Гулд 50 жасында инсульттан қайтыс болады. Оның туысы Джесси Грейг Гулдтың қателескенін, оның жерлеу рәсіміне көп адам келгенін айтады. Ол «Вояджер I» және «Вояджер II» ғарыш зондтарында, сыртқы интеллектімен байланыс орнату үшін ұшырылған, Бахтың музыкасы Гулдтың орындауында сақталғанын атап өтеді.

Даму

Rhombus Media 1979 жылы сол кезде әлі тірі болған пианист Гленн Гулд туралы фильм түсіру мақсатымен құрылды. Продюсер Нив Фичман: "Ол біздің ең үлкен құрметтейтін адамымыз еді. Сондықтан біз Гулдқа оны түсіру туралы ұсыныс жасамас бұрын, бірнеше қысқа фильм түсіруіміз керек деп ойладық". 1982 жылы Гулд қайтыс болғаннан кейін режиссер Франсуа Жирар 1990 жылы пианисттің өмірбаяны туралы фильм түсіру идеясын көтеріп, Фичманның жоспарларын жаңартып, қайта жандандырды. Жирар сценарийді Гулд орындаған Бахтың «Голдберг вариациялары» үлгісінде жасауды шешті. Концепция 32 бөлімге мүмкіндік бергендіктен, деректі, көркем және «абстрактілі» сахналардың үйлесімі пайда болды, Жирар: «Мен өзімнің ойынымды оның шегіне дейін ойнауға рұқсат бердім» деді. Бюджет 1,8 миллион долларды құрады. Фильмге сұхбат бергендердің арасында скрипкашы Ехуди Менухин де болды. Онда Бахтың «Голдберг вариациялары» және «Жақсы темперленген клавир» сияқты онымен байланысты шығармалар қосылды. Сондай-ақ, «Симко көлі» бөлімінде Рихард Вагнердің «Тристан мен Изольда» операсының прелюдиясы да орын алды. Sony Classical 1994 жылы CD форматында саундтрек альбомын шығарды. Бұл белгілі бір фильмдерге бейне құқықтарын алу стратегиясының бір бөлігі болды, ал CD шығарылымы АҚШ кинотеатрларындағы көрсетіліммен сәйкес келіп, сәуір айында өтті.

Сыни қабылдау

Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз берді, оны дәстүрлі биографиялық форматтан айырылып, көрермендерді Гулдтың өзінің орнына қоюға шақырды. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин оны ақылды және қызықты деп бағалады. "Вашингтон Пост" газетінің сыншысы Дессон Хоу бұл бөлімдерді қызықты және жақсы көрсететін деп сипаттады. Variety журналында Леонард Клэди оны суретшінің өнері мен оның туындыларын бейнелейтін сирек фильм деп атады. Newsweek журналында Дэвид Ансен оны "әдемі, салқын әзілді фильм" деп сипаттады. "Жаңа Республика" газетінің сыншысы Стэнли Кауффманн оның "құпиялы, бірақ қанағаттандырарлық, жарқын, әзілді, елікпейтін, құштар, жалғызбасты және адамгершілік" көріністер ұсынғанын айтты. Фильм Rotten Tomatoes сайтында 25 рецензия негізінде 92% рейтингке ие.

Мұра

Жирард пен МакКеллар өзінің келесі фильмі "Қызыл скрипка" (1998) үшін Гленн Гулд туралы отыз екі қысқа фильмнен бірнеше топ мүшелерін шақырды. Оператор Ален Дости, редактор Гаэтан Хуот және Феоре осы жобаға қайта қосылғандардың арасында болды. "Симпсондар" телесериалы 1996 жылғы 14 сәуірде көрсетілген "Спрингфилд туралы 22 қысқа фильм" атты эпизодымен фильмге құрмет көрсетті. A.V. Club 1996 жылы көптеген көрермендер бұл атауды түсінген болар еді деп хабарлады, сонымен қатар Animaniacs сериалы да 1996 жылы "Уакко Уорнер туралы он қысқа фильм" атты қысқа фильм шығарды.