Кіріспе

Перулік инквизиция 1570 жылдың 9 қаңтарында құрылып, 1820 жылы тоқтатылды. Инквизицияның Киелі кеңсесі мен трибуналы Перу вице-корольдігінің әкімшілік орталығы – Лима қаласында орналасқан.

Тарих

Испания инквизициясынан және ортағасырлық инквизициядан өзгеше, Перу инквизициясында билік пен шіркеудің екеуі де сот жүргізу үшін Корольдің келісіміне тәуелді болды. Офис құжаттарында еврейлерді, лютерандарды және мұсылмандарды анықтау үшін түрлі сынақтар жасалғаны, ал осы топтардың мүшелері өз нанымы үшін жазаланғаны, азапталғаны немесе өлтірілгені көрсетілген. 1813 жылы Кортестің қаулысымен алғаш рет таратылды. 1815 жылы қайта құрылды, бірақ олардың мақсаты енді француз энциклопедияшыларының идеялары мен осыған ұқсас мәтіндер болды, және қылмысқа айыпталған адамдардың көпшілігіне тек сынақ мерзімі берілді. Франкмасон Жозе де ла Сернаның вице-корольдікке тағайындалуы, ұлтшыл фракцияның күшеюімен бірге (екі фракция да Перу Тәуелсіздік соғысында бір-бірімен күресуге дайындалып жатқанда), Инквизиция өздігінен ыдырады.

Статистика

Эскандель берген деректерді қарастырғанда, алғашқы кезеңдерінде Соттың Еуропа халқын қадағалауға арналғаны анық көрінеді. Оған «ескі христиандар» деп аталатындармен қатар, еврей тегінен тараған, испандық Америка провинцияларына патшаның тікелей тыйымдауларын ескермей келген дін ауыстырушылардың ұрпақтары да кірді. Перу халқының басым көпшілігін жергілікті тұрғындар құрағанын атап өткен жөн, олар христиан дініне жаңадан келгендер ретінде Испания патшаларының қаулыларына сәйкес Соттың қарауынан тыс қалды. Сондай-ақ, айыпталушылардың арасындағы шетелдіктердің үлесінің жоғары болуы да көзге түседі, ол демографиялық көрсеткіштерден асып түседі. Бұл көрсеткіш 1532-1560 жылдар аралығында 8%-дан 12%-ға дейін бағаланған. Мұның себебі Испанияның жау мемлекеттерінің тыңшыларын бақылау қажеттілігімен байланысты мемлекеттік мүдделерге тікелей қатысты.

ЭТНИКАЛЫҚ ТОПТАР | ПРОЦЕС | ПАЙЫЗ
---|---|---
Испандықтар | 39 | 78.57%
Шет елдіктер | 86 | 17.30%
Метистер, қара және мулаттар | 21 | 4.13%
Барлығы | 498 | 100.00%

Жаза түрлеріне қатысты айтсақ, көпшілігі – 173 құрайтын, өзінен бас тарту жазалары басым. Бұл көрсеткіш жалпы жазаланғандардың 67%-ін құрайды. Осылайша, сотталғандардың үштен екісі өз қателіктерін мойындады, оларға көбінесе рухани жазалар мен процестің шығындарын төлеу немесе айыппұлдар қосылды. Ақталуға лайық деп танылғандардың саны 30, толық ақталғандардың саны 29 болды, ал процестер 8 рет тоқтатылды. 6 адам өлім жазасына кесілді және 9 адамның бейнесі өртелді. Өртке кесу жазасы алғандардың арасында 5 португалдық иудаизмділер болды: Люсена де Балтасар, Дуарте Нунес де Сеа (екеуі 1600 жылғы автодафеде), Дуарте Энрикес, Диего Лопес де Варгас және Грегорио Диас Таварес (1605 жылғы автодафеде). Лималық Хуан Баутиста дель Кастильо сенімге қарсы ұсыныстар жасағаны үшін осы Сот тарихында бағанаға байланған жалғыз адам болды, ол қаланың арасында үлкен дау-дамақ тудырды.

Лима соты өлім жазасына кесіп (1569 - 1820)

САНДАР ПАЙЫЗЫЖудейленушілер2371.88%Протестанттар618.75%"Пропозициялар"26.25%"Алумбрадолар"13.12%Барлығы32100.00%