Кіріспе

Вице-король басқарған саяси бірлік. Вице-корольдік – вице-король басқарған саяси бірлік болған. Ол XVI ғасырда испандықтардың Американы жаулап алу кезінде пайда болған.

Испания империясы

Вице-корольдік (lang es) – испан монархиясының 16 ғасырда теңіз арты аумақтарын басқару үшін құрған жергілікті саяси, әлеуметтік және әкімшілік институт. Испания империясының кең аумақтарын вице-корольдер басқарды, олар аймақтың губернаторлары болды, бұл аймақ колония емес, империяның провинциясы ретінде қарастырылды және Пенинсулалық Испанияның кез келген провинциясымен тең құқықтарға ие болды.

Американың Вице-корольдіктері колониялар ма, әлде провинциялар ма деген дау

Адвокат Фернандо де Тразегниестің айтуынша, вице-корольдіктердің мәртебесі Үнді мемлекеттері арасындағы патшалықтармен бірдей болған, ал Derecho Indiano-да құқықтық плюрализмнің қабылданғаны, Тақтың пайдаланушылық колониализмді (жергілікті институттарды, вассал халықтың әлеуметтік-экономикалық құқықтарын қорғайтын, жаулап алу құқығымен сылтау айтып елемейтін) енгізуге тырыспағанын көрсететін жеткілікті дәлел болды, егер Испан монархиясының саяси интеграциясы Еуропадағы басқа аумақтарындағыдай, дәстүрлі және біріккен монархияның ерекшеліктеріне негізделген болса. Бұл туралы Республика де Индиос құрылуы куә бола алады, онда жергілікті әдет-ғұрыптық құқықтың саяси дәстүрлері біріккен монархияны құрайтын бірнеше мемлекеттердің ішінде мемлекет ретінде сақталды, немесе испан конкистадорларының жаңа жерлердің табиғи иелерімен (туған жерлік ақсүйектер мен басшылар) келісімдер жасасуы, жаулап алуды табиғи құқық бойынша заңды ету және оларды иелік ету жүйесіне енгізу, жергілікті халықтың егемендігіне құрмет көрсету және олардың этникалық биліктерінен құқықтарын жоқ қылуға болмайтын, тек одақ шарты арқылы испан империясына қосылуға болатын (мұндай шартының шарттарында жергілікті егеменнің, жалпы үнділердің қорғаушысының үлесі болуы керек еді). Сонымен қатар, Испания империясы мен Индиялар Кеңесі Американың вице-корольдіктерін фабрикалар немесе әкімшілік колониялар сияқты иеліктер ретінде қарастырмады, басқа империялардың өз еуропалық емес иеліктерінің тума халқына қатысты меркантилистік тәсілдерінен айырмашылығы, керісінше, вице-корольдіктерді Кастилия Королінің басқа провинцияларымен (Индия заңдарына сәйкес) тең дәрежедегі теңіз арқылы провинциялар ретінде қарастырды, олардың ажырамас бөлігі болды. Тіпті "колония" сөзі 17 ғасырға дейін испан монархиясының Индияға қатысты ешқандай заңды құжатында қолданылмады, ал Бурбондар келгеннен кейін ол жаңа аумақтардағы адамдардың қоныстануының классикалық этимологиялық мағынасында қолданылды, экономикалық пайдаланудың қазіргі мағынасында емес. Бұл империяның соңғы кезеңінде Жоғарғы Орталық Хунтаның (Пенинсула соғысының ортасында Испанияның заңды өкілі) ресми мәлімдемелерімен расталды. Мұндай мәлімдемелер Кадис кортесіндегі американдық өкілдер, мысалы, перулік Висенте Моралес Дуарес тарапынан күмән тудырмады. Дегенмен, бұл мәселе бойынша тарихи пікірталастар бар, олардың арасында (ұлтшыл немесе колониалистік мектеп) бұл тек қағаздағы де-юре позициялар еді, ал әлеуметтік динамикадағы де-факто шындық емес (ревизионистік мектеп) деген пікірлер бар. Анник Лемпериер сияқты авторлар испандық шындықтағы "колониялық" ұғымын испандық американдық тәуелсіздіктің идиллиялық көрінісін дамытуға ұмтылған тарихшылардың идеологиялық мақсатына қызмет ететін анахронистік ұғым деп санайды, испан империясының тарихын ғылыми сипаттаудан гөрі, оның себептерін анықтау үшін колониялық ұғымның қазіргі тарихнама берген сырттай "объективті" пайдалылығына күмән келтіреді (яғни, американдық әлеуметтік құрылымдар, Үнділердің патшалықтары мен вице-корольдіктері экономикалық пайдалану мен метрополияға тәуелділік үшін институционалды түрде қалыптасқан деген жасанды консенсус бар, олардың империяның ажырамас бөлігі болуының орнына, Еуропалық иеліктері сияқты).

Үндістан

Үндістан 1858 жылдан 1947 жылға дейін Үндістанның генерал-губернаторы және вице-королі билік етті, бұл лауазым көбінесе "Үндістанның вице-королі" деп аталатын.

Ирландия

Ирландияның лорд-лейтенанты, Вильям дәуірінен тәуелсіздікке дейін Ирландиядағы британ монархиясының өкілі болған, сонымен қатар Ирландияның вице-королі деп те аталатын.