Кіріспе
1948 жылғы 18 сәуірде Италияда Италия Республикасының бірінші Парламентін сайлау үшін жалпы сайлаулар өтті. 1948 жылғы ақпанда Чехословакияда Кеңес Одағы қолдаған төңкерістен кейін АҚШ Орталық Еуропадағы Кеңес Одағының ниеттеріне алаңдады және егер Италия коммунистік партиясы (PCI) мен Италия социалистік партиясы (PSI) құрамындағы солшыл Халықтық Демократиялық Фронт (Италиялық аббревиатурасы: FDP) 1948 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетсе, Италияның Кеңес Одағының ықпал аймағына тартылуы мүмкін деп қорқыды. Сайлау науқанының соңғы айы басталған кезде Time журналы FDP жеңісі Италияны "апаттың алдына" жеткізеді деп мәлімдеген мақала жариялады. Осыдан кейін АҚШ Христиан демократиясы (DC) басқаратын орталықшыл коалицияны қаржыландырып, Италияда антикоммунистік үгіт жүргізу арқылы сайлауға араласты. АҚШ Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) Кеңес Одағы FDP коалициясына үлкен қаржы көмегі көрсеткенін мәлімдеді. Алайда, PCI бұл мәлімдемені жоққа шығарды және Кеңес Одағынан күткен қолдау жетпеді деп наразылық білдірді. DC коалициясы сайлауда үлкен артықшылықпен жеңіске жетіп, FDP коалициясын жеңді. DC коалициясы 1947 жылғы мамырдағы дағдарыс кезінде үкіметтік коалициядан шығарылған және үкіметке қайта қабылданбаған солшылдарсыз үкімет құрды.
General elections were held in Italy on 18 April 1948 to elect the first Parliament of the Italian Republic. After the Soviet backed coup in Czechoslovakia in February 1948, the U. S. became alarmed about Soviet intentions in Central Europe and feared that Italy would be drawn into the Soviet sphere of influence if the leftist Popular Democratic Front (Italian abbr. : FDP), which consisted of the Italian Communist Party (PCI) and the Italian Socialist Party (PSI), were to win the 1948 general election. As the last month of the election campaign began, Time magazine published an article which argued that an FDP victory would push Italy to "the brink of catastrophe". The U. S. consequently intervened in the election by heavily funding the centrist coalition led by Christian Democracy (DC) and launching an anti communist propaganda campaign in Italy. The U. S. Central Intelligence Agency (CIA) claims that the Soviet Union responded by sending exorbitant funds to the FDP coalition. However, the PCI disputed this claim and, in contrast, expressed its discontent with what it perceived as a lack of support from the Soviets. The DC coalition won the election by a comfortable margin and defeated the FDP coalition. The DC coalition went on to form a government without the leftists, who had been expelled from the government coalition in the May 1947 crises and remained frozen out.
Сайлау жүйесі
Конституциялық жиналысты сайлау үшін екі жыл бұрын таңдалған таза партиялық тізімдегі пропорционалды өкілдік Депутаттар палатасы үшін қабылданды. Италия провинциялары 31 сайлау округіне бөлінді, әрқайсысы үміткерлер тобын сайлады. Әрбір сайлау округінде орындар Империали квотасымен ең үлкен қалдық әдісін қолдана отырып, ашық тізімдер арасында бөлінді. Қалған дауыстар мен орындар ұлттық деңгейге ауыстырылды, онда ұлттық лидерлердің арнайы жабық тізімдері Hare квотасын пайдалана отырып, соңғы орындарды алды. Сенат үшін 237 бірмандатты округ құрылды. Кандидаттар сайлау үшін үштен екі көпшілік дауысқа ие болуы керек болды, бірақ осылайша тек 15 үміткер сенатор сайланды. Қалған барлық дауыстар мен орындар партиялық тізімдерге және аймақтық округтерге біріктірілді, онда Д’Хондт әдісі қолданылды: тізімдер ішінде ең жоғары көрсеткішті кандидаттар сайланды. Бұл сайлау жүйесі Италияда стандартқа айналып, 1993 жылға дейін қолданылды.
Науқан
Бұл сайлау Италияның демократиялық дәуіріндегі сөздік агрессия мен фанатизм жағынан теңдессіз болып қала берді. Тарихшы Джанни Корбидің сөзіне сүйенсек, 1948 жылғы сайлау "италия тарихындағы ең құштар, ең маңызды, ең ұзақ, ең лас және ең беймәлім сайлау науқаны" болды. Сайлау итальян қоғамының болашағына қатысты екі балама көзқарас арасында өтті. Оң жақта – Рим католиктік, консервативті және капиталистік Италия, оны үкімет құраған Де Гасперидің Христиан-демократтар партиясы ұсынды. Сол жақта – Кеңес Одағымен байланысты, зайырлы, революциялық және социалистік қоғам, оны ПКИ жетекшілігіндегі FDP коалициясы білдірді. Тағы бір лозуинг: "Дауыс беру кабинасының құпиясында Құдай сені көреді – Сталин көре алмайды". FDP науқаны тұрмыс деңгейіне баса назар аударды және БҰҰ-ға қатысу (Кеңес Одағы вето құқығын қолданды), Югославияның Триест қаласына бақылауы, сондай-ақ американдық қаржылық және азық-түлік көмегінен айырылу сияқты сыртқы саясаттың ұятты мәселелерін талқыламауға тырысты. PCI FDP коалициясын басқарды және PSI-ді тиімді түрде ықпалсыз қалдырды, оның парламенттік мандаттары мен саяси ықпалы төмендеді. PSI сонымен қатар Джузеппе Сарагат жетекшілігіндегі социал-демократтық фракцияның бөлінуінен зардап шекті, ол сайлауға Социалистік Бірлік тізімімен қатысты. ПКИ өзінің радикалды мүшелерін бақылауда ұстау қиындықтарына тап болды, олар соғыстан кейінгі кезеңде зорлық-зомбылық актілеріне қатысты. Зорлық-зомбылықтан зардап шеккен аймақтар (мысалы, Эмилияның "Қызыл үшбұрышы" немесе Генуя мен Савона маңындағы Лигурияның бір бөлігі) бұрын Бенито Муссолини режимі кезінде фашистердің және Италияда одақтастардың шабуылы кезіндегі итальяндық қарсылық қозғалысының қатыгездік оқиғаларын көрген.
Шетелдік араласу
1948 жылғы жалпы сайлауға Кеңес Одағы мен АҚШ арасындағы суық соғыс зор ықпал етті. Сайлауда жеңіліске ұшыраған ПКИ басшысы Палмиро Тольятти 22 сәуірде былай деді: «Сайлаулар еркін өтпеді. Демократиялық фронтқа дауыс берсе, елді аштыққа ұшырату қаупімен қорқытып, ERP көмегін тоқтату сияқты қатыгез шетелдік араласу жасалды. Коммунистерге дауыс берген қалалар мен аймақтарға қарсы атом бомбасын қолдану туралы астыртын қорқыту болды». АҚШ үкіметінің «Америка дауысы» радиосы 1948 жылдың 24 наурызынан бастап Италияға қарсы коммунистік үгіт-насихат тарата бастады. ЦРУ өз мойындауынша, «орталық партиялар» деп атағандарына 1 миллион АҚШ доллары (қазіргі шақтағы құны) бөлді және ПКИ басшыларын қаралау үшін жалған хаттар жариялады деп айыпталды. 1947 жылғы Ұлттық қауіпсіздік заңына АҚШ президенті Гарри Трумэн қол қойды, ол шетелде құпия операциялар жүргізуге мүмкіндік берді. АҚШ агенттіктері он миллион хат жіберді, қысқа толқынды радиоарналар арқылы көптеген хабарлар таратты, кітаптар мен мақалалар басып шығаруға қаржы бөлді. Бәрі де итальяндықтарды коммунистер жеңіске жеткен жағдайда болатын «салдарлар» туралы ескертті. Жалпы алғанда, АҚШ ПКИ-ге қарсы мақсаттар үшін елге 10 миллионнан 20 миллион долларға дейін (қазіргі шақтағы құны) қаржы жұмсады. ЦРУ сайлауға араласу үшін ресми емес қаржы көздерін де пайдаланды: Маршалл жоспарымен байланысты Экономикалық ынтымақтастық басқармасынан миллион доллар және 10 миллион доллардан астам нацистік ақша антикоммунистік үгіт-насихатқа бағытталды. ЦРУ қызметкері Ф. Марк Уайатт: «Біз таңдалған саясаткерлерге ақша жеткізіп, олардың саяси және сайлау науқанына қатысты шығындарын, плакаттар мен үнқағаздарды төледік» деді. Уайатт сондай-ақ сайлау алдында ПКИ-ге Совет Одағынан айына 10 миллион долларға дейін қаржы түскенін және итальян билігі кеңестік тараптың іс-әрекетінен хабардар болғанын мәлімдеді. Итальяндық тарихшы Алессандро Броги ЦРУ-ның мәлімдемесін «әстеусіз әңгіме» деп жоққа шығарды және Совет Одағы Италиядағы жағдайға байланысты «соңғы минуттағы дипломатиялық және қаржылық шараларға» барыпты, себебі Италиядағы бейтараптық АҚШ-тың Шығыс Еуропаға араласуына үлгі болар деп қорқыпты. Соғыстан кейінгі жылдары ПКИ-нің жетекші тұлғасы Пьетро Секкья мен Совет Одағының басшысы Иосиф Сталин арасындағы достық кездесулерге қарамастан, кеңестік тарап Италияға қаржылай көмек көрсетуден тартынды. Христиан-демократтар 1948 жылғы сайлауда 48 пайыз дауыспен жеңіске жетті, ал FDP 31 пайыз дауыс алды. ЦРУ-ның саяси жағдайға ықпал ету тәжірибесі келесі 24 жыл бойы Италиядағы барлық сайлауда қайталанды. Ирландия үкіметі елдің терең католиктік нанымына байланысты, сайлауға да араласты. Қазіргі заманғы шақтағы 2 миллион еуроға баламалы соманы Ирландия елшілігі арқылы Ватиканға жіберіп, содан кейін католик саясаткерлеріне бөліп берді. Ирландияның Ватикан елшісі Джозеф Уолш «Azione Cattolica» ұйымын жасырын қаржыландыруды ұсынды.
The Christian Democrats eventually won the 1948 election with 48 per cent of the vote, and the FDP received 31 per cent. The CIA's practice of influencing the political situation was repeated in every Italian election for at least the next 24 years. The Irish government, motivated by the country's devout Catholicism, also interfered in the election by funnelling the modern day equivalent of €2 million through the Irish Embassy to the Vatican, which then distributed it to Catholic politicians. Joseph Walshe, Ireland's ambassador to the Vatican, had privately suggested secretly funding Azione Cattolica.
Нәтижелер
Христиан демократиясы үлкен жеңіске жетіп, дауыстардың 48,5 пайызын алып, Өкілдер палатасында 305 орын мен Сенатта 131 орын иеленді. Екі палатада да абсолютті көпшілікке ие болғандықтан, Христиан демократиясының жетекшісі және премьер-министр Алсиде Де Гаспери тек Христиан демократиясынан ғана үкімет құра алатын еді. Бірақ ол либералдар, республикашылдар және социал-демократтармен «орталықшыл» коалиция құрды. Де Гаспери парламенттік сессия ішінде үш министрлік құрды: біріншісі, либералдардың оңшыл саясатты күткендіктен бас тартуынан кейін 1950 жылы екіншісі, және социал-демократтардың солшыл саясатты күткендіктен бас тартуынан кейін 1951 жылы үшіншісі. Жаңа республикалық конституцияның қағидасына сәйкес, 1924 жылғы жалпы сайлауда сайланған және 1926 жылы Ұлттық фашистік партиямен қызметтен алынған барлық тірі демократиялық депутаттар алғашқы республикалық Сенаттың мүшелері атанды.
Сайлау округі бойынша
Сайлау округінің жалпы орын саны DCFDPUSBNUS–PRIPRIPNMOthersInd. Пьемонт178621Аоста аңғары11Ломбардия3118103Трентино-Альто-Адидже642Венето191441Фриули-Венеция-Джулия6411Лигурия8431Эмилия-Романья176911Тоскана15771Умбрия633Марке7421Лацио161051Абруццо642Молизе22Кампания211142112Апулия158511Базиликата6321Калабрия10532Сицилия221251112Сардиния63111Барлығы237131728744344