Кіріспе

"The Entertainer" – 1960 жылы түсірілген британдық әлеуметтік драмалық фильм, режиссері – Тони Ричардсон, продюсері – Гарри Солтцман. Сценарийі Джон Осборн мен Найджел Кнейлдің сол аттас пьесасы негізінде жазылған. Фильмде Лоренс Оливье Арчи Райс рөлінде ойнайды, ол – музыкалық зал дәстүрі тарихқа айналып, жеке өмірі күйреген кезде де мансабын сақтап қалуға тырысатын, өте жақсы емес музыкалық зал сахнасының артисі. Оливье "Оскар" сыйлығының "Ең үздік актер" номинациясына ие болды.

Сюжет

1956 жылы жас лондондық сурет мұғалімі Жан Райс отбасына бару үшін теңіз жағалауындағы курортқа сапар шегеді. Ол күйеу жігіті Грэхаммен ұрысып, эмоциялық тұрғыдан шарлап қалған, ол онымен бірге Африкаға көшіп кетуін қалайды. Сонымен қатар, ол Суэц каналы дағдарысы туралы қатты алаңдайды, өйткені оның сарбаз ағасы Мик соғысқа кеткенін көрді. Ол премьер-министр Энтони Иденге қарсы бағытталған Трафальгар алаңындағы бейбіт митингке қатысты. Курорттың соғысқа дейінгі гүлденген кезеңнен төмендегенін және қазір маусымның ортасында болғанына қарамастан, адамдардың азайып бара жатқанын ол байқады. Әкесі Арчи Райстың (Оливье) музыкалық залдағы қойылымына қызығушылық танытпайтын көрермендердің аз саны жиналады. Оның отбасы қатты дағдарыста, сүйікті әдесі Билли, бір кезде музыкалық залдағы ең танымал жұлдыздардың бірі, Арчимен, Арчидің екінші әйелі Фибимен және Арчидің ұлы Фрэнкпен тыныш зейнеткерлікте өмір сүреді. Жан әкесі ойнайтын театрға барады. Ол банкрот болып, ішімдікке тәуелді, ақшасы жетіспейтін және қарыздармен қудаланатын (салық инспекциясы және жалақысын төлемеген актерлер) адам. Оның сыншыл ұлы Фрэнк оны жақсы көреді, ал әкесі оған көңіл жасайды, бірақ Фибимен қарым-қатынасы шиеленіскен. Ол әйелдерге құмар, ал Фиби оның мінез-құлқынан хабардар және отбасы мүшелеріне ашық айтады. Ол көбінесе ішімдік ішіп отырады. Арчидің соңғы қойылымы аяқталуға жақын болғандықтан, ол қысқы маусымға жаңа қойылымды ұйымдастыруға тырысады. «Мисс Ұлыбритания» сұлулық конкурсының жүргізушісі ретінде ол екінші орын алған Тина Лапфордты баурап алады. Көп ұзамай ол онымен махаббатқа түседі. Тинаның бай және амбициялы ата-анасы оның сахналық мансабын қалайды және ол жаңа қойылымға қатысқан жағдайда Арчидің жаңа қойылымын қаржыландыруға дайын. Олар қол алысып келісімге келеді. Осы оқиғалар орын алып жатқанда, радио Миктің Суэцте египеттік әскермен болған қақтығыстан кейін тұтқындалғанын хабарлайды. Арчи жаңалықты және отбасының алаңдауын елемейтіндей көрінеді. Ол тоқтап қалған мансабын қайта жандандыру арманына берілген. Жан бұл туралы әкесіне айтады. Билли ұлының мүддесін ойлап, келесі қойылымға ақшаның жоқтығын білмей, Тинаның ата-анасына барып, Арчидің үйленгенін және банкрот екенін айтады. Олар Арчимен байланысты үзеді. Арчи оқиғаның бұрылысын әлі сезіне алмай тұрғанда, Мик египеттіктердің қолынан қаза тапқанын естиді. Миктің денесі елге қайтарылады және қала тұрғындары аза тұту рәсіміне қатысады. Оның ерлігі үшін Виктория орденімен марапатталатыны хабарланды. Арчи әлі де мансабымен айналысып, отбасының қалай қирап жатқанын байқамайды. Оның жеңешесі отбасына Канадаға көшіп, қонақүйді басқаруға көмектесуді ұсынады, бірақ Арчи одан бас тартады. Оның орнына ол импресарионы жаңа қойылымды ұйымдастыруға көндіреді, онда Лэпфордтың қаржыландыруын тоқтатуға ниетті әкесі басты рөлде ойнайды. Билли жасы үлкен болса да, әлі де өте танымал және оның сахнаға оралуын көпшілік талап етеді. Премьера кешінде Билли сахнаға шығуға аз қалғанда құлап, қайтыс болады, бұл отбасының толық ажырасуына себеп болады. Фиби мен Фрэнк Канадада жаңа өмір құруға бел буса, Арчи Англияда қалуға ниетті, тіпті ол түрмеге түсуі мүмкін болса да. Фильм Арчидің бейжай көрермендер алдында соңғы өнер көрсетуімен аяқталады.