Кіріспе

Либериялық саясатшы Тогба Нах Типотех (1941 жылы туған) - экономист, педагог және саясаткер, үш сайлауда президенттікке кандидат болған. Ол үш онжылдықтан астам уақыт бойы Либерияда және бүкіл Африкада адам құқықтарын, бостандықтарды, конституциялық билікті және дамумен бірге өсуді дамыту жөніндегі демократиялық іс-шараларға белсене қатысып келеді. Ол Африкада әділдік үшін қозғалыстың (MOJA) президенті; Либерияның саяси партияларының альянсы - ынтымақтастық жасайтын саяси партиялардың (CPP) құрылтайшы төрағасы; Либерияның ең көне үкіметтік емес даму ұйымы - Susukuu Incorporated (1971 ) құрылтайшысы және бас директоры болды.

Ерте өмір

Тоғба Нах Типоте 1941 жылы Монровияда Гранд-Кру округінің преподобный және миссис Сэмюэл Тоғба Робертс отбасында дүниеге келген. Ол Батыс Африка колледжінде (орта мектепте) және Либерия университетінде білім алған. Ол 1963 жылы маусымда Огайо университеті (Афина) және АҚШ-тың Колумбус қаласындағы Огайо мемлекеттік университетінде экономика саласында бакалавр және магистр дәрежесін алды. 1969 жылы Гарвард университетінде / Біріккен Ұлттар Ұйымының Экономикалық даму жөніндегі арнайы қорының мүшесі ретінде Небраска университетінде оқып жүріп, экономика ғылымында докторлық дәрежесін алды. 1970-ші жылдардың басында Типотех экономика кафедрасының доценті, экономика кафедрасының төрағасы және Либерия университетінің менеджмент зерттеу институтының директоры болды (1971-1974). Либерияның ұлттық теннис чемпионы болды.

Саяси мансап

1973 жылы Типотех Африкадағы әділдік қозғалысын (MOJA) құрды, бұл солтүстік Африкадағы саяси ұйым, ол 1970 жылдары Либериядағы әлеуметтік әділдік пен демократия үшін күресте маңызды рөл атқарды. Ол Либерия президенті Уильям Р. Толберттің бюджеттік кеңесшісі болып қызмет етті, бұл жағдайда ол үкіметтік ысырапшылық туралы алаңдаушылық білдірді және мемлекеттік басқару реформаларын қолдады. Ол президент Толбертті құлатқан Сэмюэл К. Доу режимі кезінде бірінші жоспарлау және экономикалық істер министрі (1980-1981) болды, бірақ 15 ай қызмет еткеннен кейін үкімет тарапынан адам құқықтарын бұзуды себеп ретінде келтіріп, орнынан кетті. 1983 жылы Либерия халық партиясы (ЛПП) МОЖА-ның сайлауалды қанаты ретінде құрылды. Либерияның 1997 жылғы сайлауында Типотех LPP президенттік кандидаты ретінде қатысып, 1,61% дауыс жинады. 2005 жылы Либерияда өткен сайлауда Типотех LPP және тағы бір ардагер оппозициялық қозғалыстың - Біріккен халық партиясының (БҰП) альянсы - Бейбітшілік және демократия үшін альянс атынан үміткер болды, ол 2,3% жеңіп алды. 2011 жылғы Либериядағы сайлауда ол Либерияның бостандық альянсы партиясының (FAPL) кандидаты болды. Бірінші турда жеңілгеннен кейін ол екінші турда Эллен Джонсон Сэрлифті қолдады, оның айтуынша, партияның шешімі қоғамдық ашықтық мәселесіне негізделген, екі партияның байқауы мен бағалауына байланысты болды. Типотех сонымен қатар бизнесмен, Кукаторнон қайта құру корпорациясының басқарма төрағасы және бас атқарушы директоры болып қызмет етеді. Өзінің стипендиялық бағдарламасы арқылы ол Либерияның барлық аймақтарынан жүздеген студенттерді (негізінен балаларды) Либерияның мектептері мен колледждеріне жібереді. Ол Лофа округінің бұрынғы Фатту Каннех ханымға үйленді және олардың асырап алынған ұлы бар, ол бұрынғы әскери сарбаз Чарльз Тейлордың NPFL-нен шыққан бала. Өзінің құрметті адамдары үшін ол "жер бетіндегі жалғыз адам" ретінде белгілі, 1997 жылы Тейлордың сайлау жеңісінен кейін Либерияда қалған жалғыз президенттік кандидат. Америкадағы президент сайлауының соңғы аптасында Обаманың футболкасын киген Типоте Демократиялық партияның Барак Обамасын қолдап, Обама сайлауда жеңіске жетеді деп болжады. Ол АҚШ, Нидерланды, Мозамбик, Гана, Оңтүстік Африка және басқа да елдерде халықаралық даму саласында, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесінде: Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы (ФАО), Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму конференциясы (ЮНКТАД), Халықаралық валюта қоры (ХВҚ), Африка экономикалық қоғамдастығы (ЕЭК) және Халықаралық қайта құру және даму банкі (ХҚДБ) және басқалар.