Кіріспе

Asubpeeschoseewagong First Nation (осылай-ақ Grassy Narrows First Nation немесе Asabiinyashkosiwagong Nitam Anishinaabeg деп те аталады) - Канаданың Онтарио штатындағы солтүстік Кенорада тұратын Ожибве алғашқы халықтарының тобы. Олардың жер бедері - ағылшын өзені 21 Үнді резерваты. 2019 жылдың қазан айына қарай оның тіркелген халқы 1595 адам, оның ішінде қорықтағы халқы 971 адам. 2023 жылдың қазан айына қарай қоғамда 1608 адам тіркелген. Олар 3-ші шартқа қол қойды.

Экологиялық апаттың жалпы көрінісі

Грасси көлдерінің ұрпақтары 1962 және 1970 жылдар аралығында Грасси Найроустың жоғары ағысындағы Драйден целлюлоза және қағаз фабрикасының Уабигуон өзеніне шамамен он тонна сынап құйылуының физикалық, әлеуметтік және экономикалық шығындарынан зардап шегеді. 2020 жылдың көктемінде федералды үкімет Grassy Narrows компаниясымен "көктемірге уланудан зардап шеккендерге арналған 20 миллион долларлық клиника салу" туралы келісімге келді.

Бастапқы тарихы

Асубпишозевагонг халқы әрқашан Уабигуон өзенінің бойында өмір сүргенін айтады, бұл өзен Рали көлінен Драйден, Онтариодан Уабигуон көлінен ағып, ағып, ағылшын өзеніне қосылады. Ол Орман көліне солтүстік-шығыста орналасқан. Тарихшылар Солтүстік Оджибвейдің ата-бабалары еуропалықтарға алғаш рет қазіргі Солт-Сте. Мари, Онтарио және сол себепті Саульто атауын алды. Олардың аумағы Үлкен көлдердің солтүстік жағалауында, Мичипикотен шығанағынан Гурон көлінің Джорджия шығанағына дейін орналасқан. Солтүстік Американың тері саудасына қатысу бастапқыда басқа тайпалар тұтқындаған терілерді сату арқылы болды, бірақ көп ұзамай Саультоу тұтқын жасау дағдыларын меңгеріп, өнімді тұтқын салу жерлерін іздегендіктен қазіргі жерлеріне көшіп кетті.

XIX ғасыр

1871 жылы Грасси Нароуз бірінші ұлысы басқа ожибвей тайпаларымен бірге Канада үкіметімен, Корольдікпен, Виктория патшайымның тұлғасында, солтүстік-батыстағы Онтарио мен шығыс Манитобадағы үлкен жер телімдеріне аборигендік құқық беру туралы келісім жасады. Алғашында, жердің кең жер учаскесі, әр отбасы үшін бір шаршы мильге дейін жер, Уабигуон ағылшын өзенінің жүйесіндегі қолайлы жерде тайпаның пайдалануы үшін қалдырылды. Олар өздерінің бұрынғы иелік еткен жерлерінің пайдаланылмайтын бөліктерін аңшылыққа, балық аулауға және тұтқындауға рұқсат алды; үкімет мектептер құруды және аңшылық үшін оқ-дәрі, тор жасау үшін жіп, ауыл шаруашылығы құралдары мен керек-жарақтары және тайпаға аз мөлшерде ақша беруді міндет етті. Алкогольді ішімдіктерге қатаң тыйым салынды. Алғашқы 3-ші келісімде Ожибвайдың маусымдық іс-әрекеттері мен дәстүрлі мәдени практикасы сақталды. Халық жерді игерумен, дәстүрлі өмір салтымен айналысуын жалғастырды. Әр тайпа кішкентай алаңдарда бүркеме үйлерде тұратын; көбінесе ең жақын көршіге 1 шақырымдай қашықтықта. Әрбір жер учаскесі балық аулау мен аң аулау алаңдарына қолжетімділігі және бау-бақшаға жарамдылығы үшін таңдалды. Қыста олар Гудзон шығанағы компаниясының аулауына, жазғы мезгілде бау-бақшаға және жабайы көкжидек жинауға жұмсалды, олар терілерімен бірге керек-жарақ үшін сатылды. Картоптар жалпы жер учаскесінде өсірілді. Күзде жапайы күрішті өзеннің жағалауынан жинап, сақтау үшін дайындады. Мұскат құйрықтары көп болды және оларды жем-шөп пен тері үшін ұстады. Қорықта елен мен қашар бар еді, олар ет үшін аңға түсіп, балықпен толықтырылды. Бізге аң аулау мен балық аулау бойынша нұсқаушы, сондай-ақ туристердің қонақ үйлерін тазарту ісі де ұсынылды. Ал ақ адамдар резервацияға жылына бір рет келетін келісім агентімен ғана кіретін. Қорық жеріне тек қана каноэмен немесе ұшақпен кіруге болатын. Оджибуайлар 1873 жылы 3-ші келісімге қол қою арқылы өздерінің аумағына Канадаға иелік етті. Мектептің меншігі Каньон көлінің оңтүстік-шығыс шетінде, шағын шығанақта орналасқан. Мектептен алыс емес жерде CNR станциясы бар еді. Мектепті байланыстыратын жол жасалды. Мектепке негізгі кіру жолы баржамен жеткізілетін, ол керек-жарақтар, жабдықтар, мал және оқушыларды әкелетін. 1912 жылы қазіргі Киуатин деп аталатын жер Онтарио провинциясына қосылды.

1950-2000 жылдар

1963 жылы федералды үкімет Грасси Нароуз тобының жерін ағылшынның Уабигуон өзеніне жақын жаңа қорыққа көшірді. Бұл "Канададағы ең үлкен экологиялық апаттардың бірі". 1985 жылы Онтарио провинциясы Драйден зауытына және кез келген болашақ иелеріне кең көлемде өтемақы берді, зауытқа және оның сынап құюына байланысты барлық экологиялық міндеттемелерді өз мойнына алды". 1997 жылы Онтарио үкіметі Abitibi Consolidated Inc. компаниясына ағаш кесу үшін орман шаруашылығы лицензиясын берді.

2000 жылдар

2002 жылы жергілікті тұрғындар өз аумақтарында ағаш кесуді болдырмау үшін Grassy Narrows жол тосқауылдарын бастады. Блокада 2023 жылы да жалғасты. 2005 жылы Grassy Narrows компаниясы "ағаштардың кесуін тоқтату үшін" Abitibi Consolidated компаниясына берілген лицензияға қатысты Онтарио провинциясына қарсы сотқа шағым берді, бұл іс бастапқыда сәтті өтті. Канаданың Жоғарғы Сотының 2014 жылғы шілдедегі бір ауыздан қабылдаған шешімінде Грасси Нарроуз Бірінші Ұлты Онтариоға қарсы (Табиғи ресурстар) деген сот "Онтарионың 3-ші шарт бойынша жерді иеленуге құзыреті бар екенін және сондықтан "Түпкі Ұлттың егін жинау құқығын шектеу" құқығы бар екенін анықтады. 2016 жылы экологиялық консалтингтік фирманың құпия есебі бойынша, 2007 жылдан бері Драйден целлюлоза және қағаз зауытын иеленіп, басқарып келе жатқан Domtar компаниясы Онтарио провинциясының билік органдары "онжылдар бұрын зауыттың орны сынаппен ластанғанын білгенін" көрсетті.

Ағаш өндіру

2007 жылдың 8 қыркүйегінде Онтарио "Грасси Нароузс алғашқы ұлысымен орман шаруашылығына қатысты мәселелерді талқылауға келіскенін" жариялады. Қорғаудың басқа экологиялық мәселесі - ағаштарды қағаз үшін көптеп қазу. "Абитиби Консолидациясы" компаниясы осы аймақтағы ағаштардан өнім жинап отыр. Жергілікті наразылықшылар компанияға және Табиғи ресурстар министрлігіне наразылық білдіріп, іріктеу процесін талап етті. Жергілікті тұрғындар бұталардың бұқаралық кесуінен жергілікті мекенге зиян келтіріледі деп қорқады. 2011 жылдың 17 тамызында алғашқы ұлт жақтастары сот алдында жеңіске жетті, "Онтарионың Жоғарғы соты провинция ағаш және ағаш кесуді рұқсат ете алмайды, егер операциялар федералды келісім-шартты бұзатын болса, онда аборигендердің дәстүрлі аңшылық және тұзақтарға ие болу құқығын қорғайды". Алайда, дереу ағаш кесуді тоқтату туралы бұйрық шығарылмаған. 2014 жылдың желтоқсанында провинция ағаш кесудің әсеріне жеке экологиялық бағалау жүргізу туралы өтінішті қабылдамады. Кейіннен ақпарат алу еркіндігі туралы өтінішпен жарияланған құжаттарда жергілікті биологтардың ешқашан ілеспе жасамаған мәселелері ашылды.

Жергілікті қызмет және көлік

Қорық 671 тас жолымен байланыстыратын жергілікті жолдармен тысқары аймақтармен байланысты. Бұл тас жол оңтүстікке қарай Кенораға жалғасады. Ең жақын әуежай - Кенора әуежайы және басқа ірі қауымдастықтарға, соның ішінде Тундэр-Бэй мен Виннипегке байланыс жасайды. Қорылымда бір мектеп бар, Сакатачевей Анишинабе мектебі, ол кіші балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі балаларға қызмет көрсетеді. 1876 жылдан 1969 жылға дейін Макинтош индейлік интернаты Макинтош қаласында (Онтарио) ең жақын мектеп болды. Медициналық орталық тұрғындарға дүйсенбіден жұмаға дейін жұмыс істейді. Қорықта аурухана жоқ, сондықтан озық күтім жасау үшін Кенораға көшіру қажет. Үшінші шарт бойынша полиция резервіне полиция қызметін қамтамасыз етеді.

Онтариодағы Грасси-Нарроуз қаласында сынаппен ластану

Алғашқы халықтар Драйден химиялық компаниясынан, Драйдендегі хлоралкальдық өңдеу зауытынан, мысықпен улануды бастан кешірді. Қағаз және химия компаниялары 14 жыл жұмыс істегеннен кейін 1976 жылы жұмысын тоқтатты. Алайда уақыт өте келе, Уабигуон өзеніндегі сынап деңгейі төмендеуде, өйткені Драйдендегі қағаз және целлюлоза өнеркәсібі және Канада үкіметі тұрғындарға бастапқыда айтқан. Екі алғашқы халықтар қауымдастықтарында сынаппен улануы қоршаған ортаны ластануға қатысты заңдардың әлсіздігіне байланысты болды. Онтарио провинциялық үкіметі алғашқыда алғашқы ұлт қауымына балық жеуді тоқтатуды айтты олардың негізгі ақуыз көзі және олардың коммерциялық балық аулауын тоқтатты. Басқаша айтқанда, балық аулаудың жабылуы бір кездері гүлденген туризм индустриясына әсер етті, онда жергілікті тұрғындар қала сыртындағы балықшыларға нұсқаушы ретінде қызмет етті. 2017 жылдың маусым айында Онтарио үкіметі өнеркәсіптік сынап ластануын жою үшін 85 миллион доллар қаржы бөлді. Алайда, сынап судан ешқашан шығарылмаған және Грасси-Нарроуз тұрғындарының денсаулығына әсер етуін жалғастыруда. Осылайша, мемлекеттік органдар Wabigoon өзенінің жүйесін ластағысы келмегендіктен, тазалаудың жетіспеушілігі зиянды емес, стратегиялық болып табылады. Бұл аймақта балық, әсіресе жергілікті тұрғындар сүйікті балық - пикерелді (уэлли) тұтыну жалғасуда, бірақ ол азық-түлік тізбегінде жоғары орында тұр, сондықтан құрамында сынап жоғары деңгейде. Сонымен қатар, зерттеулер көрсеткендей, Асубпишосевагонг алғашқы ұлты жоғары қан қысымы, инсульт, сондай-ақ өкпе, асқазан, психиатриялық, ортопедиялық және жүрек аурулары жоғары деңгейдегі сынап бар балықтарды жеуден болды. Бұл аймақта балық тұтынудың жалғасуына ықпал ететін факторларға Асубпишосевагонг алғашқы ұлтының кейбір мүшелерінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы және балықтың мәдени символ ретінде рөлі кіреді.