Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақырғы ойын – Ренассанс дәуірінде Англияда Лондонға негізделген Қорғаныс ғылымының шеберлері корпорациясымен танымал болған жауынгерлік шеберлікті сынау. Онда ондаған қарсыластармен кезекпен жекпе-жек өткізіліп, арасында тынығуға жақсы мүмкіндік болмайтын. Бұл практика 17 ғасырдың соңында "Сыйлықты жекпе-жектер" түрінде қайта жанданды, содан бері қазіргі кәсіби бокс үшін "сыйлықпен жекпе-жек" термині қолданылып келеді.
A Prize Playing was a test of martial skill popular in Renaissance England with the London based Corporation of Masters of the Noble Science of Defence. It involved several dozen bouts against continually refreshing opponents, with little or no rest in between. This practice was revived after a fashion in the late 17th century in the form of "Prize Fights", whence the term prizefighting for modern professional boxing.
Қайта өрлеу дәуіріндегі жүлде ойыны
Ойынның уақыты мен орнын мектептің төрт көне шебері анықтайтын. Оқиға туралы "шақыру қағаздары" деп аталатын хабарламалар ілінетін, ал қоғамдық алаңда ағаш эшафолд орнатылатын. Көптеген ресми талаптар сақталды, тіпті бір кезде ережелер тәждің бекітуіне ие болды. Белгіленген күні мен сағатында, барабан мен тулардың шеруінен кейін, Ойыншы көп қызығушылықпен биік эшафолдқа шығарылатын. Көрермендер жиналатын, қолдау көрсетіп, платформаға монеталар лақтыратын, студент күн соңында осыдан пайда көретін. Сыйлық беру шаралары сонымен қатар жаңа студенттерді тартты, олар Компанияның кірісінің басым бөлігін құрады. Бастапқыда, аға шебер Ойыншының атын және ізделіп отырған шенін жариялап, содан кейін "Бірінші жекпе-жек [қандай қарумен] болады" деп хабарлайтын. Жекпе-жектер "көлденең" (тұмсықталған және дөңгеленген қарулар) арқылы өткізіліп, "жеңіске" емес, "соққылар" санына қарай ойналатын. Сол кездегі "ойын" термині өмір мен өлім үшін күреске қарағанда, жарысқа қатысуға немесе жаттығуға қатысты. Бұл нағыз емес болғанымен, бұл көрсетілім немесе көрнекі шара емес еді. Олар Ойыншыны дұрыс бағалауға жеткілікті жаттығулар болды, және олар көпшілікке тамаша ретінде ұйымдастырылмады. Қарым-қатынас шектеулі болды, бірақ жылдамдығы толық болды. Кейде қанды жарақаттар болды, бірақ ешқашан өлімге әкелмейтін. Қорғаныс жабдықтары қолданылмады, соққылар белден жоғары шектелді, бірақ тіпті жалаңаш бас пен қолдар да нысана болып табылды. Тек бірнеше оқушының Сыйлықты алуға сәтсіздікке ұшырағаны туралы жазбалар бар, бірақ ешқайсысы қаза болған жоқ. Студент Лондоннан тыс жерден келген "жауап берушілердің" (қарсыластардың) жол шығындарын төлеуге міндетті болды (36 миль радиусіндегі барлық шеберлер қатысуға тиіс еді). Екі жекпе-жекте әртүрлі қарулармен, әрқайсысы кемінде төрт және көптеген он қарсыластарға қарсы ойнауға тура келді. Сыйлық үшін ойнаған студент бір түстен кейін шамамен алты жүзден астам жекпе-жекке қатысуы мүмкін. Бұл жекпе-жектердің барлығы да жоғары шенді қарсыластарға қарсы болды, олардың арасында тынығуға аз уақыт болды. Жауап берушілердің міндеті Ойыншыны сындыру немесе жеңілуге мәжбүр ету емес, оларды жақсырақ сынап көру болды. "Сыйлық" мағынасы – жоғарылау, құрмет және әріптестердің қабылдауы. Жекпе-жектер "Школеде" оқытылатын және ерте орта ғасырларға дейін тамыр тартатын дәстүрлі ағылшын қаруларынан тұрды. Сынаққа ұшыраған студент үшін бағаланатын қарулар Ұзын қылыш және Арқалы қылыш болды. Еркін студент үшін кез келген үш қаруды таңдау мүмкіндігі болды (әдетте ұзын қылыш, арқалы қылыш және қылыш пен қалқан). Проваст үшін кез келген төрт қаруды таңдау мүмкіндігі болды (әдетте еркін студенттің таңдауымен бірдей, бірақ кемінде бір ұзын сабы бар қаруды қосады). "Мастер сыйлығы" үшін ойнаған Провасттар әрқайсысы сегіз қарумен, соның ішінде қысқа қылыш, тоқпақ және екі қолды қылышпен он жекпе-жекке қатысатын. Басқа қарулардың арасында Моррис шынасы, флейта, қылыш пен пышақ, қылыш пен қолғап болды. 1580 жылдан бастап рапира және рапира мен пышақ та қосылды. Барлық жекпе-жектер аяқталғаннан кейін төрт аға шеберлер өту туралы шешім қабылдады. Жеңімпаз "жақсы сыналған және әртүрлі қарулармен жеткілікті білімі бар адам" деп жариялануы мүмкін. Лақтырылған монеталарды жинап алғаннан кейін, Ойыншы қайтадан үлкен қызығушылықпен мектепке қайтарылды, ант берді, ақысын төледі және көп ішіп-жейді (ол да төлеуге міндетті болды). Бүкіл оқиға тіпті екі күнге созылуы мүмкін.
The time and place for a Prize Playing was determined by the four Ancient Masters of the school. Notices called Bills of Challenge were posted of the event and a wooden scaffolding was erected in a public square. A good number of formalities were observed and at one time rules were endorsed by the Crown. On the appointed day and time, following a procession of drums and flags the Player was paraded to the raised scaffold with much fanfare. The public gathered close to watch, cheer, and throw coins onto the platform; the student would end up making a profit at the end of the day from this. Prize events also attracted new students—from which the Company earned the major part of its income. At the start, a senior Master would declare the name of the Player, the rank being sought, and then announce “The first bout to be at [whichever weapon]”. Bouts were fought using 'blunts' (dulled and rounded weapons) and played to a number of 'hits' rather than to a 'victory'. The term “play” at the time referred to competing or practice sparring, as opposed to a life and death fight. Although not real, the fights were not displays or exhibitions. They were free sparring practices just earnest enough to properly evaluate the Player and not arranged as public spectacle. The contact was limited, but it was at full speed. The bouts could sometimes be bloody, but never lethal. No armor was used and blows were limited to above the waist, but even the bare head and hands were targets. Only a few instances are recorded of students failing their Prize, with none ever being killed. The student had to pay for the travel expenses of 'answerers' (opponents) coming from outside London (all Masters within 36 miles were required to attend). Two bouts had to be played with a number of different weapons against as few as four and as many as ten opponents each. To Play their Prize, a student might face in a single afternoon an average total of sixty bouts or more. These were all against more senior opponents, with little rest in between. The job of the answerers was not to break or beat the Player but to seriously test them. The 'Prize' meant promotion and the respect and acceptance of one's peers. The fight itself consisted of those traditional English weapons as taught in the “Schole” and dating back to the early Middle Ages. For the challenged Scholar, the weapons to be judged on were fixed at Longsword and Backsword. For the Free Scholar, there was a choice of any three weapons (usually longsword, backsword, and sword & buckler). For the Provost, there was a choice of any four weapons (usually the same as the Free Scholar but also including at least one polearm). Provosts playing for their “Master's Prize” would face an agonizing ten bouts with eight weapons each, including single dagger, quarterstaff, and two handed sword. Among the other weapons sometimes played were Morris pike, flail, sword & dagger, and sword & gauntlet. Starting around 1580, the rapier and rapier & dagger were included. Once all the bouts were over, judgment of passage was made by the four senior Masters. A victorious prizer might be declared “a well tryd and sufficient man with divers weapons”. After collecting thrown change, the Player was escorted back to the school, again with great fanfare, took his oath, paid his fees, and did much drinking (which he was also expected to pay for). The whole event might even last two days.
Жеңіс жекпе-жектері
Англияда 17 ғасырдың соңынан 18 ғасырдың ортасына дейін, Лондон мектептері мен нағыз шеберлер жойылғаннан кейін, Призинг қайта жанданды. Бірақ осындай жекпе-жектерде көбінесе қарапайым, дағдысы жоқ төбелесшілер мен көше ұрылары ақша үшін кез келген қарсыласқа қарсы күресті. Оларды бұрынғы күндері "призфайтерлер" деп те атаған. Қару-жарақтар дөңгелектілгенімен, осы шайқастардың көпшілігі қанды болды, ал кейбіреулері өліммен аяқталды. Бүгінде оларды көбінесе ескі шеберлер мен олардың шәкірттерінің Призинг ойынымен шатастырады. Соңында, бокс та осы көрсетілімдерге қосылды және ол соншалықты танымал болды, ақырында жарыстардан қару-жарақ мүлдем алынып тасталды. Осыдан қазіргі заманғы бокс "сыйлық үшін жекпе-жектері" пайда болды.
During the late 17th to mid 18th centuries in England, long after the London schools and true Masters had faded, a revival of Prizing took place. But in these bouts mostly common, unskilled brawlers and street ruffians would fight for money against all challengers. They were also called “prizefighters” in reference to earlier days. Though also using blunted weapons, most of these fights were quite bloody affairs with some ending in deaths. Today, they are often confused with the old Masters and their students Playing the Prize. Eventually, pugilism was added to the shows and it became so popular that weapons were finally dropped from the contests altogether. This is the origin of today's modern boxing “prizefights”.