Кіріспе

Ақырғы ойын – Ренассанс дәуірінде Англияда Лондонға негізделген Қорғаныс ғылымының шеберлері корпорациясымен танымал болған жауынгерлік шеберлікті сынау. Онда ондаған қарсыластармен кезекпен жекпе-жек өткізіліп, арасында тынығуға жақсы мүмкіндік болмайтын. Бұл практика 17 ғасырдың соңында "Сыйлықты жекпе-жектер" түрінде қайта жанданды, содан бері қазіргі кәсіби бокс үшін "сыйлықпен жекпе-жек" термині қолданылып келеді.

Қайта өрлеу дәуіріндегі жүлде ойыны

Ойынның уақыты мен орнын мектептің төрт көне шебері анықтайтын. Оқиға туралы "шақыру қағаздары" деп аталатын хабарламалар ілінетін, ал қоғамдық алаңда ағаш эшафолд орнатылатын. Көптеген ресми талаптар сақталды, тіпті бір кезде ережелер тәждің бекітуіне ие болды. Белгіленген күні мен сағатында, барабан мен тулардың шеруінен кейін, Ойыншы көп қызығушылықпен биік эшафолдқа шығарылатын. Көрермендер жиналатын, қолдау көрсетіп, платформаға монеталар лақтыратын, студент күн соңында осыдан пайда көретін. Сыйлық беру шаралары сонымен қатар жаңа студенттерді тартты, олар Компанияның кірісінің басым бөлігін құрады. Бастапқыда, аға шебер Ойыншының атын және ізделіп отырған шенін жариялап, содан кейін "Бірінші жекпе-жек [қандай қарумен] болады" деп хабарлайтын. Жекпе-жектер "көлденең" (тұмсықталған және дөңгеленген қарулар) арқылы өткізіліп, "жеңіске" емес, "соққылар" санына қарай ойналатын. Сол кездегі "ойын" термині өмір мен өлім үшін күреске қарағанда, жарысқа қатысуға немесе жаттығуға қатысты. Бұл нағыз емес болғанымен, бұл көрсетілім немесе көрнекі шара емес еді. Олар Ойыншыны дұрыс бағалауға жеткілікті жаттығулар болды, және олар көпшілікке тамаша ретінде ұйымдастырылмады. Қарым-қатынас шектеулі болды, бірақ жылдамдығы толық болды. Кейде қанды жарақаттар болды, бірақ ешқашан өлімге әкелмейтін. Қорғаныс жабдықтары қолданылмады, соққылар белден жоғары шектелді, бірақ тіпті жалаңаш бас пен қолдар да нысана болып табылды. Тек бірнеше оқушының Сыйлықты алуға сәтсіздікке ұшырағаны туралы жазбалар бар, бірақ ешқайсысы қаза болған жоқ. Студент Лондоннан тыс жерден келген "жауап берушілердің" (қарсыластардың) жол шығындарын төлеуге міндетті болды (36 миль радиусіндегі барлық шеберлер қатысуға тиіс еді). Екі жекпе-жекте әртүрлі қарулармен, әрқайсысы кемінде төрт және көптеген он қарсыластарға қарсы ойнауға тура келді. Сыйлық үшін ойнаған студент бір түстен кейін шамамен алты жүзден астам жекпе-жекке қатысуы мүмкін. Бұл жекпе-жектердің барлығы да жоғары шенді қарсыластарға қарсы болды, олардың арасында тынығуға аз уақыт болды. Жауап берушілердің міндеті Ойыншыны сындыру немесе жеңілуге мәжбүр ету емес, оларды жақсырақ сынап көру болды. "Сыйлық" мағынасы – жоғарылау, құрмет және әріптестердің қабылдауы. Жекпе-жектер "Школеде" оқытылатын және ерте орта ғасырларға дейін тамыр тартатын дәстүрлі ағылшын қаруларынан тұрды. Сынаққа ұшыраған студент үшін бағаланатын қарулар Ұзын қылыш және Арқалы қылыш болды. Еркін студент үшін кез келген үш қаруды таңдау мүмкіндігі болды (әдетте ұзын қылыш, арқалы қылыш және қылыш пен қалқан). Проваст үшін кез келген төрт қаруды таңдау мүмкіндігі болды (әдетте еркін студенттің таңдауымен бірдей, бірақ кемінде бір ұзын сабы бар қаруды қосады). "Мастер сыйлығы" үшін ойнаған Провасттар әрқайсысы сегіз қарумен, соның ішінде қысқа қылыш, тоқпақ және екі қолды қылышпен он жекпе-жекке қатысатын. Басқа қарулардың арасында Моррис шынасы, флейта, қылыш пен пышақ, қылыш пен қолғап болды. 1580 жылдан бастап рапира және рапира мен пышақ та қосылды. Барлық жекпе-жектер аяқталғаннан кейін төрт аға шеберлер өту туралы шешім қабылдады. Жеңімпаз "жақсы сыналған және әртүрлі қарулармен жеткілікті білімі бар адам" деп жариялануы мүмкін. Лақтырылған монеталарды жинап алғаннан кейін, Ойыншы қайтадан үлкен қызығушылықпен мектепке қайтарылды, ант берді, ақысын төледі және көп ішіп-жейді (ол да төлеуге міндетті болды). Бүкіл оқиға тіпті екі күнге созылуы мүмкін.

Жеңіс жекпе-жектері

Англияда 17 ғасырдың соңынан 18 ғасырдың ортасына дейін, Лондон мектептері мен нағыз шеберлер жойылғаннан кейін, Призинг қайта жанданды. Бірақ осындай жекпе-жектерде көбінесе қарапайым, дағдысы жоқ төбелесшілер мен көше ұрылары ақша үшін кез келген қарсыласқа қарсы күресті. Оларды бұрынғы күндері "призфайтерлер" деп те атаған. Қару-жарақтар дөңгелектілгенімен, осы шайқастардың көпшілігі қанды болды, ал кейбіреулері өліммен аяқталды. Бүгінде оларды көбінесе ескі шеберлер мен олардың шәкірттерінің Призинг ойынымен шатастырады. Соңында, бокс та осы көрсетілімдерге қосылды және ол соншалықты танымал болды, ақырында жарыстардан қару-жарақ мүлдем алынып тасталды. Осыдан қазіргі заманғы бокс "сыйлық үшін жекпе-жектері" пайда болды.