Кіріспе

Эдберт (768 жылы 19 немесе 20 тамызда қайтыс болды) - 737 немесе 738 жылдан 758 жылға дейін Нортумбрияның патшасы. Ол Йорк архиепискобы Эгберттің інісі еді. Оның билігі VII ғасырдағы Нортумбрияның императорлық амбицияларына оралу ретінде қарастырылады және экономикалық өркендеу кезеңін білдіруі мүмкін. Ол қарсыласып отырған династиялардың ішкі қарсылығына тап болды және оның билігі кезінде кем дегенде екі нақты немесе ықтимал қарсыластары өлтірілді. 758 жылы ол ұлы Освульфтің пайдасына таққа отырды және Йорк қаласында монах болды.

Шығу тегі

Эдберт Линдисфарн монастырына кірген өзінің ағайындысы Сеолвульфтің екінші рет бас тартқанынан кейін Нортумбрияның билеушісі болды. Сеолвульфтің бірінші бас тартуы күш қолданумен байланысты болғаннан айырмашылығы, екіншісі Эдберт пайдасына ерікті түрде болған болуы мүмкін. Эдберт Эатаның ұлы Ида Бернициядан оның ұлы Огга (Англосаксон хроникасы және Англия жинағы) немесе Эдрик (Historia Brittonum) арқылы шыққан. Ейдберхттің әкесі Еатаның тегі Глин Мавр.

Нортумбрия

Эдберт өзінің билігі кезінде қарсыластардан қарсылық көрген көрінеді. Эардвин, патша Эдвульфтің ұлы және болашақ патша Эрдвульфтің атасы, 740 жылы қаза тапты. 750 жылы Оффа, король Олдфриттің ұлы Линдисфарн ғибадатханасынан алынып, қоршаудан кейін өлтірілді, ал Оффаны қолдаған Линдисфарн епискобы Циневульф, Йоркте тұтқындалып, сотталды. Нортумбриялық саяси күрес пен отбасылық қақтығыстарда діни негіздердің маңызы айқын. Эрдвиннің отбасы Рипонмен, Оффамен және Сеолвульфпен Линдисфарнмен байланысты, ал Хексам Линдисфарн қауымдастығының қарсылық білдірген патшалар мен дворяндарды қолдаған көрінеді. Алайда Йорк архиепискобының ағасы болғандықтан, Эдбертті Нортумбрияның ең ұлы прелаты қолдады. Эдберхтің билігі кезінде Нортумбрия монетасына үлкен реформалар жүргізілді, ал кейбір монеталарда король Эдберх пен архиепископ Экгберхтың есімдері бар. Кирбидің айтуынша, "бұл Эдберт патшалығына жаңа өркендеу әкелгенін көрсетеді". Папа Пауль I Эдберх пен Эггберхке жіберген хат, оларға абат Фотредтен алынған жерлерді қайтарып беруді бұйырды және оның інісі Моллге берілді, бұл кейінірек патша Этельвальд Моллмен бірдей адам деп есептеледі, Эдберхтің билігі кезінде шіркеуге бұрынғы билік кезінде берілген көптеген жерлерді қайтарып алуға тырысулар болғандығын көрсетеді.

Көршілері

Кирбидің айтуынша, "солтүстік императорлық құмарлықтардың қайта жанданыуы солтүстіктегі Нортумбриялықтар арасында Едберт ордасында VII ғасырда орын алған". 750 жылы Эдберт Кайл жазығын жаулап алды, ал 756 жылы ол король Оэнгуспен бірге Альт-Клуттың британдарға қарсы шайқасты. Бұл жорық туралы былай деп баяндалады: 756 жылы, Едіберт патша өзінің билігінің он сегізінші жылы және Пикттердің патшасы Унюст Думбартон қаласына әскерлерін бастап келді. Сондықтан британдықтар тамыз айының бірінші күні сол жерде келісімшартты қабылдады. Сол айдың оныншы күні оның Ұуаниядан Ниванбиригке дейінгі жорығында бүкіл әскері қаза тапты. Оуанияның Гован екендігі қазір белгілі, бірақ Ньюанбиригтің орналасқан жері бұдан да анық. Ньюбургтер көп болғанымен, ең жақсы орын Хексемге жақын Тайнда орналасқан Ньюбург болып табылады.

Тағзылық

758 жылы Эдберт монархияға кіріп, Йорк соборына қосылды. 768 жылы ол Симеон Дурхемнің жылнамасында қайтыс болды. Алайда, оның қызы Осгифуның күйеуі Альхред патша болды, ал Эдберхттің ұрпақтары, мысалы Освульфтің ұлы Эльфвальд және Осгифуның ұлы Осред, Нортумбрия тағына ғасырдың соңына дейін таласты. Эдберттің соңғы белгілі ұрпағы - Осгифуның ұлы, 800 жылы король Эрдвулфтың бұйрығымен өлтірілген және шейіт деп танылған қасиетті Альмунд.