Вена қаласындағы Stadttempel синагогы – Австрияның басты еврей ғибадатханасы. 1824-1826ж. салынған, тарихи маңызы зор, Kristallnacht кезінде қираудан құтылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Stadttempel, сондай-ақ Seitenstettengasse ғибадатханасы деп те аталады, Австрияның Вена қаласындағы бас синагог. Ол Innere Stadt 1-ші ауданында, Seitenstettengasse 4 мекенжайында орналасқан.
The Stadttempel , also called the Seitenstettengasse Temple, is the main synagogue of Vienna, Austria. It is located in the Innere Stadt 1st district, at Seitenstettengasse 4.
Тарих
Синагога 1824-1826 жылдары салынған. Император Жозеф II-нің жарлығы бойынша, тек рим-католик ғибадат орындары ғана көшеге тікелей қарап тұратын қасбеттерімен салынуға рұқсат етілгендіктен, сәнді Stadttempel үйлер блогының ішіне орналастырылып, көшенің назарынан тыс қалды. Осы жарлық 1938 жылғы қарашадағы «Кристалл түні» кезінде синагоганың толық құрылуынан сақтап қалды, себебі синагоганы оған жалғанған ғимараттарды өртеп жібермей бұзу мүмкін емес еді. Штатттемпель – Екінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған қаланың жалғыз синагогасы болды, өйткені нацистік әскерлер жергілікті биліктің көмегімен Венадағы қалған 93 синагога мен еврей дұға үйлерін «Кристалл түнінен» бастап жойды. 1950 жылдың тамызында Теодор Герцль мен оның ата-анасының табындары Израильге қайта жерлеу үшін тасымалдау алдында синагогада көрсетілді. 1981 жылы Венадағы синагогаға жасалған шабуылда, палестиналық араб террористері синагогаға автоматтар мен қол гранаталарымен шабуыл жасаған кезде бар мицва рәсімінен екі адам қаза тауып, отыз адам жарақат алды. Бүгінде синагога Венадағы шамамен 7000 мүшеден тұратын еврей қауымының басты дұға үйі болып табылады. Синагога тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2020 жылдың 2 қарашасында синагога маңында болған террористик шабуылда төрт бейбіт тұрғын қаза тауып, 23 адам жарақат алды. Шабуылдың мақсаты синагога болған-жоқпыны бірден анықтау мүмкін болмады.
The synagogue was constructed from 1824 to 1826. The luxurious Stadttempel was fitted into a block of houses and hidden from plain view of the street, because of an edict issued by Emperor Joseph II that only Roman Catholic places of worship were allowed to be built with facades fronting directly on to public streets. This edict saved the synagogue from total destruction during the Kristallnacht in November 1938, since the synagogue could not be destroyed without setting on fire the buildings to which it was attached. The Stadttempel was the only synagogue in the city to survive World War II, as Nazi paramilitary troops with the help of local authorities destroyed all of the other 93 synagogues and Jewish prayer houses in Vienna, starting with the Kristallnacht. In August 1950, the coffins of Theodor Herzl and his parents were displayed at the synagogue, prior to their transfer for reburial in Israel. In the 1981 Vienna synagogue attack, two people from a bar mitzvah ceremony at the synagogue were murdered and thirty injured when Palestinian Arab terrorists attacked the synagogue with machine guns and hand grenades. Today the synagogue is the main house of prayer for the Viennese Jewish Community of about 7,000 members. The synagogue has been declared a historic monument. On 2 November 2020, a terrorist attack near the synagogue left four civilians dead and 23 others wounded. It was not immediately certain if the synagogue was the target of the attack.
Сәулет
Синагоганы Веналық архитектор Джозеф Корнхаузель әсем Бидермейер стилінде жобалаған, ол Лихтенштейн князі Иоганн I Иосифтың архитекторы болған, оның тапсырысымен сарайлар, театрлар және басқа да ғимараттар салған. Құрылысқа ресми қалалық сәулетші Якоб Хайнц қадағалау жасады. Синагога құрылымдық жағынан Seitenstettengasse көшесі, 4-үйдің тұрғын үй ғимаратына тікелей жалғасқан. 1895 және 1904 жылдары еврей архитектор Вильгельм Стиассни синагогада кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізіп, көптеген әшекейлер қосты. Әрі сәулет тарихшысы Рахель Вишницердің пікірінше, "жаңартулар жобаның тыныш үйлесімділігін бұзды".
The synagogue was designed in elegant Biedermeier style by the Viennese architect Joseph Kornhäusel, architect to Johann I Joseph, Prince of Liechtenstein, for whom he had built palaces, theaters and other buildings. Construction was supervised by the official municipal architect, Jacob Heinz. The synagogue is structurally attached to the apartment building at # 4 Seitenstettengasse. The synagogue underwent renovation in 1895 and again in 1904 by the Jewish architect Wilhelm Stiassny, adding considerable ornamentation, and, in the opinion of architectural historian Rachel Wischnitzer, "the serene harmony of the design was spoiled by renovations."