Кіріспе

Фридрих Август Фрайхерр фон дер Хейдте (30 наурыз 1907 - 7 шілде 1994) - Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның десантшы офицері, кейін Батыс Германияның қарулы күштерінде қызмет етіп, генерал дәрежесіне қол жеткізді. Соғыстан кейін Хайдте академиялық, саяси және әскери мансапқа ие болды. Католик консервативті саяси ғылым профессоры, Христиандық-әлеуметтік одақ саяси партиясының мүшесі және Бундесвер резервисі. 1962 жылы Хайдте Шпигель ісіне қатысқан.

Ерте өмір

Фридрих Август Фрайхерр фон дер Хейдте 1925 жылы сәуір айында Рейхсверге қосылды. 1927 жылы ол әскери қызметтен босатылып, Инсбрук университетінде экономика мамандығы бойынша білім алды. 1927 жылы Гейдте Грац университетінде заңгерлік білімімен марапатталды. 1933 жылы 1 мамырда НСДАП-қа мүшелік нөмірі 2.134.193 болып кірді. Сол жылы штурмдық бөлімге кірді. 1935 жылы Хайдте рейхсверге қайтадан қосылды, онда ол штабтық оқуларға қатысты. Осы арада Хайдте 1933 жылы халықаралық құқық саласындағы академиялық мансабын Альфред Вердростың ұсынысы бойынша Ханс Келсеннің Кельндегі жеке көмекшісі ретінде бастады. Германиядағы нацистік билікті басып алудан кейін Келсен жұмыстан босатылғаннан кейін, Хайдте Вердростың Венадағы консулдық академиядағы көмекшісі болды (1933-1934). Ұлттық-социалистік қызметіне байланысты ол 1934 жылы Консулдық академиядан кетуге мәжбүр болды және Мюнстер университетінде Карл Готфрид Хугельманның көмекшісі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Гейдте Польшаға шабуылға және Франция шайқасына кіші командир ретінде қатысты. 1940 жылы мамыр айында ол Люфтваффе парашютшілеріне ауыстырылды; 1941 жылы мамыр айында Крит шайқасында батальонға қолбасшылық етті. 1942 жылдың шілдесінде Хейдте Ливияға Рамке парашют бригадасының бөлігі Фолсширм Лербатайллонның командирі болып жіберілді. 1943 жылдың ақпанына дейін Солтүстік Африкада Рамке бригадасының офицері болды, ол және басқа бірнеше офицерлер Францияға генерал-майор Х. Б. Рамкедің қолбасшылығындағы жаңа 2-ші фалшшюрмер дивизиясының ядросын құру үшін ауыстырылды. Ол дивизия штабында операциялық офицер болып қызмет атқарған. 1943 жылдың жазында Сицилияның құлдырауынан кейін немістер италиялықтардың одақтастарға кетуі мүмкін деп күдік білдірді. Бұл оқиғаға қарсы тұру үшін 6 тамызда 2-ші фалшифер дивизиясы Франциядан Римге көшірілді. Хайдте Папа Пий XII-ге көрінеді және Папаның "Артық көмекшісі" теолог Алоис Худалмен достық қарым-қатынас жасайды, ол кейінірек нацистік соғыс қылмыскерлеріне соғыс қылмыстары бойынша сот процестерінде әділдік сотынан қашуға көмектесуде маңызды тұлға болады. Дивизия Римді неміс бақылауына алуда Германияның "Аксе" операциясының құрамында қатысты. 1944 жылдың қаңтар айында Хэйдтеге 2-ші фалшшёрмер дивизиясының полкіне басшылықты тапсырды. Операция Overlord кезінде 6-шы фалшшёрмхер полкі 91-ші люфтландтық жаяу әскер дивизиясына қосылды. Хайдт бөлімшесі Карантан шайқасына, Люттич операциясына және Базар бақшасы операциясында одақтас күштерге қарсы күреске қатысты.

"Стоссер" операциясы

Арденндер шабуылға дейін немістер "Стоссер" операциясын жоспарлап, американдық сызықтардың артына Мальмедиден солтүстікке қарай десантшылар түсіріп, Еупен және Вервье қалаларына апаратын негізгі жол қиылысын (N68 N672) басып алуды жоспарлады. Пландарды одақтастардан жасыру және құпияны сақтау үшін Гейдтке өзінің тәжірибелі әскерлерін пайдалануға рұқсат етілмеген. Жаңа десантшылардың көпшілігі аз жаттығудан өткен. Кампфгруппаға түнде Мальмедиден солтүстікке қарай 11 шақырым жердегі стратегиялық жол қиылысына түсу және оны 12 -ші СС танк дивизиясы алмастырмайынша шамамен жиырма төрт сағат ұстап тұру міндеті жүктелген. Ұшақтардың құлау аймағына жақын орналасқан жерлеріне қатты жел соқты, бұл көптеген десантшыларды бұрып, олардың қонуын қиындатты. Неміс десанттарының көбі тәжірибесіз болғандықтан, кейбірлері соққыдан кейін мүгедек болып, құлаған жерінде қайтыс болды. Кейбір денелері келесі көктемде қар еріген кезде табылды. Хайдт секіруден құлаған кезде оның қолын сындырып алды. Бастапқыда, тек 125 адам ауыр қарусыз, дұрыс қону аймағына жетті. 17 желтоқсанның түскі аста Хайдттың бөлімшесі орманды барлап, 300-ге жуық сарбазды жинады. Бір шайқасқа жеткілікті оқ-дәрісі болғандықтан, бұл күш жол қиылысын өз бетімен алуға аз болды. Оның барлық радиолары жойылған немесе секіру кезінде жоғалғандықтан, Хайдте 12-ші СС танк дивизиясының американдықтарды жеңе алмағанын білмеді. Америка әскерлері қуып келген, азық-түліксіз қалған Хайдт өз адамдарына одақтас әскерлердің шекарасын бұзып, неміс шекарасына жетуге бұйрық берді. Хайдте 21 желтоқсанда Моншауға келіп, 23 желтоқсанда берілді. Ол 1947 жылдың шілдесіне дейін Англияда тұтқын болып қалады.

Соғыстан кейінгі мансап

Әскери тұтқын ретінде босатылғаннан кейін, Хайдте өзінің академиялық мансабына оралды, 1950 жылы Мюнхен университетінде Эрих Кауфманның (заңгер) алдында диссертациясын аяқтады.

Фликтік іс

1985 жылы Гейдте Фликтің ісі бойынша маңызды фигуралардың бірі болды, бұл партияны қаржыландыру туралы жанжал болды. Гейдте көптеген жылдар бойы Вюрцбургтегі саяси ғылымдар және саясат қауымдастығының директоры ретінде ХДС/ХСС және ФДП-ға саяси сый-сияпат үшін ақшаны жууға көмектесті. Ол Германияның Федералды Конституциялық сотына салықтық аударымдар арқылы партияны қаржыландыру мәселесі бойынша қатысуға мәжбүр болды.

Шпигель ісі

1962 жылы Вюрцбург университетінің әскери құқық институтының басшысы болған Хайдте апталық Der Spiegel журналына ол жариялаған Бундесвердегі "қасіретті" жағдайды мәлімдеген мақаласы бойынша наразылық білдірді. Фон дер Хейдте редакторларды бас көтеріліспен айыптады, өйткені олар жаңа Бундесвердің әскери әлсіздігін халыққа және содан кейін Кеңес Одағына ашқан. Осы айыптаудан және Хайдте әскери құқық сарапшысы болғандықтан, бұл мәселе федералды сотқа жеткізілді. Полиция шабуылға шыққан Der Spiegel журналын Бонндағы "Sicherungsgruppe" Кримналратының төрағасы Тео Савеке күшпен басқарды. Савекедің соғыс кезіндегі өткені көп ұзамай ашылды. Ол СС гауптштурмфюрер дәрежесіне ие болды және Польшада СС Einsatzgruppe IV (1939-40), Солтүстік Африкада СС Sicherheitsdienst (1942-43) қызмет етті және Миланда Гестапо мен итальяндық фашистік полицияға (1943-1945 жылдар аралығында) басшылық етті. Осылардың барлығы оны соғыс қылмыскері ретінде танытты. Шпигель ісі бойынша Хайдте мен Севэкедің әрекеттері көпшілік арасында наразылық тудырды, содан кейін демонстрациялар мен қоғамдық пікірталастар болды. Шпигель ісі Батыс Германиядағы халықтық көзқарастың өзгеруінің алғашқы белгісі болды және сол онжылдықта бұрынғы нацистік Германияның барлық лауазымды адамдарына қарсы наразылық білдірудің бастауы болды. Гейдте өзінің әрекеттері үшін бірнеше көрнекті Батыс Германия саясаткерлері қатты сынға ұшырады, ал 1965 жылы сот Der Spiegel редакторларын барлық айыптардан тазартты.

Өлім

1994 жылы ұзақ ауырып, Ландшут штатының Ахам қаласында қайтыс болды.