Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Таулар тізбегі – Қытайдың солтүстік-батысындағы тау жүйесі, Шығыс Тарым бассейні мен Тибет жотасының арасын бөліп жатыр. Оның батыс бөлігінің үштен бірі Синьцзян облысында орналасса, шығыс бөлігі Цинхай облысының оңтүстігі мен Синьцзян және Ганьсу облыстарының солтүстігі арасындағы шекараны құрайды. Алтын-Шан – бұл тау жүйесінің шығыс жағындағы таудың атауы, сонымен қатар ол Ганьсу облысындағы ең биік нүкте болып табылады.
Mountain range
is a mountain range in Northwestern China that separates the Eastern Tarim Basin from the Tibetan Plateau. The western third is in Xinjiang while the eastern part forms the border between Qinghai to the south and Xinjiang and Gansu to the north. Altun Shan is also the name of a mountain near the eastern end of the range, the highest point in Gansu.
Этимология
Алтын Тағ түркі тілінде «Төменгі тау» деген мағынаны білдіреді, ал А'ерджин Шан (阿尔金山) қытай тілінде де «Төменгі тау» деп аударылады.
Altyn Tag means Lower Mountain in Turkic, and A'erjin Shan (阿尔金山) is Chinese for Lower Mountain.
География
Тибет алқабының солтүстік шетінде бірнеше тау жоталары созылып жатыр. Батысында Куньлун таулары орналасқан. Тарим алабының оңтүстік жағында Алтын Таг жотасы солтүстік-шығысқа қарай бұрылып, ал Куньлун таулары тікелей шығысқа қарай жалғасады, нәтижесінде салыстырмалы түрде тар "V" пішімі пайда болады. "V" пішімінің ішінде бірнеше ішкі ағысты бассейндер орналасқан. Алтын Шанның шығыс ұшы Ганьсудың батысындағы Дунхуан-Голмуд тас жолындағы Даньцзин асуының жанында жатыр. Алтын Тағдан шығысқа қарай шекаралық жоталар Қилиан тауларына дейін көтеріледі. Бұл жота солтүстіктегі Тарим алабын және оңтүстіктегі Айаккум көлін бөліп тұрады. Жота үш бөлікке бөлінеді. Оңтүстік-батыс бөлігі Куньлун тауларымен шектеседі, өте тік жарлы және биіктігі көп жылдық қарлы алаптарға жетеді. Орталық бөлігінің биіктігі төменірек, шамамен . Шығыс бөлігі биіктігі жағынан жоғары, шамамен және оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай бағытталған кішігірім тау жоталарынан тұрады, бірақ көбінесе "Кумкол" немесе "Кумкули" деп аталады. Бұл алаптағы екі негізгі көл – тұзды Ақиккөл (сонымен қатар Аджиг Кумкүл, Ачак кум; 37°05′N, 88°25′E, биіктігі ) және Айакум көлі (37°30′N, 89°30′E, биіктігі ). Шығысқа қарай, солтүстік-батыс Цинхай провинциясында, Алтын Таг пен Куньлун арасында әлдеқайда үлкен Каидам алабы басталып, жазықтың шығыс жағына дейін созылады; Алтын Таг осы алаптың батыс бөлігін Кумтаг шөлінен бөліп тұрады.
A series of mountain ranges run along the northern edge of the Tibetan Plateau. In the west are the Kunlun Mountains. About halfway across the south side of the Tarim Basin, the Altyn Tagh Range diverges northeast while the Kunluns continue directly east, forming a relatively narrow "V". Inside the "V" are a number of endorheic basins. The eastern end of the Altyn Shan is near the Dangjin Pass on the Dunhuang Golmud road in far western Gansu. East of the Altyn Tagh the border range rises to the Qilian Mountains. The range separates the Tarim Basin, to the north, and Lake Ayakkum, to the south. The range can be divided into three portions. The southwest portion borders the Kunlun Mountains and is very rugged, with peaks reaching more than and many perennial snow fields. The central portion is lower in elevation, around The eastern portion is higher in elevation, about and consists of a group of smaller ranges oriented in a south east to north west trend. but more often as "Kumkol", or "Kumkuli". The two main lakes in this basin are the saline Lake Aqqikkol (also Ajig Kum Kul, Achak kum; ; 37°05′N, 88°25′E, elevation) and Lake Ayakum (; 37°30′N, 89°30′E; elevation ). Farther east, in northwestern Qinghai, the much larger Qaidam Basin starts between the Altyn Tagh and the Kunlun and extends almost to the east side of the plateau; the Altyn Tagh separates the west side of this basin from the Kumtagh Desert.
Үлкен шыңдар
Ең биік төрт шың – Сұламутаг шыңы, Юсупу Алекеттаг Шаны, Алтын Шан және Қоғантаг.
The four highest peaks are 肅拉穆塔格峰 , Yusupu Aleketag Shan , Altun Shan and Kogantag .
Экономикалық даму
Қытайдың 315-ші ұлттық тас жолы Цинхай мен Синьцзян арасында Алтын Тағ тауларын кесіп өтеді. Голмуд-Корла темір жолы да Алтын Тағ арқылы өтеді. 13,195 км ұзындықтағы Алтын Тағ туннелін (阿尔金山隧道) салу жобасы 2020 жылы аяқталды.
China National Highway 315 crosses the Altyn Tagh on its way between Qinghai and Xinjiang. The Golmud Korla Railway crosses the Altyn Tagh as well. The project, involving the construction of the 13.195 km long Altyn Tagh Tunnel (阿尔金山隧道), was completed in 2020.