Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиядағы минералды бұлақ Aquae Cutiliae - бұл ежелгі римдік сайт, қазіргі уақытта Терме ди Котилия немесе Терме ди Веспасиано деп аталатын минералды бұлақтарда орналасқан, қазіргі Ситтадукалеге жақын, Сабина аймағындағы Риетиден шығысқа қарай 9 миль жерде. Ол өзінің атын жақын маңдағы Кутилияе немесе Кутилий ауылынан алған, оның нақты орналасқан жері белгісіз. Сол жерде император Веспасиан мен оның ұлы Тит қайтыс болды.
Mineral spring in Italy
Aquae Cutiliae is an ancient Roman site situated on mineral springs known today as Terme di Cotilia or Terme di Vespasiano, near the modern Cittaducale, 9 miles east of Rieti in the Sabina region. It took its name from the nearby village (vicus) of Cutiliae or Cutilium whose exact location is unknown. Emperors Vespasian and his son Titus both died there.
Тарих
Дионисий Галикарнассский Кутилияны Сабиндердің келуі алдында Сабинаны мекендеген ежелгі халықтардың маңызды орталығы ретінде атайды. Жақын жердегі Кутилия көліне Плиний, Сенека және Варро сияқты классикалық жазушылар Италияның орталығы деп есептеген және оның жүзетін аралдарымен танымал болған, ал оның ұлы император Тит туралы ол былай деді: "ол әкесімен бірдей виллаға кетті" және екеуі де сол жерде қайтыс болды. Веспасианның ішектік аурулары күшейіп, 79 жылы Aquae Cutiliae-де өліп қалды, мүмкін, суық суларда шамадан тыс шомылудан. Оның атауы Путингер кестесінде Виа Саляриядағы Aqve cvtillie ретінде кездеседі.
Cutiliae is mentioned by Dionysius of Halicarnassus as an important centre of ancient peoples who inhabited Sabina before the arrival of the Sabines. The nearby Lake of Cutilia was supposed by classical writers such as Pliny, Seneca and Varro to be the centre of Italy, and was renowned for its floating islands, while of his son, emperor Titus, he said that: "he retired to the same villa as his father" and both died there. Vespasian suffered increasingly severe intestinal problems and died in 79 AD at Aquae Cutiliae perhaps due to excessive bathing in the cold waters. Its name appears on the Peutinger Table as Aqve cvtillie on the Via Salaria.
Қазба жұмыстары
Моншалардың алғашқы қазба жұмыстары 1890 жылы табылған қалдықтардан кейін жүргізілді. 1969-1984 жылдары жүргізілген қазба жұмыстары археологиялық әдебиетте белгілі "Терме ди Котилияның" (немесе Веспасиан ванналарының) көбірек бөлігін жарыққа шығарды. Соңғы археологиялық қазба жұмыстары (2007-2012) моншалардың бірінші терраса деңгейіндегі ежелгі жолдың бір бөлігін, қоршау қабырғаларының сыртында көрсетті.
The first excavations of the baths were done after the discovery of remains in 1890. The excavations carried out in the years 1969 1984 brought to light more of the "Terme di Cotilia", as known in the archaeological literature (or the baths of Vespasian). Recent archaeological excavations (2007 2012) revealed a section of the ancient road at the first terrace level of the baths, just outside the enclosure walls.
Сайт
Веспасиан ванналары деп аталатын монументальді ғимараттар Кутилия көлінен батысқа қарай 2 км жерде орналасқан және 400 м бойына және төрт террасада орналасқан. Бұл жер, бәлкім, бастапқыда республика дәуірінің аяғында Лацийде салынған көптеген басқаларға ұқсас Вакуна құдайшасының киелі үйі болған. 2-ші террасада қатты жыныстан 60х24 м көлемінде үлкен natatio (су бассейні) қазылып, бассейннің ұзын жақтарында баспалдақтар арқылы жүзушілер кіре алатын болды. Ол бірнеше кезеңдерде кеңейтіліп, біздің заманымыздың 4-ші ғасырына дейін қолданылған және жер асты бұлағынан тамақтанатын. Сонымен қатар, солтүстік жағында монументалды нимфеум құрайтын апсиданың айналасында бірнеше нишалар мен бөлмелер бар. Батыстағы жағы кейінгі шіркеу мен диірменнің астында орналасқан және Флавий дәуірінен бастап, моншалар үшін бұлақ суын қыздырған бөлмелерді көрсетеді. Моншалар 4 - 5 ғасырға дейін қолданылған. Үшінші тераста 5 бағана көрінеді, олар, мүмкін, дәлізге жақын портиктің бөлігі. Бұл бөлік біздің заманымыздың III/IV ғасырында, мүмкін жер сілкінісі немесе Ломбардтардың басып алуы салдарынан құлап, қайтадан салынбауы мүмкін. Баздардың бірінші террасасында, қабырға сыртында бірнеше жүз метрлік ежелгі жолдың кең бөлігі ашылды. Респуб ликаның соңғы кезеңіндегі және империяның алғашқы кезеңіндегі ауылдық Сабина үшін ерекше сәулет салтанаты ванналардың басты жолға жақын орналасқандығымен түсіндірілуі мүмкін. Кютилия көлінің шығыс жағында "Титтің моншасы" деп аталатын монументальді қалдықтар бар, бұл үлкен вилла болуы мүмкін және б.з.б. Ұзындығы 60 м, биіктігі 11 м болатын қалың қабырға бірнеше тікбұрышты бөлмелердің алдында орналасқан.
The well preserved monumental buildings of the so called Baths of Vespasian lie about 2 km west of lake Cutilia and extend for 400 m and on four terraces. The site was probably originally a sanctuary to the goddess Vacuna similar to many others built in Latium in the late Republican age. On the 2nd terrace, a large natatio (swimming pool) was excavated from the solid rock, measuring 60 by 24 m, and was accessed by swimmers by steps on the longer sides of the basin. It was extended in several periods and used up to the 4th c. AD, and was probably fed by an underground spring. There is also a series of niches and rooms around an apse on the north side that formed a monumental nymphaeum. The west side lies beneath a later church and mill and dates to the Flavian era, showing rooms that heated the spring water for the baths. The baths were used until th 4th 5th century. On the 3rd terrace 5 pillars are visible, probably belonging to the portico near the corridor. It is possible that this part collapsed around the III/IV century AD, perhaps due to an earthquake or to the Lombard conquest, and was never rebuilt. A wide section of the ancient road a few hundred metres long has been revealed on the first terrace level of the baths, just outside the enclosure walls. The architectural majesty of the baths, unique for rural Sabina of the late republican and early imperial period, can be explained by their prominent position near the major road. On the east side of Lake Cutilia are the monumental remains of the so called "Baths of Titus", more likely to be a large villa and dating from the 1st c. BC to 1st c. AD. The massive retaining wall of 60 m length and 11 m high lies in front of several rectangular rooms.
Емдеу қасиеттері
Аква Кутилиае күкірт және минералды бұлақтар бар, оны Флавий императорлары жиі пайдаланатын және Вакуна құдайына арналған. Бұл суық су көздері емдік қасиетімен ерекше танымал болды. Плиний мен Цельс оларды асқазан ауруларын емдеуде тиімді деп мақтаған.
Aquae Cutiliae has sulphurous and mineral springs, which was frequently enjoyed by the Flavian emperors and was dedicated to the goddess Vacuna. These sources of intensely cold water were especially renowned for their healing properties, which Pliny and Celsus praised for their effectiveness in curing stomach disorders.