Румынияның шипалы су қаласы – Бэйле Херкулане тарихы
Băile Herculane
Румыниядағы Бале Херкулане – табиғи емдік суларымен танымал, ежелгі тарихы бар курорт қаласы. Археологиялық жаңалықтар Палеолит дәуірінен бастау алады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румынияның Банат аймағындағы, Караш-Северин округінің шипажайлы қаласы – Băile Herculane (Aqua Herculis; Herkulesbad; Herkulesfürdő; , Lazarethane). Ол Черна өзенінің аңғарында, шығысында Мехендиц таулары мен батысында Черна таулары арасында орналасқан. Қаланың қазіргі тұрғындарының саны 3,787 адамды құрайды. Қала бір ауылды басқарады – Печиница (Печенеска; 1912 жылдан 1918 жылға дейін Csernabesenyő).
the Romanian spa town
Băile Herculane (Aqua Herculis; Herkulesbad; Herkulesfürdő; , Lazarethane) is a spa town in Romanian Banat, in Caraș Severin County, situated in the valley of the Cerna River, between the Mehedinți Mountains to the east and the Cerna Mountains to the west, elevation Its current population is 3,787. The town administers one village, Pecinișca (Pecsenyeska; from 1912 to 1918 Csernabesenyő).
Тарих
Баиль Геркулан шипажай қаласының адамдар қоныстанған ұзақ тарихы бар. Көптеген археологиялық жаңалықтар осы аймақта палеолит дәуірінен бері адамдар тұрғанын көрсетеді. Peștera Hoților (Қорқыштар үңгірі) бірнеше деңгейден тұрады, оның ішінде Мустер дәуірінен, мезолит кезеңінен (соңғы Эпиграветт) және кейінгі неолиттік кезеңдерден бірнеше деңгей бар. Римдіктер, шаршаған Геркулес аңғарда суға түсіп, демалу үшін тоқтаған деген аңызға сүйене отырып, Ad Aquas Herculis қаласын құрды. Қазба жұмыстарынан табылған тас мүсіндер римдік аристократтардың қалаға келіп, оны римдіктердің демалыс орталығына айналдырғанын көрсетеді. Осы заманға дейін Геркулестің алты мүсіні табылды. Олардың бірінің 1874 жылы құйылған қола көшірмесі қала орталығындағы ескерткіш ретінде тұр. 1774 жылы картаға түсірілген римдік моншалары, қазіргі Гигея бұлағы деп белгілі жылу сулы көз болды, оның ауданы 667 м² және 11 бөлмесі болды. Ғимараттың ортасында диаметрі 5 метрлік дөңгелек бассейн орналасқан, ал бассейн еденіне дейін баспалдақтармен түсуге болады. Тағы бір 8 x 4,2 метрлік тіктөртбұрышты бассейн де болды. Cerna өзенінің тік жағасында римдіктер жылу сулы көздердің маңына тағы бес ғимарат салды. Амфитеатрдың қираған қалдықтары өзеннің сол жағалауынан 43 метр қашықтықта орналасқан. Оның сыртқы диаметрі 47,4 метрді құрады. Австриялық сәулетшілер орталықта бүгінге дейін сақталған тіктөртбұрышты паркті террасалармен құру үшін осы алып қираған жерлерді ескерді. 1788 жылдың 30 тамызындағы Мехадия шайқасында Османдықтардың жеңісінен кейін осы жерде австриялық және османдық әскерлері шайқасты. Османдықтар шайқаста жеңіске жетіп, 1788 жылдың 7 қыркүйегінде қаланы басып алды және Карансебес қаласына қарай жылжыды. 1789 жылдың қыркүйек айының соңында австриялықтар оны қайта басып алды.
The spa town of Băile Herculane has a long history of human habitation. Numerous archaeological discoveries show that the area has been inhabited since the Paleolithic era. The Peștera Hoților (Cave of the Thieves), contains multiple levels, including one from the Mousterian period, one from the Mesolithic period (late Epigravettian) and several from the later Neolithic periods. The Romans established the town of Ad Aquas Herculis based on the legend that the weary Hercules stopped in the valley to bathe and rest. Unearthed stone carvings show that visiting Roman aristocrats turned the town into a Roman leisure centre. Six statues of Hercules from the time have been discovered. A bronze replica of one of them, molded in 1874, stands as a landmark in the town centre. Roman baths, mapped in 1774, became the thermal spring now known as Hygea's Spring, had an area of 667 m2 with 11 rooms. In the middle of the building was a circular pool of 5 m diameter with steps descending to the pool floor. There was another rectangular pool with sides of 8 x 4.2 m. On the steep Cerna bank the Romans built another five buildings around thermal springs. The ruins of the amphitheatre were 43 m from the left bank of the river. It had an outer diameter of 47.4 m. The Austrian architects took the massive ruins into account in order to create a rectangular park with terraces which still exists today in the centre. Austrian and Ottoman troops clashed here after the Ottoman victory in the battle of Mehadia on 30 August 1788. The Ottomans won the skirmish, took the town on 7 September 1788 and advanced to Caransebeș. It was retaken by the Austrians at the end of September 1789.
Климат
Баиле Геркуланеде ылғалды континенталды климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Cfb).
Băile Herculane has a humid continental climate (Cfb in the Köppen climate classification).
Қазіргі заманғы шипажай
Қазіргі заманда шипажай қаласына оның күнге дейін сақталған емдік қасиеттері үшін барады: күкірт, хлор, натрий, кальций, магний және басқа да минералдарға толы ыстық бұлақтар, сондай-ақ теріс иондалған ауа. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін, алғашқы заманауи қонақ үй салынған кезде (атап айтқанда, H Cerna, 1930) ол Батыс Еуропалықтар үшін танымал демалыс орны болды. Коммунистік кезеңде 8-12 қабатты бетонды қонақ үйлер – «Роман», «Геркулес А», «Геркулес Б», «Афродита», «Минерва», «Диана», «УГСР» және тағы да басқалары сияқты жаппай туризмдік нысандар салынды, олар қаланың көкжиегін биіктейді. Мұнда түрлі адамдар келсе де, оның ішінде жұмыскерлер мен зейнеткерлер ерекше танымал болды, олар мемлекеттік демалыс жолдамаларын пайдаланып, денсаулықтарын жақсартуға үміттенеді. Бүгінде қала жастармен де толы. 1989 жылдан кейін Черна/Тиена өзенінің жағасында, теміржол станциясынан гидроэлектр стансасының соңына дейін жаңа жекеменшік пансионаттар мен қонақ үйлер бой көтерді. Австро-Венгрия дәуірінде салынған кейбір ғимараттар, соның ішінде көптеген моншалар, жекешелендіруден кейін тиімсіз басқару салдарынан құлдырап қалды. 2010 жылдардың соңында ғимараттарды нығайту және оларды толыққанды қалпына келтіру мақсатында «Геркулеан жобасы» атты қоғамдық ұйым құрылды.
In modern times, the spa town has been visited for its supposedly natural healing properties: hot springs with sulfur, chlorine, sodium, calcium, magnesium and other minerals, as well as negatively ionized air. Before World War II, when the first modern hotel was built (i. e. H Cerna, 1930) it remained a popular destination with Western Europeans. During the Communist era, mass tourism facilities were built, such as the 8 to 12 storied concrete hotels Roman, Hercules A, Hercules B, Afrodita, Minerva, Diana, UGSR, etc. which dominate the skyline. It was visited by all kinds of people but was especially popular with employees and retirees, who would spend their state allotted vacation vouchers there, hoping to improve their health. Today, they share the town with a younger crowd. New privately owned pensions and hotels appeared after 1989, along the Cerna/Tiena river banks, spread from the train station to the end of the hydroelectrical dam. Some of the Austro Hungarian era buildings have become derelict, including many of the baths, because of bad management after privatization. In the late 2010s, an NGO called the Herculane Project was established to stabilise the buildings and eventually restore them.