Кіріспе
Бұл кестеде Евклид жазықтығының 11 дөңес біртекті (тұрақты және жартылай тұрақты) және олардың қос плиткалары көрсетілген. Жазықтықта үш тұрақты және сегіз жартылай тұрақты плитка бар. Жартылай тұрақты плиткалар өздерінің қос плиткаларынан бір типті дұрыс емес қырлары бар жаңа плиткаларды құрайды. Джон Конвей осы біртекті қос плиткаларды, Каталан қатты денелерімен салыстыра отырып, Каталан плиткалары деп атады. Біртекті плиткалар олардың төбелік конфигурациясы бойынша, әр төбедегі қырлардың тізбегі бойынша тізімделеді. Мысалы, 4.8.8 дегеніміз – бір квадрат және екі сегізбұрыш төбеде. Бұл 11 біртекті плитканың 32 түрлі біртекті түсі бар. Біртекті түс схемасы төбедегі бірдей қабырғалы көпбұрыштарды әртүрлі түстермен бояуға мүмкіндік береді, бірақ төбелік біртектілікті және төбелер арасындағы түрлендіру сәйкестігін сақтайды. (Ескерту: Төменде көрсетілген кейбір плитка суреттері түс жағынан біртекті емес.) 11 дөңес біртекті плиткалардан басқа, жұлдызды көпбұрыштарды және кері бағытталған төбелік конфигурацияларды пайдаланатын 14 дөңес емес плиткалар да бар. Апейрогон пайдаланатын тағы 28 біртекті плитка белгілі. Егер зигзагтарға да рұқсат берілсе, тағы 23 біртекті плитка және параметрге тәуелді 10 отбасы белгілі: 8 жағдайда параметр үздіксіз, ал қалған 2-де дискретті. Бұл жинақтың толық екені белгісіз.
This table shows the 11 convex uniform tilings (regular and semiregular) of the Euclidean plane, and their dual tilings. There are three regular and eight semiregular tilings in the plane. The semiregular tilings form new tilings from their duals, each made from one type of irregular face. John Conway called these uniform duals Catalan tilings, in parallel to the Catalan solid polyhedra. Uniform tilings are listed by their vertex configuration, the sequence of faces that exist on each vertex. For example 4.8.8 means one square and two octagons on a vertex. These 11 uniform tilings have 32 different uniform colorings. A uniform coloring allows identical sided polygons at a vertex to be colored differently, while still maintaining vertex uniformity and transformational congruence between vertices. (Note: Some of the tiling images shown below are not color uniform.) In addition to the 11 convex uniform tilings, there are also 14 known nonconvex tilings, using star polygons, and reverse orientation vertex configurations. A further 28 uniform tilings are known using apeirogons. If zigzags are also allowed, there are 23 more known uniform tilings and 10 more known families depending on a parameter: in 8 cases the parameter is continuous, and in the other 2 it is discrete. The set is not known to be complete.
Лавалардың плиткалары
1987 жылы жарық көрген «Төселмелер және үлгілер» кітабында Бранко Грюнбаум вертикальды біркелкі төселмелерді Архимедтік деп атайды, бұл Архимедтік денелермен салыстырылады. Олардың қос төселмелері кристаллограф Фриц Лавестің құрметіне Лавестің төселмелері деп аталады. Олар Алексей Шубниковтың есімімен Шубников-Лавес төселмелері деп те аталады. Джон Конвей біркелкі қос төселмелерді, Каталан қатты көпжақтарымен салыстыра отырып, Каталан төселмелері деп атады. Лавестің төселмелерінде төбелер тұрақты көпбұрыштардың ортасында орналасқан, ал қабырғалары ортақ қабырғалары бар тұрақты көпбұрыштардың орталарын қосады. Лавестің төселмелерінің элементтері планигон деп аталады. Бұл 3 тұрақты (үшбұрыш, төртбұрыш және алтыбұрыш) және 8 тұрақсыз элементті қамтиды. Әр төбеде қабырғалар тең арақашықтықта орналасқан. Планигонның үш өлшемді аналогтары стереоэдрон деп аталады. Бұл қос төселмелер беттік конфигурациясы бойынша, яғни беттің әр төбесіндегі беттер саны бойынша тізімделеді. Мысалы, V4.8.8 – бір бұрышында төрт үшбұрыш, екі бұрышында сегіз үшбұрыштан тұратын теңқабырғалы үшбұрыш элементтері. Планигонның бағыттары (D12-ге дейін) төмендегі бөлімдердегі төбелік диаграммалармен сәйкес келеді. + Он бір планигон Үшбұрыштар Төртбұрыштар Бесбұрыштар Алтыбұрыш V63 V4.82 V4.6.12 V3.122 V44 V(3.6)2 V3.4.6.4 V32.4.3.4 V34.6 V33.42 V36