Кіріспе

HMS Rawalpindi британдық қарулы сауда кемесі (океандық лайнерді конвойды сүйемелдеуге, патрульдеуге немесе блокаданы сақтауға пайдалану арқылы қайта жабдықталған) екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларында неміс шайқас кемелері Scharnhorst және Gneisenau-ға қарсы жүргізілген теңіз шайқасында батып кетті. Оның капитаны Эдвард Кеннеди болды.

Сауда қызметі

Кеме өзінің өмірін "Peninsular and Oriental Steam Navigation Company (P&O)" мұхит кемесі "Rawalpindi" ретінде бастады, оны Harland and Wolff компаниясы салды. Ол 1925 жылғы 26 наурызда Ф. Э. Смит, 1-ші Бёркенхед графының әйелі Леди Биркенхедпен суға түсірілді және сол жылдың қыркүйек айында P&O флотына қосылды. Ол қазіргі Пәкістан аумағындағы британдық гарнизон қаласы Равалпинди қаласының құрметіне аталған. Онда 307 бірінші сынып және 288 екінші сынып жолаушыларға арналған орындар болды, және ол Лондон – Бомбей бағытындағы қызметке жұмсалды.

Әскери-теңіз қызметі

1939 жылғы 26 тамызда Әскери-теңіз министрлігі «Равалпинди» кемесін реквизициялап, оған ескі 6 дюймдік (150 мм) сегіз және 3 дюймдік (76 мм) екі зеңбірек қосып, қарулы сауда крейсеріне айналдырды. 1939 жылғы қазан айынан бастап ол Исландия аймағын қамтитын Солтүстік патрульде жұмыс істеді. 19 қазанда Дания бұғазында «Равалпинди» 14 қыркүйекте Буэнос-Айрестен шыққан неміс танкері «Гонзенхаймды» (4,574 тонна) тоқтатып, қарап тексерді. Танкер экипажы кемеге кіргенге дейін оны суға батырып жіберді.

Суға бату

1939 жылы 23 қарашада Фарьер аралдарының солтүстігінде патрульдік сапарда жүргенде, ол 16:07-де неміс шайқас кемесі «Шарнхорст» тарапынан байқалды. Ол өзінің бауырлас кемесі «Гнейзенау»мен бірге Солтүстік патрульге шабуыл жасауға тағайындалған еді. Неміс кемесі «Равалпиндиге» жақындасып, жарты сағаттан кейін бірнеше рет «Тоқта! Қай кеме?» деген сигнал берді. «Равалпинди» «F A M» белгісімен жауап берді, бағытын өзгертіп, түтін шығара бастады. Қару-жарағы жағынан үмітсіз басым болғанына қарамастан, «Равалпиндидің» 60 жастағы капитаны Эдвард Кеннеди шайқасуға шешім қабылдады. Ол: «Біз екеуімен де күресеміз, олар бізді батырады, сонда бәрі бітеді. Сау болыңыз!» дегенін айтқан. 17:03-те «Шарнхорст» 7,5 километр қашықтықтан атыс ашты. «Равалпинди» дереу жауап берді. Үш минуттан кейін «Равалпиндиге» оқ тиіп, қатты өртеніп кетті. «Равалпинди» «Шарнхорст» кемесінің кордегі бөлігіне бір оқ тигізіп, аз ғана зақым келтірді. 17:11-де «Гнейзенау» шайқасқа қосылып, атыс ашты, бірақ бес минуттан кейін неміс командирі «Қайықтарды жіберіңіз» деген сигналды естіген соң, оқ атуды тоқтатуға бұйырды. Екі неміс кемесі де аман қалғандарды жинап алды, бірақ 19:15-те неміс күзетшілері қараңғыда тағы бір кемені байқап, дабыл берді. Неміс кемелері солтүстікке қарай шегінді, ал британдық крейсер оқиға орнына жетті. Шайқас кезінде «Равалпинди» британдық әскери-теңіз күштеріне екі сигнал жіберді. Бірінші сигналда ол шайқас крейсерін көргенін, екіншісінде «Deutschland» ауыр крейсерінің шабуыл жасағанын хабарлады. «Равалпиндиде» 238 адам қаза тапты, оның ішінде капитан Кеннеди де болды. Неміс кемелері отыз жеті адамды құтқарып алды, ал тағы 11-ін HMS «Chitral» (басқа бір жолаушылар кемесі) жинады. Капитан Кеннеди – теңіз офицері, хабаршы және жазушы Людовик Кеннедидің әкесі – қаза болғаннан кейін құрметпен еске алынды. «Шарнхорст» және «Гнейзенау» экипажының мүшелері «Равалпиндиді» батыруға қатысқандары үшін Ашық теңіз флотының белгісіне ие болуға құқылы болды.

Бауырлас кемелер

Равалпинди 1925 жылы P&O "R" класындағы кемелердің бірі болды, оның ішкі дизайнының көп бөлігі лорд Инчкейптің қызы Элси Маккей жасаған. Оның әпке кемелері де қарулы сауда круизерлеріне айналдырылды. Раджпутана 1941 жылғы 13 сәуірде Дания бұғазында неміс суасты кемесі U 108 торпедалап батырды.