Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзияның Перак штатындағы аудан
District in Perak, Malaysia
Манжунг ауданы, бұрын Дидингс деп аталған, Малайзияның Перак штатының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Бұл Малайзияда халық саны бойынша 26-шы аудан. Оны 1980 жылдың 1 қаңтарынан 2001 жылдың 31 шілдесіне дейін Манжунг аудандық кеңесі деп аталған, қазіргі Манжунг қалалық кеңесі басқарады. Аудан Перактың танымал туристік орны – Пангкор аралымен және Малайзия Корольдік Теңіз күштерінің (TLDM) Лумут теңіз базасы мен кемежайының орналасқан жері ретінде белгілі. Дидинг бір кезде Британдық Тұрақтар колониясының бір бөлігі болған. Сери Манджунг – ауданның бас қаласы, ал Лумут қаласы, Ситиаван қаласы, Айер Тавар, Пантай Ремис, Чангак Керунинг және Беруас кішірек қалалар болып табылады.
The Manjung District, formerly known as Dindings, is a district in the south western part of the state of Perak, Malaysia. It is the 26th most populated district in Malaysia. It is administered by the Manjung Municipal Council , formerly known as Manjung District Council from 1 January 1980 until 31 July 2001. The district is well known for Pangkor Island, an attraction in Perak and the home of the Royal Malaysian Navy (TLDM), Lumut Naval Base and dockyard. Dinding was once part of the British Straits Settlements colony. Seri Manjung is the district's principal urban centre while smaller towns include Lumut town, Sitiawan town, Ayer Tawar, Pantai Remis, Changkat Keruning and Beruas.
Тарих
1973 жылға дейін аудан Динингс деп аталды. Бұрын ол Пэнанг әкімшілігінің қарамағындағы Боғаз қоныстарының бір бөлігі болған. Дидингс ауданы Ұлыбританиямен қол қойылған Пангкор шартының бір бөлігі болды, ал британдықтар 1874 жылдың қаңтарында Перак сұлтаны Абдулланы тағайындады. Бұл келісім екі маңызды оқиғадан туындаған қантөгісті тоқтату мақсатымен жасалды: Сұлтан Әли қайтыс болғаннан кейін Перак патшалығының мұрагерлері арасындағы тақ үшін күрес және кеш колониялық Тайпингте қалайы кендерін басып алу үшін Ги Хин мен Хай Сан кландары арасындағы соғыс. Шарты бойынша Перак сұлтаны Динингсті британдықтарға беруге, британдық резиденті Джеймс В. В. Биршты қабылдауға, сондай-ақ Тайпингке көмекші резидент капитан Тристрам Спиддиді тағайындауға міндетті болды. Сұлтан Исмаил Перак тағынан бас тартуға тиіс еді. Британдық отаршылдық кезеңінде Динингстің отарлық құрамына үш негізгі аймақ кірді: Ситиаван, Лумут және Пангкор аралы. Британдықтар Динингстің құнды табиғи порты болатынына үміттенген, бірақ бұл орындалмады. 1935 жылы Перак сұлтаны Искандар Аланг Динингсті Перакқа қайтару туралы британдықтарға сәтті өтініш жасады. Перак үкіметі бұрынғы колонияны Бруас және оңтүстік жағалау аймақтарымен біріктіріп, Дидингс ауданын құрды. 1973 жылы Дидингс ауданының атауы Манджунг деп өзгертілді. 2009 жылдың 24 сәуірінде Лумутты Перак сұлтаны Малайзия Корольдік Теңіз күштерінің қаласы деп жариялады, оны жай ғана TLDM қаласы немесе Теңіз күштерінің қаласы деп атады. Манджунг сонымен қатар Перак үкіметі тарапынан «Туризм және теңіз қаласы» (Bandar Pelancongan Dan Maritim) деп жарияланды. 2016 жылдың тамызында Сембилан аралы Манджунг ауданынан бөлініп, Баган Датук ауданының құрамына қосылды.
Prior to 1973 the district was called Dindings. It used to be part of the Straits Settlements, then under the administration of Penang. Dindings district became part of the Pangkor Treaty signed by Britain, and the British appointed Sultan of Perak Sultan Abdullah, in January 1874. This agreement was signed to stop the bloodshed resulting from two major events, the struggle for the throne between relatives of Perak royalty on the death of Sultan Ali, and Chinese clan wars between Ghee Hin and Hai San to grab tin mining areas in late colonial Taiping. The agreement required the Sultan of Perak to surrender Dindings to the British, to accept a British Resident, James W. W. Birch, and the appointment of an assistant resident in Taiping, Captain Tristram Speedy. Sultan Ismail was to step down from the throne of Perak. During the British colonial era, colonial Dindings comprised three main areas: Sitiawan, Lumut and Pangkor Island. The British had hoped that Dindings would prove to be a valuable natural harbour. However, this did not become the case. In 1935, the Sultan of Perak, Sultan Iskandar Alang successfully appealed to the British for the return of Dindings to Perak. The Perak government united the former colony with Bruas and coastal areas to the south, forming the Dindings district. In 1973, Dindings district was given its current name, Manjung. On 24 April 2009, Lumut was declared by the Sultan Perak as the Royal Malaysian Navy's Town – or simply called as TLDM Town or Navy Town. Manjung also was declared as "Bandar Pelancongan Dan Maritim" (Tourism and Maritime Town) by government of Perak. In August 2016, Sembilan Island was separated from Manjung District and incorporated into Bagan Datuk District.
Федералды парламент пен штаттық жиналыстар орындары
Манжунг ауданы екі парламенттік сайлау округіне бөлінген. Ауданның солтүстік бөлігі Беруас сайлау округіне, ал оңтүстік бөлігі Лумут сайлау округіне қарасты. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, екі парламенттік округте барлығы 201 345 сайлаушы тіркелген.
Manjung district is divided to two parliamentary constituencies with the northern part of district is under Beruas constituency while southern part is part of Lumut constituency. As of 2022, there were 201,345 voters in both the parliament seats combined.
Демография
Төмендегі мәлімет Малазия Статистика департаментінің 2020 жылғы санағына негізделген. Манжунгтағы этникалық топтар, 2020 жылғы санақ. Этнос Тұрғындар саны Пайыздық үлесі Бумипутера 133,449 54.05% Қытай 65,921 26.69% Үнді 29,400 11.90% Басқалар 919 0.37% Малайзия азаматтары емес 17,288 6.99% Барлығы 246,977 100%
The following is based on Department of Statistics Malaysia 2020 census. Ethnic groups in Manjung, 2020 census Ethnicity Population Percentage Bumiputera 133,449 54.05% Chinese 65,921 26.69% Indian 29,400 11.90% Others 919 0.37% Non Malaysians 17,288 6.99% Total 246,977 100%
Білім
Манджунгта көптеген мектептер бар, онда 24 қытай бастауыш мектебі мен бес қытай орта мектебі орналасқан. Олардың бесеуі Онг Сок Ким құрған. Олар: 1920 жылы Ситиаван қаласында SJK (C) Чунг Ченг; 1935 жылы SMJK Нан Хва (1984 жылы Айер Тавар жолындағы Sekolah Tinggi Нан Хва мектебінен бөлінді); 1951 жылы Лумут қаласында SJK (C) Пинг Мин; және 1953 жылы Лумут қаласында SMJK Динингс. Онг Сок Ким 1964 жылы қайтыс болды. Келесі жылы Манжунг қауымы оның құрметіне Онг Сёк Ким еске алу білім беру қорын құрды. Қор Манжунг ауданындағы студенттерге, этникалық тегіне қарамастан, стипендиялар мен несиелер береді. Барлық мектептер аудандық білім беру басқармасының басқаруында.
Manjung has numerous schools, with 24 Chinese primary schools and five Chinese secondary schools in the district. Of these, five schools were founded by Ong Seok Kim. They are SJK (C) Chung Cheng, Sitiawan in 1920; SMJK Nan Hwa (which split into Sekolah Tinggi Nan Hwa, Ayer Tawar Road in 1984) in 1935; SJK (C) Ping Min, Lumut in 1951; and SMJK Dindings, Lumut in 1953. Ong Seok Kim died in 1964. The following year, the Manjung community established the Ong Seok Kim Memorial Education Fund in his honour. The fund offers scholarships and loans to students in the Manjung District, irrespective of ethnicity. All school are under the administration of district education office.
Көлік
Манжунг аймағындағы қоғамдық көліктер – Сери Манжунг және Лумут автобус станцияларындағы автобустар. Манжунг ауданына 5-бағыт, 60-бағыт, Ипох-Лумут тас жолы және Батыс жағалау экспресс жолы арқылы баруға болады. Ситиаван мен Пангкорда екі кішкентай әуежай орналасқан, бірақ екеуі де қолданылмайды.
The public transportation servicing the Manjung area are public buses in the Seri Manjung and Lumut bus stations. Manjung district is accessible via Route 5, Route 60, Ipoh Lumut Highway and West Coast Expressway. There are two small airfields located in Sitiawan and Pangkor but both of them are unused.
Денсаулық сақтау
Манжунг ауданына қызмет көрсететін негізгі мемлекеттік денсаулық сақтау орталықтары – Лумуттағы Сери Манжунг ауруханасы және Әскер ауруханасы. Бұдан басқа, Ситиаван, Айер Тавар, Пулау Пангор, Пантаи Ремис, Беруас, Лекир сияқты аймақтарда көптеген клиникалар бар. 2014 жылы жаңа Пантаи Сери Манжунг ауруханасы ашылды. Сондай-ақ, KPJ Manjung да бар. Ситиаван қаласындағы Columbia Asia ауруханасы 2014 жылдың қаңтар айында құрылысы тоқтатылған Goodhope мамандандырылған ауруханасының орнын басады. Аталған жоба да кейін тоқтатылды.
The main public healthcare centre serving Manjung is Hospital Seri Manjung, Hospital Angkatan Tentera in Lumut. Besides this, there are numerous clinics in the surrounding region such as in Sitiawan, Ayer Tawar, Pulau Pangkor, Pantai Remis, Beruas, Lekir. A new hospital opened in 2014, Pantai Hospital Seri Manjung. There is also KPJ Manjung. Columbia Asia Hospital in Sitiawan will replace the earlier proposed Goodhope Specialist Hospital, Sitiawan which was abandoned in January 2014. This project was then abandoned.
Экономика
Манджунгтың негізгі экономикалық секторлары – ауыл шаруашылығы, өңдеу өнеркәсібі және қызмет көрсету салалары. Ауыл шаруашылығы – халықтың көп бөлігін жұмыспен қамтитын басты экономикалық сектор. Манджунг мал шаруашылығымен, әсіресе құс шаруашылығымен әйгілі. Теңіз балық аулау және балық/шаян өсіру – кейбір жергілікті тұрғындар үшін маңызды экономикалық қызмет. Кемінде 5000 тұрғын балықшы. Аудан ішінде тәтті су балықтары мен шаян өсіріледі. Жұмыс істеп тұрған 300-ден астам шаян өсіретін тоған бар. Шаян өсіруге ең қолайлы аймақ – Дининг өзенінің бойы. Манджунг ауданы Перак штатындағы ең қарқынды дамып келе жатқан ауданға айналды. Тұрғын үйлердің орташа бағасы 250 000 RM, шаршы метріне (PSF) 163,51 RM құрайды, бұл 1946 мәмілеге негізделген. Коммерциялық жылжымайтын мүліктің орташа бағасы 618 000 RM, PSF – 406,49 RM, бұл 105 мәмілеге сәйкес келеді. Бұл деректер NAPIC деректеріне сәйкес, соңғы 12 айдағы өткен сатылымдарды көрсетеді. Соңғы жылдары жылжымайтын мүліктің бағасы 15%-дан астамға өсті. Коммерциялық сектордың өсуі бойынша Манджунг штатта екінші орында тұр. Осы бизнес пен өнеркәсіп орталықтарының көп бөлігі Ситиван, Сери Манджунг, Лумут және Айер Тавар қалаларын байланыстыратын жолдар бойында орналасқан. Өнеркәсіптік және коммерциялық қызметтер басқа да кіші, көршілес қалаларда да бар, мысалы, Беруас, Пантай Ремис, Пекан Гурни, Лекир және Чангату Кьюринг. Манджунгтағы бизнеске көтерме сауда, азық-түлік тауарлары және қызмет көрсету кіреді. Манджунг ауданында бейресми қызмет түрлері де кең таралған, оларға тұрақты саудагерлер (1029 адам, бұл 11,00% құрайды) және көшпелі саудагерлер (1092 адам, бұл 11,00% құрайды) жатады. Мұндағы барлық бизнес қызметтерінің 72,30%-ын қызмет көрсету саласы құрайды. Азық-түлік секторы екінші ірі коммерциялық қызмет болып табылады, ол 24,40% (1449 бірлік) көлемін қамтиды, ал көтерме сауда қызметі қалған 3,40% бөлігін құрайды.
The major economic sectors in Manjung are agriculture, manufacturing and the services industries. Agriculture is the main economic sector, making up the majority of the population's employment. Manjung is well known for its livestock production, especially poultry. Sea fishing and fish/prawn farming are the most important economic activities for some community members. At least 5,000 residents are fishermen. Farming of fresh water fish and prawns are being carried out thoroughly in the district. There are more than 300 ponds of prawns in operation. The most popular prawn farming area is along Dinding River. Manjung District has become the fastest growing district in the state of Perak. Residential median price stands at RM 250,000, with a price per square foot (PSF) of RM 163.51, based on 1946 transactions. Commercial median price is recorded at RM 618,000, with a PSF of RM 406.49, based on 105 transactions. It's important to note that this data represents the past subsale transactions available from the latest 12 months, as per NAPIC sources. Property prices are seeing increases of over 15% in the past few years. In terms of growth of commercial sector, Manjung is the second fastest growing district in the state, with 5,947 developed units or 13.32%. Many of these businesses and industries are located along the roads connecting Sitiawan, Seri Manjung, Lumut and Ayer Tawar. Industrial and commercial activities are also present in other smaller, neighboring towns such as Beruas, Pantai Remis, Pekan Gurney, Lekir and Changkat Kuring. Businesses in Manjung include wholesale, groceries and services. There are also informal activities such as settled hawkers (1,029 which cover 11.00%) and itinerant hawkers (1,092 which cover 11.00%) in Manjung district. Of all the business activities here, services contribute about 72.30% of all the commercial activities. The groceries sector is the second largest commercial activity, covering 24.40% (1,449 unit), while wholesale activities cover the remaining portion, with about 3.40%.
Пангкор
Пангкор аралы – Малайзиядағы ең танымал аралдардың бірі. Ол Ипох қаласынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 90 км қашықтықта орналасқан. Пангкор аралының басты туристік тартымдылығы – батыс жағалауындағы Пантаи Путери Деви, Пасир Богак жағажайы, Телук Беланга, Телук Сегадас, Телук Нипах және Телук Кемпедак сияқты жағажайлар. Пангкордың негізгі аралында негізінен шығыс жағалауда тұратын балықшылар қоныстанған. Арал анчоустар мен кальмарларымен әйгілі. Телук Гадонда 330 жылдық голланд қамалының қираған қалдықтары да бар, ол голландтардың қарақшылар мен жергілікті малайларға қарсы бекіністерінің бірі болған. Пангкор аралының тағы бір тарихи ескертімі – голландтық бекіністің жанында орналасқан Пангкор тас жазуы (малай тілінде Бату Берсурат Пангкор). Пангкор Лот аралы – негізгі аралдың оңтүстік-батысында орналасқан, жеке меншіктегі шағын арал. Пангкор Лот ақ жағалаулары мен таза суларымен танымал. Онда үш негізгі жағажай бар: Смарагд шығанағы, Корал жағажайы және Роял шығанағы.
Pangkor Island, a holiday resort, is one of the most well known islands in Malaysia. It is located approximately 90 km southwest of Ipoh. The main tourist drawer to Pangkor Island are beaches on the western coastline, such as Pantai Puteri Dewi, Pasir Bogak Beach, Teluk Belanga, Teluk Segadas, Teluk Nipah, and Teluk Cempedak. The main island of Pangkor is populated mainly by fisherfolk who occupy the eastern coastline. The island is known for its anchovies and squid. There are also ruins of a 330 year old Dutch Fort located in Teluk Gadong which was one of the Dutch strongholds against pirates and local Malays. Another historical interest on Pangkor Island is the Pangkor Stone Tablet (Batu Bersurat Pangkor in Malay) which is near the Dutch fort. Pangkor Laut Island, a small privately owned island to the southwest of the main island, is the second largest of the nine islands that make up the Pangkor archipelago. Pangkor Laut is known for its white beaches and clear waters. It has three main beaches, Emerald Bay, Coral Beach and Royal Bay.
Марина аралы
Марина аралы – Малайзияның Перак штатында, Телук Мурух жағалауында, Пангкор аралы мен Пангкор Лаут курортының қарсысында салынған жасанды аралдардың бірі. Арал құрлықтан белгілі бір қашықтықта орналасқан және ауданы белгілі. Марина аралын салу қоршаған ортаға зиян келтірмейтінін қамтамасыз ету үшін бес жылдық жоспарлау және техникалық-экономикалық зерттеулер жүргізілді. Марина аралы – Пангкор аралына қатынаудың ыңғайлы жолы, себебі аралда ішкі теміржол терминалы ашылды. Марина аралы теміржол станциясынан Пангкор аралына саяхат 10 минутты алады.
Marina Island is one of the man made island in Malaysia, built on the coast of Teluk Muruh, opposite Pangkor Island and Pangkor Laut Resort, in the state of Perak, Malaysia. The island covers an area of located from the mainland's shoreline. Marina Island took five years of planning and feasibility studies to ensure that the making of the island would not disrupt the environment. Marina Island is also a gateway to Pangkor Island with the establishment of a domestic jetty terminal in the island. The journey to Pangkor Island takes 10 minutes from the Marina Island Jetty.
Жағажайлар
Пангкор аралындағы жағажайлардан өзге, Манджунгта жергілікті тұрғындар мен туристер арасында танымал басқа да жағажайлар бар. Телук-Батик кемпинг жасауға, пикникке және жүзуге баратын адамдардың таңдауы болып табылады. Жақын жердегі басқа жағажайларға Пасир Панжанг, Танжунг Кепах және Телук Сенанин жатады.
Aside from beaches on Pangkor Island, there are other beaches in Manjung that are popular among locals and tourists. Teluk Batik is often a choice for campers, picnickers and swimmers. Other nearby beaches include Pasir Panjang, Tanjung Kepah and Teluk Senangin.
Басқа қызықты жерлер
Террапиндерді өсіру орталығы – террапиндерді (немесе Батагур баскасын) өсіру және олар туралы ақпарат беру орталығы. Ауданның ішінде екі мұражай орналасқан: Беруас мұражайы және Ситиаван елді мекені мұражайы.
The Terrapin Breeding Centre is a breeding and information centre for terrapins (or Batagur baska). There are two museums in the district, namely Beruas Museum and Sitiawan Settlement Museum.
Гольф алаңдары
Манджунгтағы гольф алаңдарының ішінде Дамай Лаут гольф клубы мен Кантри клубы бар.
Golf courses in Manjung include Damai Laut Golf and Country Club.