Құпия ақпаратты жариялау ісі: ЦРУ қызметкерінің жеке басын ашу тергеуі

АҚШ-тағы ЦРУ қызметкерінің жеке басын жариялау ісі бойынша федералдық тергеу. Пламе ісі, саяси дау, Бұш әкімшілігінің сынға ұшырауы туралы мәліметтер.

14 мин оқу

100%

Дереккөз: Plame affair grand jury investigation — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Америкалық федералдық тергеу ЦРУ оперативтігінің жеке басын жариялаудан кейін жүргізілді. ЦРУ ақпараттық ағуына қатысты үлкен жюри тергеуі ("ЦРУ ақпараттық ағуына қатысты дау" деп те аталады, сондай-ақ "Плейм ісі" ретінде белгілі) – "Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) қызметкерінің жеке басын рұқсатсыз жариялау" бойынша федералдық сауал болды. Бұл 1982 жылғы "Барлау қызметтерінің жеке басын қорғау туралы" заңға және АҚШ кодексінің 18-тарауының 793-бабына сәйкес қылмыстық кодекс бұзушылықтарын қамтитын құқықбұзушылық болуы мүмкін.

ЦРУ-ның ақпарат тарату туралы даусы ("Plame affair")

"ЦРУ ақпараттық оқиғасы" немесе "Плейм ісі" – Ақ үйдің бір немесе бірнеше шенеунігінің журналистерге Валери Плейм Уилсонның ЦРУ-дағы жасырын қызметкер екенін, "Валери Плейм" деген атпен таныстырғанына байланысты туындаған дау. 2003 жылғы 14 шілдеде "Вашингтон Пост" газетінде Роберт Новак ЦРУ қызметкері Валери Плеймнің, Джозеф К. Уилсон IV-нің әйелінің есімін жариялады, ол жасырын мәртебеде болған. АҚШ-тың бұрынғы елшісі Уилсон 2003 жылғы 6 шілдеде "Нью-Йорк Таймс" газетінде Буш әкімшілігін сынап жазған. Уилсон Буш әкімшілігінің 2003 жылы Иракқа басып кіру алдында барлау мәліметтерін дұрыс емес көрсеткенін айтты. Новак өзінің бағанында Уилсонның сөздерін төмендетіп көрсетті:

"Уилсон ешқашан ЦРУ-да жұмыс істеген емес, бірақ оның әйелі Валери Плейм Агенттіктің жаппай қырып-жою қарулары бойынша операторы. Екі жоғары лауазымды әкімшілік шенеунігі маған Уилсонның әйелі оны Нигерге барлау үшін жіберуді ұсынғанын айтты."

2003 жылғы 1 қазанда Ричард Армитаж Мемлекеттік хатшы Колин Пауэллге және ФБР-ге "өзінің бұл ақпаратты кездейсоқ жариялағанын" мәлімдеді.

Патрик Фицджеральд арнайы прокурорды тағайындау

2003 жылдың 26 қыркүйегінде ЦРУ-ның өтініші бойынша Әділет департаменті мен ФБР 2003 жылдың көктемінде Валери Уилсонның ЦРУ-ға қатысты құпия ақпаратты түрлі журналистерге рұқсатсыз таратуы мүмкін деген қылмыстық тергеуді бастады. Бұл тергеуді бастапқыда Бас прокурор Джон Эшкрофт жетекшілік етті. 2005 жылдың 13 тамызында журналист Мюррей Ваас Әділет департаменті мен ФБР қызметкерлері Карл Роувтың алғашқы сұхбаттарында шындықты айтпағанын, Плэйм туралы Купермен болған әңгімесін ФБР тергеушілерінен жасырғанын және Плэймнің ЦРУ-дағы қызметін Роув есімінде жоқ журналистен білгенін мәлімдегендіктен, бұл іске арнайы прокурор тағайындауды ұсынғанын хабарлады. Сонымен қатар, Роувтың бұрынғы сайлау кампаниялары үшін $746,000 консультациялық төлем алған Бас прокурор Джон Эшкрофтқа Роувтың ФБР-мен өткізген кем дегенде бір сұхбатының мазмұны туралы хабарланған, бұл мүдделер қақтығысына қатысты алаңдаушылық тудырды. 2003 жылдың 2 қазанындағы New York Times газетінде Карл Роувтың бұл мәселеге қатысы жарияланып, оның Эшкрофт үшін өткізген үш саяси кампаниядағы жұмысы еске салынды. Эшкрофт кейіннен 2003 жылдың желтоқсан айының соңында тергеуден бас тартты. Иллинойс штатының Солтүстік округінің прокуроры Патрик Фицджеральд 2003 жылдың 30 желтоқсанында арнайы кеңесші болып тағайындалды. АҚШ прокуроры Патрик Физджеральдқа, Әділет министрінің міндетін атқарушы Джеймс Б. Комидің хаты:

Заңмен Әділет министріне берілген өкілеттіктерге, соның ішінде 28 U.S.C. 509, 510 және 515-баптарға сәйкес, және 28 U.S.C. 508-бапқа сәйкес Әділет министрінің міндетін атқарушы ретінде, мен сізге ЦРУ қызметкерінің жеке басын рұқсатсыз тарату туралы департаменттің тергеуіне қатысты Әділет министрінің барлық өкілеттіктерін тапсырамын және сізге департаменттің кез келген лауазым иесінің қадағалауынан немесе бақылауынан тәуелсіз арнайы кеңесші ретінде осы өкілеттікті жүзеге асыруға нұсқаймын. Фицджеральд 2003 жылдың қазан айында ФБР-ге тапсырылған Ақ үйдің телефон тізімдерін пайдаланып, ақпараттың ағып кетуін тергеуді бастады. Фицджеральд Армитаждың ақпараттың таралуына қатысқан рөлін 2003 жылы тағайындалғаннан кейін көп ұзамай білді.

Бірінші сот

2003 жылдың 31 қазанында үлкен жюри ант қабылдап, куәліктерді тыңдауды бастады. Куәгерлердің толық тізімі белгісіз, өйткені Фицджеральд өзінің тергеуін бұрынғы президенттік тергеулерге қарағанда әлдеқайда жасырын жүргізді. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Скотт МакКеллен, баспасөз хатшысының орынбасары Клэр Бухан, бұрынғы баспасөз хатшысы Ари Флейшер, президенттің бұрынғы арнайы кеңесшісі Карен Хьюз, Ақ үйдің бұрынғы байланыс жөніндегі көмекшісі Адам Левин, вице-президенттің бұрынғы кеңесшісі Мэри Маталин және бұрынғы мемлекеттік хатшы Колин Пауэлл сияқты бірнеше адам куәлік бергенін мойындады. Фицджеральд вице-президент Дик Чейни мен президент Джордж Буш екеуімен де сұхбаттасты. Арнайы прокурор Патрик Фицджеральдтың құқықтық құжаттарында қауіпсіздік мақсатында көптеген беттер бос қалдырылған, бұл кейбір сарапшыларды Фицджеральдтың Плеймнің кімдігін жариялау арқылы ұлттық қауіпсіздікке келген зиянның ауқымын анықтауға тырысқанына алып келді. 2004 жылдың наурыз айында арнайы прокурор Air Force One ұшағының телефон тіркелмелерін сұрап алды.

Басқа мемлекеттік қызметкерлер

Карл Форд – Мемлекеттік департаменттің Барлау және зерттеу бюросының бұрынғы директоры.

Басқа

Роберт Лускин — Карл Роувтың адвокаты.

Журналистер мен сотқа қарсы әрекет

Бұл мәселе бойынша бірнеше журналист куәлік берді.

Новак

Журналист Роберт Новак, кейіннен ЦРУ оны Пламның атын басылымда жариялаудан қайтармаға тырысқанын мойындаған, "ерекше прокурормен қандай да бір келісім жасаған сияқты" (Newsweek журналының мәліметінше) және ол сотқа наразылық танытуда айыпталған жоқ.

Купер

2 шілде 2005 жылы Карл Роувтің адвокаты Роберт Лускин өзінің клиенті TIME журналының тілшісі Мэтт Купермен «үш-төрт күн» бұрын сөйлескенін мәлімдеді. (TIME журналындағы Купердің мақаласында аты-жөні көрсетілмеген «үкіметтік шенеуніктер» Пламеге қатысты «жаппай қырып тастау қаруының таралуын бақылайтын ЦРУ қызметкері» екенін растады. Купердің мақаласы Новактің бағаны жарияланғаннан үш күн кейін жарық көрді.) Роувтің адвокаты, алайда, Роувтың «білгенімен құпия ақпаратты жарияламағанын» және «Валери Плейм ЦРУ-да жұмыс істейтінін ешқандай тілшіге айтпағанын» мәлімдеді. Бұл екінші мәлімдемеге Новактің бағанынан үш күн бұрын жазылған электрондық хат күмән тудырды, онда Купер Роувтың Уилсонның әйелі ЦРУ-да жұмыс істейтінін айтқандығын көрсетті. Егер Роув бұл ақпараттың құпия екенін білген болса, онда оның адвокатының екі мәлімдемесі де жалған болар еді. Лускин сондай-ақ Роувтің өзі «үлкен жюри алдында екі-үш рет» (Los Angeles Times газетінің 2005 жылғы 3 шілдедегі санында үш рет деп көрсетілген) куәлік бергенін, тілшілерге оның сөздері туралы куәлік беруге рұқсат беретін жазбаша келісімге қол қойғанын және Роувтың «Купермен және басқалармен болған сөйлесулеріне қойылған барлық сұрақтарға жауап бергенін» айтты. Роувтің адвокаты Newsweek журналының тілшісі Майкл Исикоффпен оның клиентінің Купермен қандай мәселелерді талқылағанын бөлісуден бас тартты. 6 шілде 2005 жылы Купер куәлік беруге келісті, осылайша сотқа қарама-қайшылық жасаудан және түрмеге қамалудан аулақ болды. Купер «Куәлік бермегенім үшін санкцияларға дайын күйде ұйықтадым» деді, бірақ судьяға сотқа келгенге дейін жақын уақытта өзінің дереккөзден жеке басын құпия ұстау міндеттемесінен босатылғанын айтты. Кейбір сарапшылар үшін бұл Роувқа қатысты айыптауларды күмәнге түсірді, ол бұрын журналистерге оның сөздері туралы куәлік беруге рұқсат беруден бас тартқан (жоғарыдағы абзацты қараңыз). Алайда Купер сотта өзінің дереккөзден (атын атамады) жалпы бас тартуға бұрын келіспегенін, өйткені ол дереккөзбен жеке құпиялылық туралы уәде бергенін мәлімдеді. Купердің куәлік беруіне мүмкіндік берген «күрт өзгеріс» Купердің адвокаттары мен оның дереккөзі арасындағы телефон арқылы сөйлесу болды, ол екі жыл бұрын қол қойылған бас тарту Купермен болған сөйлесулерге де қатысты екенін растады. The New York Times газеті «іс бойынша ресми түрде хабардар болған адамды» Роувтың есімдерін атады, бұл фактіні кейіннен Роувтің өзінің адвокаты растады. Купердің адвокаттарының бірі Купердің бұрын үлкен жюри алдында вице-президент Дик Чейнидің бас штабы Льюис «Скутер» Либбиге қатысты сөйлесулері туралы куәлік бергенін, Либбидің куәлік беруіне арнайы рұқсатын алғаннан кейін мәлімдеді. Купер 2005 жылғы 13 шілдеде үлкен жюри алдында куәлік беріп, Роувтың Уилсонның әйелі ЦРУ қызметкері екенін айтқан дереккөз екенін растады. 17 шілде 2005 жылғы TIME журналындағы үлкен жюри алдындағы куәлігін егжей-тегжейлі баяндаған Купер Роувтың ешқашан Плеймнің атын атамағанын, оның жасырын мәртебесін де көрсетпегенін жазды, бірақ Роув оған қатысты белгілі бір ақпараттың құпия екенін жеткізген сияқты: «Уилсонның әйелі туралы айтсам, мен үлкен жюриге Роувтың ешқашан атын атамағанына сенімдімін және келесі аптаға дейін оның атын білмедім, оны Роберт Новактың бағанында көрдім немесе Google-да іздедім, қайсысын еске түсіре алмаймын, [бірақ] Роувпен болған сөйлесуім арқылы мен алғаш рет Уилсонның әйелі ЦРУ-да жұмыс істейтінін білдім. Оны жібергенін қалай ойлайсыз? Иә. Роув «W.M.D.» саласындағы «агенттік» туралы айтты ма? Иә. Ол жақында ақпарат ашық болады дегені, оның өзі рұқсат етілмейтін нәрсе ме? Білмеймін. Бұның бәрі қылмыс па? Менде жауабы жоқ». Купер сондай-ақ үлкен жюриге Роувпен сөйлескен «қос құпиялылық» деңгейінің Ақ үйдің немесе TIME журналының ресми статусы немесе қауіпсіздік белгісі емес екенін, бірақ 1978 жылғы «Жануарлар үйі» фильмінде колледж бауырластығы «қос құпиялылыққа» алынғанын еске түсірді. Алайда Купер және басқалары 2004 жылы сот алдында құпия дереккөздерге қатысты сұрақтарға жауап беруден бас тартты. Екі тілші де сотқа қарама-қайшылық жасағандары үшін сотталды. 2005 жылғы 27 маусымда АҚШ Жоғарғы Соты сертификат беруден бас тартқаннан кейін TIME журналы Фицджеральдқа Купердің электрондық хаттары мен жазбаларын тапсыратынын мәлімдеді, ал Купер өзінің дереккөзден рұқсат алғаннан кейін үлкен жюри алдында куәлік беруге келісті. Миллер мен Купер арнайы кеңесшінің тергеуіне қатысудан бас тартқандары үшін түрмеге қамалу қаупіне тап болды. New York Times газетінің тілшісі Джудит Миллер 2005 жылдың басынан 29 қыркүйек 2005 жылға дейін үлкен жюриге куәлік беруден бас тартқаны үшін сотқа қамалды. Миллер 2005 жылғы 7 шілдеде Вирджиния штатының Александрия қаласында қамалды. Ол 29 қыркүйекте Фицджеральдпен келісімге келгеннен кейін босатылды, ол 2005 жылғы 30 қыркүйекте өтетін тыңдауда куәлік беруге келісті. Миллер өзінің дереккөзі Купердің дереккөздерінен айырмаша, құпиялылықты жеткілікті түрде бас тартпағанын мәлімдеді. Ол босатылғаннан кейін өткізген баспасөз конференциясында өзінің дереккөзі Льюис Либби, вице-президент Дик Чейнидің бас штабы, оны құпиялылық уәдесінен босатқанын айтты, оның дереккөзі «ерікті түрде және жеке түрде оны құпиялылық уәдесінен босатты». 2005 жылдың тамызында American Prospect журналы Льюис Либбидің 2003 жылғы 8 шілдеде Миллермен болған кездесуде Плейм туралы сөйлескенін жазды. Либби журналистерге осы мәселе бойынша онымен болған әңгімелерін жариялауға рұқсат беретін жалпы бас тартуға қол қойды, бірақ American Prospect Миллердің оны мәжбүрлегендікке байланысты бұл бас тартуды мойындамағанын хабарлады. Миллер оған жеке бас тарту берілсе куәлік беретінін айтты, бірақ Либбидің 2005 жылдың соңына дейін оған оны бермегенін мәлімдеді. Керісінше, Либбидің адвокаты ол Миллерге куәлік беруге толық рұқсат бергенін мәлімдеді. 2005 жылғы 16 қазан күні Джудит Миллер New York Times газеті үшін үлкен жюри алдындағы куәлігі туралы есеп жариялады. «Федералдық үлкен жюри бөлмесінде төрт сағат куәлік беруім» деген тақырыптағы мақалада Миллер былай деп жазды:

On July 2, 2005, Karl Rove's lawyer, Robert Luskin, said that his client spoke to TIME reporter Matt Cooper "three or four days" before Plame's identity was first revealed in print by commentator Robert Novak. (Cooper's article in TIME, citing unnamed and anonymous "government officials", confirmed Plame to be a "CIA official who monitors the proliferation of weapons of mass destruction". Cooper's article appeared three days after Novak's column was published.) Rove's lawyer, however, asserted that Rove "never knowingly disclosed classified information" and that "he did not tell any reporter that Valerie Plame worked for the CIA". This second statement has since been called into question by an e mail, written three days before Novak's column, in which Cooper indicated that Rove had told him Wilson's wife worked at the CIA. If Rove were aware that this was classified information at the time, then both disclaimers by his lawyer would be untrue. Furthermore, Luskin said that Rove himself had testified before the grand jury "two or three times" (three times, according to the Los Angeles Times of July 3, 2005) and signed a waiver authorizing reporters to testify about their conversations with him and that Rove "has answered every question that has been put to him about his conversations with Cooper and anybody else." Rove's lawyer declined to share with Newsweek reporter Michael Isikoff the nature or contents of his client's conversations with Cooper. On July 6, 2005, Cooper agreed to testify, thus avoiding being held in contempt of court and sent to jail. Cooper said "I went to bed ready to accept the sanctions for not testifying", but told the judge that not long before his early afternoon appearance at court he had received "in somewhat dramatic fashion" an indication from his source freeing him from his commitment to keep his source's identity secret. For some observers this called into question the allegations against Rove, who had signed a waiver months before permitting reporters to testify about their conversations with him (see above paragraph). Cooper, however, stated in court that he did not previously accept a general waiver to journalists signed by his source (whom he did not identify by name), because he had made a personal pledge of confidentiality to his source. The 'dramatic change' which allowed Cooper to testify was later revealed to be a phone conversation between lawyers for Cooper and his source confirming that the waiver signed two years earlier applied to conversations with Cooper. Citing a "person who has been officially briefed on the case", The New York Times identified Rove as the individual in question, a fact later confirmed by Rove's own lawyer. According to one of Cooper's lawyers, Cooper has previously testified before the grand jury regarding conversations with Lewis "Scooter" Libby, Jr., chief of staff for Vice President Dick Cheney, after having received Libby's specific permission to testify. Cooper testified before a grand jury on July 13, 2005, confirming that Rove was the source who told him Wilson's wife was an employee of the CIA. In the July 17, 2005 TIME magazine article detailing his grand jury testimony, Cooper wrote that Rove never used Plame's name nor indicated that she had covert status, although Rove did apparently convey that certain information relating to her was classified: "As for Wilson's wife, I told the grand jury I was certain that Rove never used her name and that, indeed, I did not learn her name until the following week, when I either saw it in Robert Novak's column or Googled her, I can't recall which, [but] was it through my conversation with Rove that I learned for the first time that Wilson's wife worked at the C. I. A. and may have been responsible for sending him? Yes. Did Rove say that she worked at the 'agency' on 'W. M. D.'? Yes. When he said things would be declassified soon, was that itself impermissible? I don't know. Is any of this a crime? Beats me." Cooper also explained to the grand jury that the "double super secret background" under which Rove spoke to him was not an official White House or TIME magazine source or security designation, but an allusion to the 1978 film Animal House, in which a college fraternity is placed under "double secret probation". but nevertheless refused (with Cooper) to answer questions before a grand jury in 2004 pertaining to confidential sources. Both reporters were held in contempt of court. On June 27, 2005, after the U. S. Supreme Court refused to grant certiorari, TIME magazine said it would surrender to Fitzgerald e mail records and notes taken by Cooper, and Cooper agreed to testify before the grand jury after receiving a waiver from his source. Miller and Cooper faced potential jail terms for failure to cooperate with the Special Counsel's investigations. New York Times reporter Judith Miller served a civil contempt jail sentence from early July 2005 to September 29, 2005, for refusing to testify to the grand jury. Miller was jailed on July 7, 2005, in Alexandria, Virginia. She was released on September 29, upon reaching an agreement with Fitzgerald to testify at a hearing scheduled on the morning of September 30, 2005. Miller indicated that her source, unlike Cooper's, had not sufficiently waived confidentiality. She issued a statement at a press conference after her release, stating that her source, Lewis Libby, Vice President Dick Cheney's Chief of Staff, had released her from her promise of confidentiality, saying her source "voluntarily and personally released [her] from [her] promise of confidentiality". In August 2005 the American Prospect magazine reported that Lewis Libby testified he had discussed Plame with Miller during a July 8, 2003, meeting. Libby signed a general waiver allowing journalists to reveal their discussions with him on this matter, but American Prospect reported that Miller refused to honor this waiver on the grounds that she considered it coerced. Miller had said she would accept a specific individual waiver to testify, but contends Libby had not given her one until late September 2005. In contrast, Libby's lawyer has insisted that he had fully released Miller to testify all along. On October 16, 2005, Judith Miller published an account of her grand jury testimony for the New York Times. In the article, titled "My Four Hours Testifying in the Federal Grand Jury Room", Miller writes:

Менің жазбаларымда мырза Уилсон өзінің сын-ескертпесін жариялағанға дейін, мырза Либби маған оның әйелі ЦРУ-да конвенциялық емес қарулар бойынша жұмыс істегенін айтқанын көрсетеді. Менің жазбаларымда мырза Либби Уилсонның әйелінің атын атамағанын көрсетеді. Сондай-ақ ол Валери Уилсонды консервативті бағанышы Роберт Д. Новак 2003 жылғы 14 шілдеде жариялаған бағанындағыдай жасырын агент немесе «оперативтік қызметкер» деп сипаттамағанын көрсетеді. (Мырза Новак оның бойжеткен қызының атын қолданды.) Менің сұхбат жазбаларымда мырза Либбидің мырза Уилсонның айыптауларынан бастап, мырза Чейниді мырза Уилсоннан қорғауға тырысқанын көрсетеді. Менің жазбаларыма сәйкес, ол маған маусым айындағы кездесуде мырза Чейнидің мырза Уилсонды білмейтінін, тіпті мырза Уилсонның Нигерге, Батыс Африкаға, Ирактың қару-жарақ бағдарламасы үшін уран іздеп отырғанын тексеруге барғанын білмейтінін айтты. Мен химиялық және биологиялық қарулар саласындағы біліміммен қызығушылық танытсам да, менің жазбаларымда мырза Либбидің әңгімені әрдайым әкімшіліктің ядролық талаптарына қайта бағыттайтынын көрсетеді. Оның басты ойы басқа жоғары лауазымды шенеуніктердің пікірін қайталады: мырза Уилсонның сынағаннан өзгеше, әкімшілік Ирактың ядролық қабілеттеріне қатысты уақыт өте келе алаңдауға жеткілікті себептерге ие болды, оның қару-жарақ дамыту тарихына, конвенциялық емес қаруларды қолдануына және жаңа хабарламаларға сүйене отырып. Сол таңғы ас кездесуде әңгіме мырза Уилсонның әйеліне де бұрылды. Менің жазбаларымда жақша ішіндегі сөздер бар: «Әйел ... жұмыс істейді».

My notes indicate that well before Mr. Wilson published his critique, Mr. Libby told me that Mr. Wilson's wife may have worked on unconventional weapons at the C. I. A. My notes do not show that Mr. Libby identified Mr. Wilson's wife by name. Nor do they show that he described Valerie Wilson as a covert agent or "operative", as the conservative columnist Robert D. Novak first described her in a syndicated column published on July 14, 2003. (Mr. Novak used her maiden name, Valerie Plame.) My interview notes show that Mr. Libby sought from the beginning, before Mr. Wilson's name became public, to insulate his boss from Mr. Wilson's charges. According to my notes, he told me at our June meeting that Mr. Cheney did not know of Mr. Wilson, much less know that Mr. Wilson had traveled to Niger, in West Africa, to verify reports that Iraq was seeking to acquire uranium for a weapons program Although I was interested primarily in my area of expertise — chemical and biological weapons — my notes show that Mr. Libby consistently steered our conversation back to the administration's nuclear claims. His main theme echoed that of other senior officials: that contrary to Mr. Wilson's criticism, the administration had had ample reason to be concerned about Iraq's nuclear capabilities based on the regime's history of weapons development, its use of unconventional weapons and fresh intelligence reports. At that breakfast meeting, our conversation also turned to Mr. Wilson's wife. My notes contain a phrase inside parentheses: "Wife works at Winpac." Mr. Fitzgerald asked what that meant. Winpac stood for Weapons Intelligence, Non Proliferation, and Arms Control, the name of a unit within the C. I. A. that, among other things, analyzes the spread of unconventional weapons. I said I couldn't be certain whether I had known Ms. Plame's identity before this meeting, and I had no clear memory of the context of our conversation that resulted in this notation. But I told the grand jury that I believed that this was the first time I had heard that Mr. Wilson's wife worked for Winpac. In fact, I told the grand jury that when Mr. Libby indicated that Ms. Plame worked for Winpac, I assumed that she worked as an analyst, not as an undercover operative Mr. Fitzgerald asked me about another entry in my notebook, where I had written the words "Valerie Flame", clearly a reference to Ms. Plame. Mr. Fitzgerald wanted to know whether the entry was based on my conversations with Mr. Libby. I said I didn't think so. I said I believed the information came from another source, whom I could not recall.

Тергеу жалған куәлік беру мен қылмыстық іс қозғауға кедергі келтіру мәселесіне дейін кеңейтілді .

2005 жылғы 13 мамырда «Вашингтон Пост» газеті «іске жақын адамдардың» айтуынша, тергеудің ұзақтығы және бағалы куәліктерге ерекше назар қаратылуы, адвокаттың қызметі куәлерге қарсы жалған куәлік беру фактісін анықтауға дейін кеңейгенін көрсетеді.

Либбиге айып тағылды

2005 жылдың 28 қазанында үлкен жюри вице-президент Дик Чейнидің бас штаб меңгерушісі Льюис Либбиге қарсы жалған куәлік беру, әділетке кедергі келтіру және ФБР мен үлкен жюриге жалған мәлімдемелер жасау сияқты қылмыстық айыптар бойынша бес тармақты айыптау қағазы шығарды. Либбиге NBC News телеарнасының журналисі Тим Рассерт және Time журналының журналисі Мэтт Купермен болған екі әңгіме туралы ФБР агенттері мен үлкен жюриге өтірік айтқандығы тағылды. Айыптау қағазында көрсетілгендей, әділетке кедергі келтіру бойынша айыптау Либбидің 2004 жылдың 5 және 24 наурызында үлкен жюри алдында ант берген кезде, үлкен жюридің тергеуіне қасақана және сыбайлас жолмен әсер етуге, кедергі келтіруге тырысқандығын көрсетеді, осылайша үлкен жюриді оның ЦРУ-да қызмет еткен Валери Уилсон туралы ақпаратты қалай алғаны және кейіннен бұқаралық ақпарат құралдарына қалай таратып бергені туралы шатастырып, алдаған. 2001 жылдың 20 қаңтарынан 2005 жылдың 28 қазанына дейін Либби Президентке көмекші, Вице-президенттің бас штаб меңгерушісі және Ұлттық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі Вице-президентке көмекші болып қызмет етті. Айыптау қағазы жарияланғаннан кейін Либби Ақ үйден кетіп қалды. 2005 жылдың 3 қарашасында И. Льюис "Скутер" Либби АҚШ округтік сотының судьясы Реджи Уолтонның алдында өзін кінәлі емес деп мәлімдеді, ол бұрынғы прокурор және еліміздің астанасында екі онжылдық судья болып жұмыс істеген.

Екінші бас жюри

Бірінші үлкен жюридің мерзімі Либбиге айып таққан күні, 28 қазанда аяқталды. 2005 жылдың 18 қарашасында Фицджеральд жаңа сот құжаттарын ұсынды, ол оның ағымдағы тергеуінде көмектесу үшін жаңа үлкен жюриді пайдаланатынын көрсетті. Жаңа үлкен жюриді пайдалану қосымша дәлелдер немесе айыптаулар болуы мүмкін екенін білдіруі мүмкін, бірақ тәжірибелі федералды прокурорлар Фицджеральдтің мәлімдемесіне тым көп мән беруге қарсы ескертті: "Бұл прокурорға үлкен жюридің құзыреті қажет болуы мүмкін", - деді бұрынғы федералды прокурор, қазіргі кезде тергеудегі куәгерді өкілдік ететін Дэн Френч. "Үлкен жюридің ең маңызды құзыреттерінің бірі - куәгерлерді сотқа шақыру қабілеті және Фицджеральд осы құзыретті қосымша сұрақтар қою үшін қажет етуі мүмкін", - деді Френч. Оған құжаттар, телефон тіркелмелері және атқарушы билік органдарының қауіпсіздік журналдарын алу үшін де сотқа шақырулар қажет болуы мүмкін. Алты апталық үзілістен кейін, арнайы прокурор Патрик Фитцджеральд 2005 жылдың 8 желтоқсанында жаңа үлкен жюриге ақпарат ұсынды.

Ричард Армитаждың ақпараттың негізгі көзі екені расталды

2006 жылдың 29 тамызында Нил А. Льюис «Нью-Йорк Таймс» газетінде Ричард Армитаждың ЦРУ ақпаратының жария болуын тергеудің бірінші және басты көзі екені расталғанын хабарлады. 2006 жылдың 30 тамызында CNN Армитаждың Роберт Новакпен болған «кездейсоқ әңгімеде» Валери Плеймнің ЦРУ қызметкері екенін айтқандығы «көздер» арқылы расталғанын хабарлады. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде «Нью-Йорк Таймс» газеті 2003 жылы тергеудің басында Фицджеральдтың Армитаж ақпараттың басты көзі екенін білгенін атап өтті. Газет тергеу неліктен осы уақытқа дейін жалғасқаны туралы сұрақтар қойды. «Нью-Йорк Таймс» газеті Либбиге жақын адвокаттардың сөзін келтіре келе, «Армитаждың рөлі туралы ақпарат Либбиге оның әрекеттерінің салыстырмалы түрде маңызсыз екенін дәлелдеуге көмектесуі мүмкін» деді. Фицджеральд Армитаждың қатысы туралы ешқандай мәлімдеме жасаған жоқ.

Сот

Сот 2007 жылдың 16 қаңтарында басталды. 2003 жылдың күзінде ФБР сұраққа тартып, Либби 2004 жылдың 5 наурызында және 24 наурызында үкіметтік қазыналық сот алдында куәлік берді. Либби Пауль, Вайс, Рифкинд, Уортон және Гаррисон фирмасының адвокаты Тед Уэллсты өзінің ісін қорғау үшін тартты. 2007 жылдың 23 қаңтарында Associated Press агенттігі Уэллс "Әкімшілік лауазымдағы адамдар Бұштің саяси кеңесшісі Карл Роувтың ақпаратты жариялауын жасыру үшін Либбиді кінәлауға тырысқан" деп мәлімдегенін хабарлады. Либбидің істі тоқтату туралы өтініші қабылданбағаннан кейін, баспасөз алдымен ол сотта куәлік беретіні туралы хабарлады. Алайда, 2007 жылдың ақпан айында сот процесі кезінде көптеген баспасөз хабарламалары оның куәлік беретіні әлі белгісіз екенін көрсетті, және соңында ол сотта куәлік бермеді. 2007 жылдың 21 ақпанында іс алқа мүшелеріне қарауға жіберілді.

Үкім

Он күнге жуық ой-толғаныстан кейін, сот алқасы 2007 жылдың 6 наурызы күні сағат 12-де үкімін оқыды. Ол Либбиді оған тағылған бес айыптың төртеуі бойынша кінәлі деп тапты: екі жалған куәлік беру, үлкен жюридің тергеуіне кедергі келтіру және федералды тергеушілерге жалған мәлімдеме жасаудың екі айыптың бірі. Ал жалған мәлімдеме жасаудың бір айыбынан босатылды. Қазіргі күшіндегі федералдық ережелерге сәйкес, жаза міндетті емес, бірақ ол бас бостандығынан айырудан, 25 жылға дейін түрмеге жабуға және 1 миллион АҚШ долларына дейін айыппұл салуға әкелуі мүмкін. Заңгер, жазушы, "Нью-Йоркер" журналының штаттық жазушысы және CNN арнасының Anderson Cooper 360° бағдарламасының аға заң сарапшысы Джеффри Тубиннің пікірінше, осындай міндетті емес нұсқауларды ескере отырып, жаза "бір жарымнан үш жылға дейін" болуы мүмкін. Үкім шығару 2007 жылдың маусымына жоспарланған. Оның адвокаттары жаңа сот процесін талап етуді және егер бұл әрекет сәтсіз аяқталса, Либбидің үкімін жою үшін шағымдануды жоспарлап отыр. Коллинз Либби ісінде 9-шы қазы болған тәжірибесін "Хуффингтон Пост" сайтындағы "Эксклюзив" рубрикасы арқылы күнделікті жазбалар түрінде баяндайды.

Соттың баспасөзде жариялануы

Бұл сот процесін жариялауда блогтар елеулі рөл атқарды. Скотт Шейн, 2007 жылдың 15 ақпанында "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған "Либералды блогерлер үшін Либби соты – қызық та материалдық" деген мақаласында, Медиа блогерлер қауымдастығының президенті Роберт Кокс АҚШ-тың Л. Льюис Либбиге қарсы қылмыстық ісі "жеке блогерлерге дәстүрлі жаңалықтар құралдарының тілшілерімен бірге ресми аккредитация берілген алғашқы федералдық сот ісі" екенін атап көрсетеді.

БАҚ-тың ЦРУ-ға жазылған деректерді ашуды сұрауы

2006 жылдың 22 желтоқсанында Associated Press агенттігі хабарлағандай, AP және Dow Jones, «Уолл-стрит Журналының» бас компаниясы, федералды соттан ЦРУ-ға куәліктерді жариялауға мәжбүрлеу туралы өтініш жасады. AP және Dow Jones арнайы прокурор Фицджеральдтың «New York Times» және «Washington Post» сияқты бұқаралық ақпарат құралдарының деректерін шақыру қажеттілігі болмағанын, өйткені ол ақпараттың көзін бастапқыда білгенін мәлімдеді.

Судьялар

Төреші Томас Хоган – АҚШ Бас аудандық сотының төрешісі
Төреші Реджи Уолтон – АҚШ аудандық сотының төрешісі

Поп-мәдениет

Тағы бір осы жағдайға ұқсас фильм – Род Лурридің «Nothing But the Truth» фильмі. Онда Кейт Беккинсейл ЦРУ агентінің (Вера Фармига сомдаған) кім екенін жариялағаны үшін түрмеге қамалған тілші рөлін ойнайды, бірақ ақпарат көздерін ашпайды. Фильм 2008 жылы шықты.